Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων και μεταβαλλόμενων ισορροπιών, ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί, μέσα από άρθρο του στην «Καθημερινή», να θέσει ένα πλαίσιο εθνικής στρατηγικής, που, όπως τονίζει, «θα θωρακίσει τη χώρα απέναντι σε νέες προκλήσεις και θα αξιοποιήσει τις ευκαιρίες που αναδύονται».
Αφορμή για την παρέμβασή του αποτέλεσε η πρόταση του Κυριάκου Μητσοτάκη για τη διοργάνωση διάσκεψης των παράκτιων χωρών της Ανατολικής Μεσογείου, πρωτοβουλία που ο πρώην πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ θεωρεί μεν σημαντική, αλλά επισημαίνει ότι χρειάζεται «ουσιαστική προετοιμασία, ρεαλιστικούς στόχους και καθαρή στρατηγική κατεύθυνση».
Ο κ. Τσίπρας επισημαίνει πως η διεθνής σκηνή βρίσκεται σε φάση μετάβασης σ’ έναν πολυπολικό κόσμο, όπου το διεθνές δίκαιο δοκιμάζεται από την άνοδο ισχυρών κρατών που επιβάλλουν τη λογική του «δικαίου του ισχυρού». Στο νέο αυτό περιβάλλον, σημειώνει, η Ελλάδα πρέπει να παραμείνει σταθερά προσανατολισμένη στο Διεθνές Δίκαιο και να επιδιώκει ενεργητική, πολυδιάστατη και ψύχραιμη εξωτερική πολιτική, μακριά τόσο από τον εθνικισμό όσο και από την παθητικότητα. Αναφερόμενος στη διάσκεψη που προανήγγειλε ο πρωθυπουργός, ο κ. Τσίπρας τονίζει ότι η επιτυχία της θα εξαρτηθεί από τον βαθμό προετοιμασίας και τον σαφή καθορισμό των ελληνικών «κόκκινων γραμμών». Ειδικά, υποστηρίζει, αν η πρωτοβουλία προωθείται και από την αμερικανική πλευρά, «η Αθήνα οφείλει να αποσαφηνίσει εκ των προτέρων το πλαίσιο των θέσεών της».
nΟ πρώην πρωθυπουργός διαμορφώνει έξι βασικούς άξονες και μία πρόσθετη προϋπόθεση για μια συνεκτική εξωτερική πολιτική:
- Στενός συντονισμός με την Κυπριακή Δημοκρατία, με στόχο την επανεκκίνηση των συνομιλιών για δίκαιη και βιώσιμη λύση στο Κυπριακό, βάσει του πλαισίου Γκουτέρες.
- Ενεργοποίηση της Ε.Ε., ώστε να διασφαλιστεί η θεσμική παρουσία της στις διαδικασίες για την Ανατολική Μεσόγειο και να αξιοποιηθούν οι ευρωτουρκικές σχέσεις προς όφελος της σταθερότητας.
- Σύνδεση οικονομικών σχέσεων και διπλωματίας, με προτάσεις για Σύνοδο Ε.Ε. – Ανατολικής Μεσογείου και σύνδεση της επικείμενης εμπορικής συμφωνίας Ε.Ε. – Τουρκίας με δεσμεύσεις για οριοθετήσεις και Κυπριακό.
- Συνέχιση των διμερών οριοθετήσεων ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδας και σταδιακή επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, όπου είναι εφικτό.
- Προετοιμασία για δικαστική προσφυγή στη Χάγη, εφόσον δεν υπάρξει πρόοδος στις διαπραγματεύσεις με Τουρκία και άλλες γειτονικές χώρες.
- Εξασφάλιση ευρείας λιβυκής εκπροσώπησης στη διάσκεψη και ενίσχυση του συντονισμού με την Αίγυπτο.
- +1. Μια σταθερή εθνική πυξίδα, που θα βασίζεται στη συνέπεια, την αποφυγή των άκρων και τον σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, ως προϋπόθεση για διαχρονική εθνική ασφάλεια.
Ο Αλέξης Τσίπρας καταλήγει ότι η Ελλάδα δεν έχει περιθώρια για κινήσεις χωρίς σχέδιο ή για επικοινωνιακές πρωτοβουλίες. Όπως σημειώνει, «η εθνική στρατηγική δεν μπορεί να είναι προϊόν συγκυρίας, αλλά μακρόπνοου σχεδιασμού, συνεννόησης και ευθύνης».
