Στον απόηχο των εντάσεων και των διαφοροποιήσεων από κυβερνητικές επιλογές που εκδηλώθηκαν από «γαλάζιους» βουλευτές τις προηγούμενες εβδομάδες πραγματοποιείται σήμερα η συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να παρουσιάζει ένα εκτεταμένο πακέτο θεσμικών αλλαγών, που αγγίζει σχεδόν κάθε πτυχή της λειτουργίας του κράτους, της Δικαιοσύνης, της δημόσιας διοίκησης και των ατομικών δικαιωμάτων.
Την ίδια ώρα η ομιλία του περιλάμβανε μηνύματα για τους βουλευτές της ΝΔ όπως ότι πρέπει «να μιλάμε τη γλώσσα των πολιτών και να αποφεύγουμε τη μίζερη εσωστρέφεια» αλλά και κριτική στην αντιπολίτευση και ειδικά το ΠΑΣΟΚ για τη στάση τους και τον τοξικό – όπως είπε – λόγο.
Στο πλαίσιο αυτό ο πρωθυπουργός διεμήνυσε προς τους βουλευτές ότι «για να κερδίσουμε τρίτες συνεχόμενες εκλογές πρέπει να ιδρώσουμε τη φανέλα και θα το κάνουμε όλοι μαζί» ενώ ξεκαθάρισε ότι για τον ίδιο κόκκινη γραμμή είναι ο προβληματισμός να μην γίνεται εσωστρέφεια.
Με αφορμή την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι «δεν θα αφήσουμε τη βουλή να μετατραπεί σε ένα διαρκές δικαστήριο και η καθημερινότητα δεν θα υποταχθεί στους αυτόκλητους δικαστές». Ζήτησε, επίσης, να είναι «ταχύτατος, σαφής, απρόσκοπτος» ο δρόμος για τη δικαίωση των εμπλεκόμενων βουλευτών καλώντας την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία «να διαψεύσει την εντύπωση ότι εμπλέκεται στην πολιτική διαπάλη».
Αιχμηρός ήταν ο κ. Μητσοτάκης και για το ΠΑΣΟΚ με αφορμή τη στάση του όσον αφορά τις Ανεξάρτητες Αρχές σημειώνοντας ότι «υπαναχώρησε από μια πολιτική συμφωνία ενώ την ίδια ώρα μιλούσε με την ελάσσονα αντιπολίτευση κοροϊδεύοντας και τις δύο πλευρές. Μπορεί να είναι ωραίες τακτικές για φοιτητικά αμφιθέατρα αλλά δεν ταιριάζουν στη Βουλή».
«Είχα την ευκαιρία να επανεπιβεβαιώσω τη μεγάλη αναταραχή και ανησυχία που συνδέεται με τον πόλεμο που δεν έχει ολοκληρωθεί στο Ιράν, με σημαντικές επιπτώσεις για την παγκόσμια οικονομία. Αυτά τα οποία συζητούμε είναι πολύ σημαντικά, πρέπει να συναντιούνται με τις προσδοκίες, τις φοβίες, τα προβλήματα των πολιτών. Πρώτο πρόβλημα είναι αυτό της παρατεταμένης ακρίβειας και περιμένουν από την κυβέρνησή μας συγκεκριμένα μέτρα», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης μιλώντας στην ΚΟ της ΝΔ.
Ο πρωθυπουργός σημείωσε πως «οφείλουμε να ανταποκριθούμε σε αυτή τη συγκυρία, αποφεύγοντας μίζερη εσωστρέφεια». Ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε ότι «είμαστε 7 χρόνια κυβέρνηση και σήμερα η ΝΔ καταγράφει ποσοστά υπεδιπλάσια του δεύτερου κόμματος» και «παραμένουμε η μόνη δύναμη σιγουριάς, ασφάλειας και προοπτικής που θέλει να κρατήσει την πατρίδα σε τροχιά προόδου και σε μια τρίτη τετραετία, κυρίως γιατί η ΝΔ έχει πολλά να κάνει για την Ελλάδα του 2030».
«Βασική αλλά όχι κύρια, όχι μοναδική αιχμή αυτής της προσπάθειας είναι η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης. Επίσημα ξεκινάει σήμερα. Εισηγητής στην αρμόδια επιτροπή θα είναι ο Ευριπίδης Στυλιανίδης, ο οποίος θα παρουσιάσει έναν πυρήνα 30 αλλαγών», συνέχισε ο κ. Μητσοτάκης, επισημαίνοντας πως αυτός ο κατάλογος δεν έχει εξαντληθεί πλήρως.
Στην καρδιά των προτάσεων βρίσκονται η ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, η αναθεώρηση της μονιμότητας στο Δημόσιο, οι αλλαγές στην επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, αλλά και στον νόμο περί ευθύνης υπουργών. Παράλληλα προτείνεται και η συνταγματική κατοχύρωση κανόνων για την τεχνητή νοημοσύνη, την κλιματική κρίση και τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Άρθρο 16: Μη κρατικά πανεπιστήμια και 11ετής υποχρεωτική εκπαίδευση
Η πλέον εμβληματική παρέμβαση αφορά το άρθρο 16, με τη ΝΔ να εισηγείται τη δυνατότητα παροχής ανώτατης εκπαίδευσης και από μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια, πλήρως αυτοδιοικούμενα και υπό την εποπτεία ανεξάρτητης αρχής.
