Όταν η «πολυτέλεια» κρύβει κινδύνους: Συναγερμός για απάτες σε τουριστικές κρατήσεις -Τα νέα κόλπα των απατεώνων

Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκεται η τουριστική αγορά, καθώς τα κρούσματα ηλεκτρονικής απάτης, γύρω από τις κρατήσεις διακοπών, παρουσιάζουν κατακόρυφη αύξηση.

Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο, αφού καταγράφεται συστηματικά στην ελληνική και τη διεθνή αγορά για περισσότερα από δέκα χρόνια. Ωστόσο, το τελευταίο διάστημα, οι επιτήδειοι έχουν εντείνει τη δραστηριότητά τους, όπως καταγγέλλουν στο iefimerida.gr παράγοντες της αγοράς.

«Το πρόβλημα πλέον αναπτύσσεται ανεξέλεγκτα, λαμβάνοντας ανησυχητικές διαστάσεις που απειλούν τόσο τους ανυποψίαστους ταξιδιώτες όσο και τις νόμιμες επιχειρήσεις του κλάδου», τονίζει ο Λύσανδρος Τσιλίδης, Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Τουριστικών και Ταξιδιωτικών Γραφείων Ελλάδος (FedHATTA).

Η ανατομία της απάτης: Πώς δρουν οι επιτήδειοι στο διαδίκτυο

Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν οι δράστες είναι εξαιρετικά εξελιγμένες. Μέσω παραπλανητικών διαδικτυακών πρακτικών, ψεύτικων και υπερβολικά χαμηλών προσφορών, εικονικών κρατήσεων, αλλά και με τη χρήση κακόβουλου λογισμικού (hacking), επιχειρούν να υφαρπάξουν χρηματικά ποσά.

Κατά συνέπεια οι καταναλωτές που αναζητούν στιγμές χαλάρωσης στην Ελλάδα ή το εξωτερικό, βρίσκονται συχνά προ εκπλήξεως, διαπιστώνοντας ότι οι διακοπές των ονείρων τους ήταν απλώς μια καλοστημένη παγίδα.

Όταν η «πολυτέλεια» κρύβει κινδύνους

Ο Λύσανδρος Τσιλίδης κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις υπερβολικά χαμηλές τιμές, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Η πολύ χαμηλή τιμή, ειδικά όταν δεν φαίνεται ρεαλιστική για το είδος και το επίπεδο του ταξιδιού που προσφέρεται, πρέπει να λειτουργεί ως προειδοποιητικό σήμα για τους πολίτες. Η γλώσσα του διαδικτυακού μάρκετινγκ μπορεί εύκολα να παρουσιάσει μια υπηρεσία χαμηλών προδιαγραφών ως «πολυτελή» ή μια επισφαλή προσφορά ως «μεγάλη ευκαιρία».

Μεμονωμένα εισιτήρια: Η υποχρέωση άμεσης παράδοσης στον πελάτη

Ειδική μνεία κάνουν οι επιχειρηματίες του κλάδου στις περιπτώσεις αγοράς μεμονωμένων αεροπορικών ή ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, και όχι κάποιου οργανωμένου πακέτου. Σ’ αυτές τις συναλλαγές, «ο καταναλωτής πρέπει, αμέσως μόλις καταβάλει το αντίτιμο της αξίας τους, να παραλαμβάνει άμεσα και τα εισιτήριά του. Η επιλογή ενός επώνυμου, πιστοποιημένου τουριστικού γραφείου αποτελεί τη μοναδική εγγύηση ότι οι διακοπές σας θα πραγματοποιηθούν με απόλυτη ασφάλεια», τονίζει ο πρόεδρος της FedHATTA.

