Τα τελευταία χρόνια, η ασφάλεια της παρακεταμόλης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχει γίνει αντικείμενο έντονων συζητήσεων διεθνώς. Η συζήτηση πήρε ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις όταν, σε μια από τις γνωστές δημόσιες παρεμβάσεις του για θέματα υγείας, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην επιστημονική κοινότητα σχετικά με φάρμακα που χρησιμοποιούνται ευρέως στην καθημερινότητα, τροφοδοτώντας ένα κύμα ανησυχίας και παραπληροφόρησης γύρω από θεραπείες που θεωρούνται ασφαλείς εδώ και δεκαετίες.
Σε αυτό το ήδη φορτισμένο κλίμα, νέα επιστημονικά δεδομένα επιχειρούν να ξεκαθαρίσουν τι πραγματικά γνωρίζουμε για ένα από τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα παυσίπονα στον κόσμο: την παρακεταμόλη.
Μια μεγάλη πληθυσμιακή μελέτη από την Ταϊβάν, η οποία δημοσιεύθηκε στο JAMA Pediatrics, εξέτασε εάν η λήψη παρακεταμόλης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαταραχής ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) ή διαταραχών του αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ) στα παιδιά.
Τι εξέτασε η μελέτη;
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από περισσότερες από 2 εκατομμύρια γεννήσεις στην Ταϊβάν μεταξύ 2004 και 2015. Στόχος τους ήταν να εξετάσουν αν τα παιδιά που εκτέθηκαν στην παρακεταμόλη ενδομήτρια είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να διαγνωστούν αργότερα με ΔΕΠΥ ή φάσμα αυτισμού.
Στην αρχική ανάλυση, τα αποτελέσματα φάνηκαν να δείχνουν μια πιθανή συσχέτιση. Συγκεκριμένα, η χρήση παρακεταμόλης κατά την εγκυμοσύνη συνδέθηκε με:
- 12% αυξημένο κίνδυνο για ΔΕΠΥ,
- 6% αυξημένο κίνδυνο για διαταραχές αυτιστικού φάσματος.
Επιπλέον, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι η πιθανότητα φαινόταν να αυξάνεται όσο αυξανόταν η συχνότητα χρήσης ή η δόση του φαρμάκου.
Τι ανέτρεψε τα δεδομένα;
Για να εξετάσουν αν τα αποτελέσματα επηρεάζονται από γενετικούς ή οικογενειακούς παράγοντες, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μια μέθοδο που ονομάζεται «σύγκριση μεταξύ αδελφών». Η μέθοδος αυτή συγκρίνει παιδιά από την ίδια οικογένεια, ώστε να λαμβάνονται υπόψη κοινά χαρακτηριστικά όπως η γενετική προδιάθεση και το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνουν.
Όταν εφαρμόστηκε αυτή η προσέγγιση, η αρχική συσχέτιση μεταξύ παρακεταμόλης και νευροαναπτυξιακών διαταραχών εξαφανίστηκε. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι άλλοι οικογενειακοί παράγοντες -και όχι απαραίτητα το ίδιο το φάρμακο- μπορεί να εξηγούν τα αποτελέσματα που είχαν καταγραφεί αρχικά.
Οι ερευνητές προχώρησαν ακόμη περισσότερο, εξετάζοντας αν τα αποτελέσματα αλλάζουν ανάλογα με το ποιο παιδί της οικογένειας είχε εκτεθεί στο φάρμακο. Αξιοποιώντας την «αμφίδρομη ανάλυση», παρατήρησαν ότι τα αποτελέσματα άλλαζαν ανάλογα με τη σειρά γέννησης: όταν μόνο το μεγαλύτερο παιδί είχε εκτεθεί στην παρακεταμόλη, ο κίνδυνος διάγνωσης ΔΕΠΥ ή ΔΑΦ ήταν υψηλότερος, ενώ όταν η έκθεση αφορούσε μόνο το μικρότερο παιδί, η πιθανότητα διάγνωσης ήταν χαμηλότερη.
Η μεγάλη αυτή διαφοροποίηση δείχνει ότι ακόμη και η μέθοδος σύγκρισης αδελφών μπορεί να επηρεάζεται από κρυφές μορφές μεροληψίας στα δεδομένα.
Τι συμπεραίνουν οι επιστήμονες
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα της μελέτης δεν επιτρέπουν να επιβεβαιωθεί μια σαφής αιτιώδης σχέση μεταξύ χρήσης παρακεταμόλης στην εγκυμοσύνη και εμφάνισης αυτισμού ή ΔΕΠΥ στα παιδιά.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι απαιτούνται μελλοντικές μελέτες με ακόμη πιο αυστηρό σχεδιασμό και τυποποιημένες διαγνωστικές αξιολογήσεις, ώστε να περιοριστούν οι πιθανές προκαταλήψεις που προκύπτουν από αλλαγές στα διαγνωστικά κριτήρια και τα συστήματα υγείας με την πάροδο του χρόνου.
Μέχρι τότε, οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι η παρακεταμόλη παραμένει ένα από τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται συχνότερα και θεωρούνται σχετικά ασφαλή στην εγκυμοσύνη όταν λαμβάνονται σύμφωνα με τις ιατρικές οδηγίες.
Πηγή: ygeiamou.gr
