Oι νέοι μισθοί στην Εκκλησία: Ποιοι παίρνουν αυξήσεις, ποιοι μένουν εκτός και γιατί αντιδρούν ακόμη και… Μητροπολίτες

Από την 1η Ιουλίου, βρίσκεται σε εφαρμογή, έπειτα από περίπου μία δεκαετία ο τρόπος υπολογισμού των αποδοχών του Αρχιεπισκόπου, των Μητροπολιτών και των Επισκόπων.

Απο την νέα ΚΥΑ που δημοσιοποιήθηκε φαίνεται πως οι αυξήσεις φτάνουν έως και τον διπλασιασμό, όμως οι αλλαγές δεν αφορούν τους απλούς ιερείς.

Το Creta24 συγκέντρωσε και ανέλυσε τα στοιχεία της νέας ρύθμισης, τις μέχρι σήμερα αποδοχές των ιεραρχών, τις θέσεις της Ιεράς Συνόδου και τις αντιδράσεις που εκφράζονται στο εσωτερικό της Εκκλησίας.

Για αρχή να σημειώσουμε πως οι νέες αποφάσεις αλλάζουν ριζικά το μισθολογικό καθεστώς της ανώτατης εκκλησιαστικής Ιεραρχίας καθώς συνδέουν  πλέον τις αποδοχές των Αρχιερέων με το ανώτατο μισθολογικό όριο του Δημοσίου οδηγώντας έτσι σε σημαντικές αυξήσεις για τον Αρχιεπίσκοπο, τους Μητροπολίτες και τους Επισκόπους.
Η αλλαγή άνοιξε μια πολύ ευρύτερη συζήτηση για τη μισθοδοσία των κληρικών, τη σχέση Εκκλησίας και Πολιτείας και τη χρονική συγκυρία στην οποία αποφασίστηκαν οι αυξήσεις.

Τι αλλάζει από την 1η Ιουλίου

Πιο αναλυτικά μέχρι σήμερα οι αποδοχές των Αρχιερέων υπολογίζονταν με διαφορετικό τρόπο, ανάλογα με τη θέση, τα χρόνια υπηρεσίας και τα επιδόματα σπουδών. Η βασική αλλαγή είναι ότι οι μισθοί των Αρχιερέων συνδέονται πλέον με τον μισθό που λαμβάνει ένας Γενικός Γραμματέας Υπουργείου. Αυτός ο μισθός αποτελεί δηλαδή τη βάση πάνω στην οποία υπολογίζονται οι αποδοχές τους.  Οι μηνιαίες μικτές αποδοχές του Γενικού Γραμματέα ανέρχονται σήμερα σε 5.191 ευρώ. Ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος, οι εν ενεργεία Μητροπολίτες και οι τιτουλάριοι Μητροπολίτες θα λαμβάνουν το 90% αυτού του ποσού. Ο νέος μικτός μισθός τους διαμορφώνεται έτσι στα 4.671,90 ευρώ τον μήνα. 
Για τους τιτουλάριους και τους Βοηθούς Επισκόπους προβλέπεται διαφορετικός υπολογισμός. Οι αποδοχές τους θα αντιστοιχούν στο 70% του ποσού που λαμβάνουν οι Μητροπολίτες και θα φτάνουν τα 3.270,33 ευρώ μικτά τον μήνα. Η διάταξη του νόμου είναι σαφής ότι το ποσοστό αυτό υπολογίζεται επί των αποδοχών των Μητροπολιτών και όχι απευθείας επί των αποδοχών του Γενικού Γραμματέα.

Πόσο αυξάνονται οι αποδοχές

Οι αυξήσεις δεν είναι ίδιες για όλες τις βαθμίδες της Ιεραρχίας, επειδή διαφορετικές ήταν και οι προηγούμενες αποδοχές. Ο Αρχιεπίσκοπος λάμβανε έως σήμερα περίπου 2.840 με 2.915 ευρώ μικτά, ανάλογα με τα επιδόματα σπουδών. Η αύξηση των αποδοχών του υπολογίζεται σε περισσότερο από 60%.