Η πρόταση προβλέπει παράλληλα αύξηση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης από εννέα σε έντεκα έτη, καθώς και συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας της ελληνικής γλώσσας και της ελληνικής σημαίας ως συμβόλου του έθνους και του πολιτισμού.
Αλλαγές στη μονιμότητα και αξιολόγηση στο Δημόσιο
Ιδιαίτερο πολιτικό βάρος αποκτά η πρόταση για το άρθρο 103, με την οποία επανακαθορίζεται η έννοια της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων.
Η ΝΔ προτείνει σύστημα αξιολόγησης που θα συνδέεται με επιβραβεύσεις αλλά και ποινές, ακόμη και με δυνατότητα οριστικής παύσης, έπειτα από απόφαση υπηρεσιακού συμβουλίου. Η αξιολόγηση θα γίνεται όχι μόνο από προϊσταμένους αλλά και αμφίδρομα – από υφισταμένους και πολίτες.
Σύμφωνα με την πρόταση, στο σύστημα θα μπορεί να συμμετέχει και το ΑΣΕΠ, ενώ η αξιολόγηση θα βασίζεται στις αρχές της αμεροληψίας, της επαγγελματικής επάρκειας και της αποδοτικότητας.
Νέο πλαίσιο για την ποινική ευθύνη υπουργών
Σημαντικές αλλαγές προτείνονται και στο άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών, με στόχο –όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση– την ενίσχυση της λογοδοσίας. Η πρόταση προβλέπει κατάργηση της υποχρέωσης της Βουλής να διενεργεί προκαταρκτική εξέταση, μεταφέροντας την αρμοδιότητα σε ανώτερους δικαστικούς λειτουργούς. Η δίωξη θα εξακολουθεί να αποφασίζεται από τη Βουλή, αλλά με αυξημένες εγγυήσεις και ονομαστική ψηφοφορία.
Επιλογή ανώτατων δικαστών χωρίς κυβερνητική παρέμβαση
Στο πεδίο της Δικαιοσύνης, η ΝΔ εισηγείται αλλαγή στον τρόπο επιλογής των ανώτατων δικαστών. Οι προαγωγές στις κορυφαίες δικαστικές θέσεις θα γίνονται από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, ανάμεσα στους αρχαιότερους δικαστές και βάσει καταλόγου που θα προτείνουν οι ίδιες οι ολομέλειες των ανώτατων δικαστηρίων, περιορίζοντας τον άμεσο κυβερνητικό ρόλο.
Παράλληλα, προτείνεται η ενίσχυση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου, το οποίο θα αποκτήσει δυνατότητα προληπτικού ελέγχου συνταγματικότητας νομοσχεδίων πριν αυτά γίνουν νόμοι του κράτους.
Συνταγματική πρόβλεψη για τεχνητή νοημοσύνη και κλιματική κρίση
Για πρώτη φορά εισάγονται προτάσεις που αφορούν ευθέως τις σύγχρονες τεχνολογικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις. Η ΝΔ προτείνει ειδική συνταγματική πρόβλεψη ώστε η τεχνητή νοημοσύνη να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την κοινωνική ευημερία, με στόχο τον περιορισμό των κινδύνων και την αξιοποίηση των δυνατοτήτων της.
Στο άρθρο 24 εισάγονται αναφορές στην κλιματική αλλαγή, στην προστασία των υδάτινων πόρων, στην ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ακόμη και στην προστασία των ζώων.
Επιστολική ψήφος και αλλαγές στις εκλογές
Στο εκλογικό πεδίο, προτείνεται η δυνατότητα επιστολικής ψήφου και για τους εκλογείς που βρίσκονται εντός Ελλάδας, ενώ το εκλογικό σύστημα θα πρέπει –σύμφωνα με τη νέα διατύπωση– να εξασφαλίζει τόσο «εύλογη αναλογικότητα» όσο και «κυβερνησιμότητα». Παράλληλα, προβλέπεται η κατάργηση της διάλυσης της Βουλής λόγω «εθνικού θέματος εξαιρετικής σημασίας», με αντικατάστασή της από διαδικασία αυτοδιάλυσης μέσω κοινοβουλευτικής απόφασης.
Μία εξαετής θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας
Η ΝΔ εισηγείται επίσης αλλαγή στη θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας, με καθιέρωση μίας και μόνης εξαετούς θητείας αντί της δυνατότητας επανεκλογής.
Συνταγματική κατοχύρωση δημοσιονομικής ισορροπίας
Στο οικονομικό πεδίο, η πρόταση προβλέπει ότι ο κρατικός προϋπολογισμός θα πρέπει να διασφαλίζει τη δημοσιονομική ισορροπία και τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία, ενώ απαγορεύεται η επιβολή φόρων με αναδρομική ισχύ.
Παράλληλα, εισάγεται δυνατότητα παροχής κινήτρων για σταθερό φορολογικό καθεστώς σε στρατηγικές επενδύσεις.