Οι πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις ηλεκτρονικής απάτης περιλαμβάνουν:

1. Ανύπαρκτα Καταλύματα-Φαντάσματα (Fake Listings)

Οι δράστες δημιουργούν εντυπωσιακές αγγελίες για πολυτελείς βίλες ή διαμερίσματα σε δημοφιλείς ελληνικούς προορισμούς (π.χ. Μύκονο, Σαντορίνη, Χαλκιδική), χρησιμοποιώντας κλεμμένες φωτογραφίες από πραγματικά σπίτια. Προσφέρουν το κατάλυμα σε εξαιρετικά χαμηλή τιμή για να προσελκύσουν θύματα. Μόλις ο πελάτης εκδηλώσει ενδιαφέρον, τον πιέζουν να βγει εκτός της επίσημης πλατφόρμας ενοικίασης (π.χ. Airbnb) και να στείλει τα χρήματα με απευθείας τραπεζικό έμβασμα ή μέσω κρυπτονομισμάτων για να «κλειδώσει» η προσφορά. Όταν ο ταξιδιώτης φτάνει στον προορισμό του, διαπιστώνει ότι το κατάλυμα είτε δεν υπάρχει καθόλου είτε ανήκει σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτα για την κράτηση.

2. Ψεύτικες Ιστοσελίδες-Κλώνοι (Spoofing)

Οι απατεώνες σχεδιάζουν ιστοσελίδες που μοιάζουν απόλυτα με τις επίσημες σελίδες γνωστών, νόμιμων τουριστικών γραφείων ή αεροπορικών εταιρειών. Αλλάζουν ανεπαίσθητα ένα γράμμα στο όνομα του domain (π.χ. αντί για το κανονικό όνομα βάζουν μια παραλλαγή του). Οι καταναλωτές κλείνουν πακέτα διακοπών ή εισιτήρια νομίζοντας ότι αγοράζουν από τον επίσημο πάροχο, αλλά τα χρήματα καταλήγουν σε λογαριασμούς των επιτήδειων.

3. Η απάτη του «Μεμονωμένου Εισιτηρίου» χωρίς Αντίκρισμα

Πρόκειται για την περίπτωση που αναφέρει συγκεκριμένα η FedHATTA σχετικά με τη μη άμεση έκδοση τίτλων μεταφοράς. Ανώνυμοι μεσάζοντες ή σελίδες στα social media διαφημίζουν πάμφθηνα αεροπορικά ή ακτοπλοϊκά εισιτήρια. Ο καταναλωτής πληρώνει, αλλά ο πάροχος δεν του στέλνει ποτέ το εισιτήριο στο email του, προβάλλοντας δικαιολογίες (π.χ. «συστημικό λάθος», «θα εκδοθεί 2 μέρες πριν το ταξίδι»). Στην πραγματικότητα, ο μεσάζοντας κρατάει τα χρήματα και εξαφανίζεται, αφήνοντας τον ταξιδιώτη στο αεροδρόμιο ή το λιμάνι χωρίς έγκυρη κράτηση.

Check-list για ασφαλή ταξίδια: Τα 6 σημεία-κλειδιά που πρέπει να ελέγξετε

Η FedHATTA ξεκαθαρίζει ότι ο καλύτερος τρόπος άμυνας είναι η πρόληψη και η σωστή πληροφόρηση. «Ο ταξιδιώτης δεν πρέπει ποτέ να αγοράζει διακοπές με μοναδικό κριτήριο μια δελεαστική τιμή ή μια τυχαία διαφήμιση στο διαδίκτυο. Αντίθετα, οφείλει να προχωρά σε εξονυχιστικό έλεγχο για το ποιος κρύβεται πίσω από την προσφορά, αν πρόκειται για νόμιμη επιχείρηση και αν υφίσταται πραγματική σύμβαση, απόδειξη και ασφαλιστική κάλυψη», λέει ο κ. Τσιλίδης.

