Κρήτη: Ποιοι παράγοντες οδήγησαν σε 50% μείωση στην ελαιοπαραγωγή – Στο Υπουργείο ο φάκελος για τις αποζημιώσεις

Στο Υπουργείο απέστειλε η Περιφέρεια Κρήτης τον φάκελο για τη μεγάλη μείωση της ελαιοπαραγωγής, ο οποίος καταρτίστηκε από την Επιστημονική Επιτροπή της Περιφέρειας με τη συμμετοχή εκπαιδευτικών και ερευνητικών ιδρυμάτων, προκειμένου συντονισμένα και τεκμηριωμένα να διεκδικηθούν αποζημιώσεις για τους παραγωγούς του νησιού.

«Με την υπογραφή του Περιφερειάρχη μας, τις προηγούμενες ημέρες αποστείλαμε προς το Υπουργείο τον τεκμηριωμένο φάκελο, ο οποίος αποτυπώνει τους παράγοντες που οδήγησαν στη μειωμένη παραγωγή και διεκδικούμε από την Πολιτεία αποζημίωση για τους παραγωγούς μας», ανέφερε ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας της Περιφέρειας Κρήτης, Σταύρος Τζεδάκης.

Οι παράγοντες που οδήγησαν σε 50% μείωση στην ελαιοπαραγωγή

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι βασικοί λόγοι που οδήγησαν στη σημαντική απώλεια παραγωγής ήταν το θερμικό στρες, η λειψυδρία και οι νότιοι άνεμοι κατά την περίοδο της άνθησης και της καρπόδεσης. Όπως είπε, πρόκειται για έναν «πραγματικά τεκμηριωμένο φάκελο», στον οποίο καταγράφονται αναλυτικά οι επιπτώσεις των καιρικών συνθηκών στην καλλιέργεια της ελιάς.

Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία που παρουσίασε για τη μείωση της παραγωγής. Όπως σημείωσε, «ο μέσος όρος της μείωσης σε σχέση με τη δεκαετία είναι περίπου 50%», ενώ έφερε ως παράδειγμα ότι την περίοδο 2024-2025 η Κρήτη είχε παραγωγή περίπου 90.000 τόνων, όταν την προηγούμενη χρονιά η παραγωγή έπεσε στους 57.000 τόνους.

Μεγαλύτερο πρόβλημα καταγράφεται στις Περιφερειακές Ενότητες Ηρακλείου, Λασιθίου και Ρεθύμνου, όπου –όπως υπογράμμισε– «η ζημιά ήταν πάρα πολύ μεγάλη», ενώ τα Χανιά παρουσίασαν καλύτερη εικόνα συγκριτικά με τις υπόλοιπες περιοχές του νησιού.

Κίνδυνος και για το περιβάλλον από την εγκατάλειψη της ελαιοκαλλιέργειας

Ο κ. Τζεδάκης υπογράμμισε ακόμη ότι η ελαιοκαλλιέργεια αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας και του περιβάλλοντος της Κρήτης, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο εγκατάλειψης καλλιεργειών. «Όταν το 25% της Κρήτης καλύπτεται από ένα “δάσος” ελαιώνων, αν δεν υπάρχει βιωσιμότητα και οι παραγωγοί εγκαταλείψουν αυτές τις περιουσίες, τότε θα οδηγηθούμε σε ερημοποίηση», δήλωσε.

«Η ελαιοπαραγωγή και η ελαιοκαλλιέργειά μας παράγουν ένα ελαιόλαδο που συνεισφέρει τα μέγιστα στην τοπική οικονομία και στην επισιτιστική επάρκεια. Πρέπει και η Πολιτεία να το δει διαφορετικά. Μέσω και της νέας ΚΑΠ, όπως έχουμε ήδη προαναγγείλει, θα έχουμε ψηλά στην ατζέντα το θέμα της ελαιοκαλλιέργειας, προκειμένου να ενισχυθεί, γιατί οι δενδρώδεις καλλιέργειες, όπως είναι η ελιά, προσφέρουν τόσο στην οικονομία όσο και στο περιβάλλον», συμπλήρωσε.

Παράλληλα, ζήτησε αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο του ΕΛΓΑ και μεγαλύτερη στήριξη της ελαιοκαλλιέργειας, σημειώνοντας ότι οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένο κόστος παραγωγής και τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.

Η ανακοίνωση της Περιφέρειας Κρήτης:

“Την άμεση εξέταση και ενεργοποίηση των διαδικασιών αποζημίωσης των πληγέντων ελαιοπαραγωγών, μέσω των αρμόδιων μηχανισμών κρατικής ενίσχυσης, ζητά η Περιφέρεια Κρήτης. Με επιστολή που απέστειλε ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων Μαργαρίτη Σχοινά, κατατέθηκε πλήρης φάκελος που τεκμηριώνει τη σημαντική ζημία στον πρωτογενή τομέα.

Όπως αποδεικνύεται από τη μελέτη με τίτλο «Αποτίμηση μειωμένης παραγωγής στην ελαιοκαλλιέργεια της Κρήτης για το έτος 2025-2026», η οποία εκπονήθηκε από την Ειδική Επιστημονική Ομάδα Εργασίας της Περιφέρειας, η δραστική μείωση της παραγωγής δεν οφείλεται σε μεμονωμένους παράγοντες αλλά σε εξωγενείς και μη ελεγχόμενες κλιματικές συνθήκες.

Τα επιστημονικά δεδομένα της μελέτης καταγράφουν τα εξής:

Σημειώνεται μειωμένη παραγωγή στις Περιφερειακές Ενότητες Λασιθίου, Ηρακλείου και Ρεθύμνου, με τη μεγαλύτερη ένταση του προβλήματος να εντοπίζεται στο Λασίθι.

Η δραστική μείωση δεν συνδέεται με τις ακολουθούμενες καλλιεργητικές πρακτικές.

Η απώλεια παραγωγής αποδίδεται κυρίως σε σωρευτικό υδατικό στρες μεγάλης διάρκειας.

Πρόσθετη αρνητική συμβολή προήλθε από το ισχυρό θερινό θερμικό στρες.

Ειδικότερα στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου, η κατάσταση επιβαρύνθηκε από τους πολύ ισχυρούς νότιους ανέμους.

Η Περιφερειακή Ενότητα Χανίων εμφάνισε μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, διατηρώντας υψηλότερα επίπεδα παραγωγής.

Από την πλευρά του, ο Αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Σταύρος Τζεδάκης υπογράμμισε ότι ο τεκμηριωμένος φάκελος, ο οποίος καταρτίστηκε σε συνεργασία με τα ερευνητικά και εκπαιδευτικά ιδρύματα του νησιού, αποτυπώνει την τεράστια απόκλιση της παραγωγής συγκριτικά με τον μέσο όρο της δεκαετίας. Ο Σταύρος Τζεδάκης τόνισε την επιτακτική ανάγκη στήριξης των αγροτών προκειμένου να καταστούν βιώσιμοι και να συνεχίσουν να καλλιεργούν τα ελαιόδεντρα, ζητώντας παράλληλα την αναπροσαρμογή του θεσμικού πλαισίου του ΕΛΓΑ ώστε να διασφαλίζονται ουσιαστικά ανταποδοτικά οφέλη απέναντι στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.

Η αποκατάσταση του εισοδήματος των παραγωγών κρίνεται απολύτως αναγκαία, όχι μόνο για την επιβίωση των ίδιων των αγροτών, αλλά και για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας της ελαιοκαλλιέργειας, η οποία αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής και εθνικής οικονομίας.”.