Η διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ θα τεθεί στο τραπέζι των Ευρωπαίων υπουργών Εξωτερικών στις Βρυξέλλες, καθώς το κλείσιμο της κρίσιμης αυτής αρτηρίας απειλεί την παγκόσμια οικονομία.
Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, υπογράμμισε τη σημασία του ζητήματος προσερχόμενη στη συνεδρίαση.
«Είναι προς το συμφέρον μας να παραμείνουν ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ και γι’ αυτό συζητάμε επίσης τι μπορούμε να κάνουμε από ευρωπαϊκής πλευράς σε αυτό το θέμα», δήλωσε μιλώντας σε δημοσιογράφους.
Παρά την έκκληση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προς την Ευρώπη και άλλες παγκόσμιες δυνάμεις να συνδράμουν στο άνοιγμα της διόδου, οι διπλωμάτες εμφανίζονται συγκρατημένοι.
Η συζήτηση αναμένεται να επικεντρωθεί στην ενίσχυση της υπάρχουσας επιχείρησης «Ασπίδες» (Aspides), η οποία δημιουργήθηκε το 2024 για την προστασία πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα από τους Χούθι και διαθέτει επί του παρόντος υπό τη διοίκησή της ένα ελληνικό και ένα ιταλικό πλοίο.
Από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν επιθέσεις κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ έχει περιοριστεί σημαντικά.
Η δυνατότητα της Τεχεράνης να μπλοκάρει την κυκλοφορία σε ένα πέρασμα από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου θεωρείται πλέον σοβαρή απειλή για την παγκόσμια οικονομία.
Πιθανή ενίσχυση της αποστολής και επιφυλάξεις
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι οι συζητήσεις των υπουργών θα επικεντρωθούν κυρίως στην πρόταση της Κάγια Κάλας για ενίσχυση της αποστολής με περισσότερα πλοία.
«Η συζήτηση τη Δευτέρα θα αφορά την προσπάθεια να πειστούν περισσότερα κράτη-μέλη να συνεισφέρουν επιπλέον δυνατότητες», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας για τις εσωτερικές διαβουλεύσεις.
Σκεπτικισμό για την αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας επέκτασης εξέφρασε ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, Γιόχαν Βάντεφουλ.
Μιλώντας την Κυριακή στο γερμανικό τηλεοπτικό δίκτυο ARD, δήλωσε: «Γι’ αυτό είμαι πολύ επιφυλακτικός ότι η επέκταση της “Aspides” στα Στενά του Ορμούζ θα προσέφερε μεγαλύτερη ασφάλεια».
Διεθνείς πρωτοβουλίες για την επαναλειτουργία των θαλάσσιων οδών
Το Σάββατο ο Αμερικανός Πρόεδρος κάλεσε την Κίνα, τη Γαλλία, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, τη Βρετανία και άλλες χώρες που επηρεάζονται από τον περιορισμό των ροών πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ να συμμετάσχουν σε προσπάθειες για την επαναλειτουργία των θαλάσσιων διαδρόμων.
Παρά τις πιέσεις, η Ιαπωνία και η Αυστραλία ξεκαθάρισαν τη Δευτέρα ότι δεν σχεδιάζουν να στείλουν ναυτικές δυνάμεις στην περιοχή.
Την ίδια στιγμή, η Γαλλία επιδιώκει να συγκροτήσει έναν διεθνή συνασπισμό για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο στενό όταν σταθεροποιηθεί η κατάσταση ασφαλείας, ενώ η Βρετανία εξετάζει διάφορες επιλογές μαζί με συμμάχους της για την προστασία των εμπορικών πλοίων.
Διπλωμάτες της ΕΕ επισημαίνουν ότι είναι ακόμη νωρίς για να διαπιστωθεί αν η Ένωση ως σύνολο μπορεί να διαδραματίσει ρόλο σε μια τέτοια πρωτοβουλία, καθώς οποιαδήποτε αλλαγή στην εντολή της αποστολής «Ασπίδες» θα απαιτούσε την έγκριση και των 27 κρατών-μελών.
«Η προστασία πλοίων στα Στενά του Ορμούζ στη σημερινή κατάσταση είναι μια απόφαση που οι υπουργοί δεν θα λάβουν ελαφρά τη καρδία», σημείωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης.
