Δραματική συρρίκνωση στα όρια χιλιάδων οικισμών, σε ολόκληρη τη χώρα, επιφέρει το επίμαχο Προεδρικό Διάταγμα που έχει ξεσηκώσει θυελλώδεις αντιδράσεις σε αυτοδιοίκηση και τοπικές κοινωνίες. Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα που φέρνει στο προσκήνιο το Creta24.gr και ουσιαστικά μετατρέπει ολόκληρα χωριά σε… πλατείες.
του Σωτήρη Μεταξά
Από τα προσωρινά στοιχεία επεξεργασίας, αποτυπώνεται μία νέα πολεοδομική πραγματικότητα με σαρωτικές μειώσεις στα όρια δόμησης.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μονάχα σε δήμους της ενδοχώρας αλλά και σε οικισμούς μεγάλων αστικών δήμων όπως είναι το Ηράκλειο.
Με το που προέκυψαν τα νέα δεδομένα με βάση το Προεδρικό Διάταγμα, τα στοιχεία από τη μελέτη του εντεταλμένου συμβούλου της Περιφέρειας Κρήτης και Πολεοδόμου Γιώργου Αλεξάκη, είναι τα παρακάτω:
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του οικισμού του Αγίου Βλάση. Σε σχέση με τα θεσμοθετημένα όρια, προ του Προεδρικού Διατάγματος, αλλάζει η φυσιογνωμία ολόκληρης της περιοχής η οποία έχει τα τελευταία χρόνια ισχυρή οικιστική δυναμική. Η μείωση φτάνει στο 97%
Σαρωτικές είναι οι επιπτώσεις και στην ευρύτερη περιοχή της Παλιανής. Η μείωση στην Αυγενική αγγίζει το 40%, στο Βενεράτο το 25% και στα Κεράσια το 82%.
Στην περιοχή του Προφήτη Ηλία η μείωση στα όρια του οικισμού φτάνει το 60%.
Στο χωριό Τσαγκαράκι η μείωση φτάνει στο 70%.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα και του Αγίου Σύλλα. Με τον περιορισμό στα όρια της Α΄ και Β΄ ζώνης, δηλαδή στα όρια που ίσχυαν μέχρι το 1983, η μείωση φτάνει το 81%.
Αντίστοιχη είναι η κατάσταση και στο Κυπαρίσσι όπου η μείωση φτάνει το 80%.
Το Προεδρικό Διάταγμα 129/2025 διαμορφώθηκε στην τελική του μορφή βάσει των κατευθύνσεων του νομοτεχνικού ελέγχου που προηγήθηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Βασική κατεύθυνση είναι η οριοθέτηση των οικισμών όπως αυτοί είχαν διαμορφωθεί μέχρι το 1983.Είναι προφανές ότι με τον τρόπο αυτό αγνοείται πλήρως η υφιστάμενη κατάσταση, η πραγματική εξέλιξη και οι σύγχρονες ανάγκες αυτών των περιοχών.
