Η Βραζιλία που νομίζουμε ότι θυμόμαστε

Για τη γενιά μου, την γενιά των πενηντάρηδων, η Εθνική Βραζιλίας στα Μουντιάλ αποτελεί ένα “μύθο”. Μύθο με την έννοια μιας ωραίας αφήγησης που μας ήρθε από τους παλιότερους και συχνά έμπαινε στην επικράτεια του παραμυθιού.

Εμείς την ιστορική ομάδα του 1970 που θεωρείται μια από τις καλύτερες όλων των εποχών, την έχουμε δει μόνο από βίντεο.

Το Παγκόσμιο του 1982 που επίσης ήταν ομαδάρα (έτσι λένε) και αποκλείστηκε αδίκως από την Ιταλία με το χατ-τρικ του Πάολο  Ρόσι, το θυμόμαστε/θυμάμαι αμυδρά.

Το 1986 ανήκει αποκλειστικά στον Ντιέγκο, η Βραζιλία δεν υπάρχει ούτε στα στιγμιότυπα που λέει ο λόγος.

Το 1990 ήταν καλούτσικη και την απέκλεισε σχεδόν μόνος του ο Ντιέγκο – πάλι αυτός.

Το 1994 ήταν αφόρητη και ας το πήρε, με ούλτρα αμυντικό ποδόσφαιρο.

Το 1998  ήταν καλούτσικη όχι εξαιρετική, το έχασε στον τελικό από τον Ζιντάν, στον  ματς  που μέχρι και σήμερα έχει στον πυρήνα του το μυστήριο  του “τι συνέβη στον Ρονάλντο”.

Το 2002 το σήκωσε τελευταία φορά, με απίθανο ρόστερ, το οποίο δικαίως αποτελεί μέτρο σύγκρισης για ό,τι ακολούθησε. Απλώς το σήκωσε, θέλω να σας θυμίσω, με ποδόσφαιρο κυνικό και όχι φαντεζί και συνολικά χειρότερο σε σχέση με αυτό που -νομίζουμε ότι – θυμόμαστε πως έπαιξε όταν μνημονεύουμε την αρμάδα των Ρονάλντο – Ριβάλντο – Ροναλντίνιο και των υπόλοιπων παιχταράδων.

Έκτοτε ακολουθεί μια διαρκώς φθίνουσα πορεία και το βλέπουμε σε κάθε Μουντιάλ.

Θέλω να πω με λίγα λόγια ότι η αίσθηση των “μάγων” που κρύβουν την μπάλα και του jogo bonito είναι μονάχα τέτοια τα τελευταία σαράντα και βάλε χρόνια: μια αίσθηση δηλαδή που έρχεται από τα ασπρόμαυρα στιγμιότυπα του παρελθόντος και τις αφηγήσεις για τους θρύλους που δεν είδαμε.

Μια αίσθηση επίσης που σπανίως έως ποτέ επιβεβαιώνεται στο χορτάρι.

Τα στιγμιότυπα υπάρχουν: το αδιανόητο φάουλ του Ρομπέρτο Κάρλος, τα γκολ του Ρονάλντο, τα κόλπα του Ροναλντίνιο, κάποιο “μαγικό” σε συγκεκριμένη στιγμή, συγκεκριμένου αγώνα. Αυτά και μόνο συντηρούν την ψευδαίσθηση.

Σε ολόκληρο τουρνουά, μη σας πω και σε ολόκληρο ενενηντάλεπτο όμως, σε αγώνα που να μετράει, η μυθική Βραζιλία των παιδικών μας χρόνων, εκείνη που μας έκανε στις αλάνες να λέμε ότι είμαστε ο Πελέ ή ο Σώκρατες ή ο Ζίκο, αποτελεί μια ουτοπία, την οποία ουδέποτε έχουμε ζήσει και τείνω να πιστέψω ότι δεν θα την ζήσουμε κιόλας.

Οι ουτοπίες βέβαια είναι ωραίες και χρήσιμες μέχρι ενός σημείου, και ειδικά στην μπάλα δεν πειράζουν και κανέναν Μέσα σε μια ζωή σκληρού ρεαλισμού, τα Μουντιάλ μας έχουν απομείνει ως ένα από τα τελευταία καταφύγια όπου μπορούμε να είμαστε για λίγο εκείνα τα παιδιά που μετρούσαν παγωτά, μπάνια και χαρτάκια πανίνι. Αυτός είναι ο κόσμος στον οποίο ανήκει η Σελεσάο των “μάγων”.

Στον κανονικό κόσμο ο αποκλεισμός της από την Νορβηγία δεν συνιστά καν έκπληξη.

Και αν θέλουμε (που δεν θέλουμε) να δούμε τα πράγματα ως έχουν, το γεγονός ότι οι τρεις μεγαλύτερες δυνάμεις των Παγκόσμιων Κυπέλλων, με βάση τις κατακτήσεις τους, η Βραζιλία, η Γερμανία και η -χειρότερη όλων- Ιταλία εδώ και πολλές διοργανώσεις απέχουν από την διεκδίκηση του τροπαίου  (καλά οι Ιταλοί δεν προκρίνονται κιόλας) έχει μεγάλο ενδιαφέρον να αναλυθεί.

Αλλά όχι με αφορισμούς για το σύγχρονο ποδόσφαιρο, το οποίο σε πολλά πράγματα υπερέχει σε σχέση με το ποδόσφαιρο που μας μεγάλωσε, το ποδόσφαιρο που νοσταλγούμε, το ποδόσφαιρο που -νομίζουμε ότι – θυμόμαστε.