Συστηματικά λιγότερους ελέγχους από τους απαιτούμενους που προβλέπει η κοινοτική νομοθεσία για την ποιότητα και τη γνησιότητα του ελαιολάδου πραγματοποιούν οι ελληνικές αρχές, σύμφωνα με έκθεση που δημοσίευσε χθες το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. Αιτία, βάσει όσων ανέφεραν οι ελληνικές αρχές, είναι τα συνεχιζόμενα προβλήματα υποστελέχωσης και ελλιπούς χρηματοδότησης, καθώς και διαδικαστικές προκλήσεις όσον αφορά την παροχή εργαστηριακών υπηρεσιών.
Η έρευνα του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ) για τους ελέγχους στο ελαιόλαδο έγινε στην Ισπανία, στην Ιταλία, στην Ελλάδα και στο Βέλγιο. Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα το ευρωπαϊκό όργανο διαπίστωσε τα ακόλουθα:
• Οι έλεγχοι συμμόρφωσης των ελληνικών αρχών καλύπτουν μόνο το ελαιόλαδο που παράγεται στην Ελλάδα και προορίζεται για την ελληνική αγορά, εξαιρώντας έτσι το εισαγόμενο και εκείνο που προορίζεται για εξαγωγή.
• Ακόμη και όταν επιβάλλονται κυρώσεις, αυτές κρίνονται μη αποτελεσματικές. Ειδικότερα, όπως σημειώνει το ΕΕΣ, στην Ελλάδα τα πρόστιμα δεν λαμβάνουν υπόψη το οικονομικό όφελος από την πώληση ελαιολάδου χαμηλότερης κατηγορίας σε τιμή εξαιρετικού παρθένου. Αντιθέτως, στην Ιταλία και στην Ισπανία οι κυρώσεις εξαρτώνται από τις ποσότητες των σχετικών προϊόντων και από τα κέρδη που αποκομίζονται από την παράνομη δραστηριότητα. Επιπλέον, στην Ελλάδα οι αποφάσεις για τις κυρώσεις εκδίδονται έπειτα από 14 μήνες (ενώ στην Ιταλία εντός 36 ημερών), γεγονός που καθυστερεί την απόσυρση των σχετικών προϊόντων από την αγορά.
• Στην Ελλάδα οι επιχειρήσεις επιτρέπεται να αναμειγνύουν ελαιόλαδο από δύο διαφορετικές περιόδους συγκομιδής και να χρησιμοποιούν την ημερομηνία της πλέον πρόσφατης για τον προσδιορισμό της ημερομηνίας ελάχιστης διατηρησιμότητας. Οι επιθεωρητές, όμως, δεν έχουν οδηγίες για το πώς να ελέγχουν τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις προσδιορίζουν την ημερομηνία αυτή.
• Αν και τα τέσσερα κράτη-μέλη στα οποία έγινε έλεγχος διενεργούν ανάλυση κινδύνου –αν και σε διαφορετικό βαθμό– κατά τον σχεδιασμό των ελέγχων συμμόρφωσης, στην Ελλάδα οι αναλύσεις κινδύνου είναι μάλλον γενικότερου χαρακτήρα.
• Οι έλεγχοι που γίνονται στην Ελλάδα σε επίπεδο λιανικής δεν περιλαμβάνουν επαλήθευση της ακρίβειας του τόπου προέλευσης.