Οι Μητροπολίτες λάμβαναν περίπου 2.400 με 2.475 ευρώ μικτά. Επειδή πλέον θα αμείβονται με το ίδιο ποσό που προβλέπεται για τον Αρχιεπίσκοπο, οι αυξήσεις τους μπορεί να πλησιάσουν το 95%. Στην πράξη, οι μικτές αποδοχές ορισμένων Μητροπολιτών σχεδόν διπλασιάζονται.
Οι ακριβείς καθαρές αποδοχές θα εξαρτώνται από τις κρατήσεις, τη φορολογία και την ασφαλιστική κατάσταση κάθε προσώπου. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που έχουν δημοσιευτεί, οι καθαρές αποδοχές του Αρχιεπισκόπου και των Μητροπολιτών ενδέχεται να φτάσουν περίπου τα 2.800 ευρώ, ενώ για τους Επισκόπους υπολογίζονται κοντά στα 2.200 ευρώ.

Καταργούνται τα επιδόματα

Η αύξηση του βασικού ποσού συνοδεύεται από την κατάργηση κάθε άλλης οικονομικής παροχής. Η νομοθετική διάταξη προβλέπει ότι πέρα από τις νέες συνολικές μηνιαίες αποδοχές δεν θα καταβάλλεται κανένα πρόσθετο ποσό. Αυτό σημαίνει ότι παύουν να υπάρχουν επιδόματα ή αποζημιώσεις που συνδέονταν με σπουδές, έξοδα παράστασης, μετακινήσεις, συμμετοχή σε συμβούλια, επιτροπές ή συνοδικά όργανα.  Η κυβέρνηση παρουσιάζει την αλλαγή ως ενοποίηση και εξορθολογισμό του μισθολογικού καθεστώτος. Αντί για διαφορετικές αποδοχές και πρόσθετες παροχές, καθιερώνεται ένας συγκεκριμένος συνολικός μισθός για κάθε βαθμίδα.

Οι αυξήσεις δεν αφορούν τους απλούς ιερείς 

Η σημαντικότερη διάκριση είναι ότι το νέο καθεστώς δεν επεκτείνεται στους εφημέριους που υπηρετούν στις ενορίες.
Οι απλοί ιερείς εξακολουθούν να αμείβονται με βάση το ενιαίο μισθολόγιο του Δημοσίου. Οι αποδοχές τους εξαρτώνται από τα χρόνια υπηρεσίας, τη μισθολογική τους κατάταξη, την οικογενειακή τους κατάσταση και τα προβλεπόμενα προσόντα.
Επομένως, η αλλαγή δεν αποτελεί γενική αύξηση στους μισθούς του κλήρου αλλά αφορά μόνο όσους βρίσκονται στις ανώτερες βαθμίδες της εκκλησιαστικής διοίκησης.
Οπως ήταν φυσικό, αυτός ήταν και ένας από τους βασικούς λόγους που προκλήθηκαν αντιδράσεις. Στο εσωτερικό της Εκκλησίας είχαν διατυπωθεί εισηγήσεις για μια μικρότερη αλλά ευρύτερη αύξηση που θα κάλυπτε και τους ιερείς των ενοριών. Σύμφωνα με τις σχετικές πληροφορίες, η κυβέρνηση δεν αποδέχθηκε μια τέτοια επέκταση, επικαλούμενη τις δημοσιονομικές δυνατότητες.

Γιατί αποφασίστηκε τώρα η αλλαγή

Το αίτημα για αναμόρφωση του μισθολογίου των Αρχιερέων δεν είναι καινούργιο. Η σχετική συζήτηση είχε ξεκινήσει ήδη από την περίοδο του Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου και συνδεόταν με το αίτημα για μισθολογική αντιστοίχιση των Αρχιερέων με άλλους δημόσιους λειτουργούς που κατέχουν θέσεις αυξημένης διοικητικής ευθύνης.
Έτσι ουσιαστικά η κυβέρνηση ενέταξε τη ρύθμιση σε ένα ευρύτερο οικονομικό νομοσχέδιο, παρουσιάζοντάς την ως διόρθωση μιας μισθολογικής εκκρεμότητας που συζητούνταν επί χρόνια.
Η σύγκριση με τους μουφτήδες
Πάντως με αφορμή τις αλλαγές στη συζήτηση έχει επανέλθει και το μισθολογικό καθεστώς των μουφτήδων της Θράκης. Οι μουφτήδες πληρώνονται από το υπουργείο Παιδείας και κατέχουν θέση και βαθμό Προϊσταμένου Γενικής Διεύθυνσης του Δημοσίου. Οι αποδοχές τους είχαν χρησιμοποιηθεί κατά το παρελθόν ως επιχείρημα από την πλευρά της Εκκλησίας για την ανάγκη ισότιμης μισθολογικής μεταχείρισης.

