Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το εθνικό αμυντικό σχέδιο της Κύπρου στο πλαίσιο του Security Action for Europe (SAFE), ανοίγοντας τον δρόμο για χρηματοδότηση ύψους 1,18 δισ. ευρώ μέσω χαμηλότοκων, μακροπρόθεσμων δανείων. Στην πρώτη «φουρνιά» εγκρίσεων περιλαμβάνονται συνολικά οκτώ κράτη μέλη, Κύπρος, Βέλγιο, Βουλγαρία, Δανία, Ισπανία, Κροατία, Πορτογαλία και Ρουμανία.
Το επόμενο βήμα είναι πολιτικό και χρονικά πιεστικό. Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης καλείται να δώσει την τελική έγκριση με αποφάσεις εφαρμογής, μέσα σε προθεσμία τεσσάρων εβδομάδων, ώστε να προχωρήσουν οι δανειακές συμφωνίες και να ξεκινήει η εκταμίευση.
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που συνοδεύει τις αποφάσεις, οι πρώτες πληρωμές τοποθετούνται στον Μάρτιο του 2026, με αναφορά και σε πρώτη αποδέσμευση που αντιστοιχεί στο 15% της χρηματοδότησης, ως προκαταβολή.
Το SAFE είναι το νέο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο άμυνας, με «οροφή» έως €150 δισ.σε δάνεια, που στοχεύει σε ταχεία ενίσχυση δυνατοτήτων μέσω προμηθειών, κατά κανόνα κοινών προμηθειών μεταξύ κρατών, ώστε να περιορίζεται ο κατακερματισμός και να αυξάνεται η διαλειτουργικότητα. Υπάρχει και πρόβλεψη προσωρινά για προμήθειες από ένα μόνο κράτος μέλος, λόγω της ανάγκης άμεσης κάλυψης κρίσιμων κενών.
Στο ευρωπαϊκό «κάδρο» μπαίνει καθαρά και η ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας εντός Ευρώπης, με ισχυρό στοιχείο «αγοράζω ευρωπαϊκά» στους κανόνες επιλεξιμότητας.
Η κυπριακή προεργασία και το «κλειστό» περιεχόμενο
Στη Λευκωσία, η λίστα εξοπλιστικών προγραμμάτων είχε εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο ήδη από τις 27 Νοεμβρίου 2025, με τον υπουργό Άμυνας Βασίλη Πάλμα να αναφέρει ότι ο κατάλογος θα κατατεθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έως τις 30 Νοεμβρίου, χωρίς όμως να μπει σε λεπτομέρειες για το περιεχόμενο «για ευνόητους λόγους».
Η ουσία είναι ότι με την έγκριση του σχεδίου «ξεκλειδώνει» πια το χρηματοδοτικό κανάλι. Το πολιτικό βάρος τώρα μεταφέρεται στο πώς θα τύχει διαχείρισης η απορρόφηση, με την Βουλή και το Υπουργείο Οικονομικών να έχουν ρόλο στο ύψος της άντλησης και στη δημοσιονομική διαχείριση, όπως είχε περιγράψει ο ίδιος ο Κύπριος υπουργός Άμυνας.