Για τον σκοπό αυτό, τα βασικά σημεία ελέγχου για κάθε καταναλωτή είναι τα εξής:

• Επιλογή νόμιμου γραφείου: Επιλέγετε πάντα νόμιμο τουριστικό γραφείο, είτε πρόκειται για φυσικό κατάστημα (συμβατικό) είτε για ηλεκτρονικό (online).
• Έλεγχος αριθμού ΜΗΤΕ: Αναζητάτε τον ειδικό αριθμό Μητρώου Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΜΗΤΕ), όπου αυτό απαιτείται από τον νόμο.
• Συμμετοχή σε Ενώσεις: Ελέγχετε αν το επιλεγμένο γραφείο αποτελεί μέλος κάποιας επίσημης Ένωσης Τουριστικών Γραφείων.
• Υπογραφή σύμβασης: Υπογράφετε πάντα γραπτή σύμβαση όταν πρόκειται για οργανωμένο ταξίδι.
• Λήψη αντιγράφων και αποδείξεων: Απαιτείτε να λάβετε άμεσα το αντίγραφο της σύμβασης, καθώς και την επίσημη απόδειξη παροχής υπηρεσιών.
• Ασφάλιση αστικής ευθύνης: Βεβαιώνεστε οπωσδήποτε ότι το ταξίδι καλύπτεται από ασφάλιση αστικής επαγγελματικής ευθύνης του διοργανωτή.

Το σχέδιο δράσης των τουριστικών και ταξιδιωτικών γραφείων

Μπροστά σ’ αυτή την ανησυχητική πραγματικότητα, η Ομοσπονδία εφαρμόζει ένα αυστηρό και συγκεκριμένο πρωτόκολλο ενεργειών με στόχο την άμεση καταστολή των κρουσμάτων και τη θωράκιση της αγοράς. Η διαδικασία παρέμβασης εξελίσσεται σε δέκα κρίσιμα βήματα:

1. Εξακρίβωση δεδομένων: Με τη λήψη κάθε καταγγελίας, η FedHATTA επιχειρεί να διασταυρώσει τα πραγματικά περιστατικά.
2. Καταγγελία στη Δίωξη: Μόλις εντοπιστούν ενδείξεις hacking ή απάτης, η υπόθεση παραπέμπεται αμέσως στην Υπηρεσία Ηλεκτρονικού Εγκλήματος.
3. Ενημέρωση του Υπ. Προστασίας του Πολίτη: Κινητοποιούνται οι αρχές όταν προκύπτουν ζητήματα οργανωμένης παραπλάνησης και ασφάλειας.
4. Εμπλοκή του Υπουργείου Τουρισμού: Ενημερώνεται το αρμόδιο Υπουργείο για την προστασία των ταξιδιωτών και την εύρυθμη λειτουργία του κλάδου.
5. Συνεργασία με την ΑΑΔΕ: Στέλνονται στοιχεία στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, όταν υπάρχουν υποψίες για παράνομη οικονομική δραστηριότητα και μαύρο χρήμα.
6. Κινητοποίηση των μελών: Ειδοποιούνται άμεσα όλα τα τουριστικά γραφεία-μέλη των Ενώσεων σε όλη την Ελλάδα για να βρίσκονται σε επιφυλακή.
7. Δημόσιες προειδοποιήσεις: Εκδίδονται δελτία Τύπου που συμβουλεύουν το κοινό να μένει μακριά από τυχαίους ή ανώνυμους παρόχους.
8. Προώθηση της νομιμότητας: Προτρέπονται οι ταξιδιώτες να επιλέγουν επιχειρήσεις με επίσημη άδεια, Βεβαίωση Συνδρομής Νομίμων Προϋποθέσεων ή γνωστοποίηση μέσω Open Business.
9. Ενεργοποίηση νομικών δικαιωμάτων: Υπενθυμίζεται ότι η αγορά οργανωμένου ταξιδιού από νόμιμο γραφείο ενεργοποιεί την ισχυρή ευρωπαϊκή και ελληνική προστασία.
10. Τραπεζικός έλεγχος: Ενημερώνονται οι εμπλεκόμενες τράπεζες για το πάγωμα ή την παρακολούθηση ύποπτων χρηματικών κινήσεων.

Πηγή: iefimerida.gr