Γιατί αντιδρούν ακόμη και Μητροπολίτες

Οι αντιδράσεις στο εσωτερικό της Ιεραρχίας δεν είναι ενιαίες, αλλά ορισμένοι Μητροπολίτες θεωρούν ότι ικανοποιείται ένα παλαιό και δίκαιο αίτημα και υποστηρίζουν ότι οι αποδοχές πρέπει να αντανακλούν τον διοικητικό ρόλο, την ευθύνη και τα τυπικά προσόντα των Αρχιερέων.
Από την άλλη βέβαια υπάρχουν και ορισμένοι Ιεράρχες που φοβούνται ότι η εικόνα σχεδόν διπλασιασμού των αποδοχών θα τους φέρει απέναντι στην κοινωνία. Θεωρούν ότι θα ήταν πολιτικά και κοινωνικά ευκολότερο να δοθεί μια μικρότερη οριζόντια αύξηση, αντί για μια τόσο μεγάλη ποσοστιαία αναπροσαρμογή.

Η πρόταση να μην πληρώνονται οι Μητροπολίτες από το κράτος

Την πιο διαφορετική θέση διατύπωσε ο Μητροπολίτης Κέρκυρας Νεκτάριος, ο οποίος επανέφερε πρόταση για πλήρη παραίτηση των Μητροπολιτών από την κρατική μισθοδοσία.
Σύμφωνα με το σκεπτικό του, τα χρήματα που εξοικονομούνται θα μπορούσαν να κατευθυνθούν στους ιερείς των μικρών, φτωχών και απομακρυσμένων ενοριών. Ο ίδιος θεωρεί ότι οι ανάγκες των απλών εφημερίων και των τοπικών κοινωνιών πρέπει να προηγηθούν των αποδοχών των Αρχιερέων.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάστηκε δημόσια το θέμα, υποστηρίζοντας ότι οι Αρχιερείς εμφανίστηκαν ως προνομιούχα ομάδα σε μια περίοδο έντονης κοινωνικής πίεσης. Πάντως η πρόταση αυτή δεν αποτελεί επίσημη θέση της Ιεράς Συνόδου.

Οι Μητροπολίτες που διαθέτουν την αύξηση σε κοινωνικούς σκοπούς

Μέσα στο κλίμα των αντιδράσεων, ο Μητροπολίτης Κυθήρων Σεραφείμ ανακοίνωσε ότι θα διαθέσει το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης σε φιλανθρωπικό σωματείο που στηρίζει τη στέγαση εκπαιδευτικών και γιατρών στα Κύθηρα. Ορισμένοι τη χαιρέτισαν ως ένδειξη κοινωνικής ευαισθησίας, ενώ άλλοι θεώρησαν ότι ενισχύει το επιχείρημα πως οι τόσο μεγάλες αυξήσεις στις προσωπικές αποδοχές των Αρχιερέων δεν ήταν αναγκαίες.

Τι απαντά η Ιερά Σύνοδος

Η Ιερά Σύνοδος απορρίπτει την άποψη ότι η νέα ρύθμιση αποτελεί χαριστική ή προνομιακή μεταχείριση. Η επίσημη θέση της είναι ότι οι νέες αποδοχές εντάσσουν τους Αρχιερείς στο γενικό πλαίσιο αμοιβής θέσεων αυξημένης ευθύνης του Δημοσίου. Η εκκλησιαστική πλευρά υποστηρίζει ότι ο θεσμικός και διοικητικός ρόλος των Αρχιερέων πρέπει να αποτυπώνεται και μισθολογικά.

Πηγές: Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, Βουλή των Ελλήνων, Καθημερινή, Πρώτο Θέμα, iefimerida.gr, orthodoxia.info, Εκκλησία της Ελλάδος, ΑΠΕ-ΜΠΕ, Τα ΝΕΑ.