Mε αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ενημέρωσης για την Κακοποίηση των Ηλικιωμένων, που εορτάστηκε στις 15 Ιουνίου οι εταίροι του έργου MARVOW μεταξύ των οποίων και ο Συνδεσμος Μελών Γυναικείων Σωματείων Ηράκλειου τονίζουν τη σημασία της Διασύνδεσης φορέων για την Αντιμετώπιση της Βίας κατά των Ηλικιωμένων Γυναικών.

Η βία κατά των ηλικιωμένων αποτελεί σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα παγκοσμίως. Αν και επηρεάζει όλα τα φύλα, οι γυναίκες επηρεάζονται δυσανάλογα. Οι ηλικιωμένες γυναίκες εκτίθενται συνήθως σε υψηλότερο κίνδυνο βίας όχι μόνο λόγω της ηλικίας τους, αλλά και λόγω του φύλου. Σε αυτόν τον τύπο βίας δεν αποδίδεται η προτεραιότητα που πρέπει, ενώ κρύβεται κάτω από ντροπή και στίγμα, το οποίο μαζί με την έλλειψη επαρκών υπηρεσιών συμβάλλει στα χαμηλά ποσοστά αναφοράς.

Η Παγκόσμια Ημέρα Ενημέρωσης για την Κακοποίηση των Ηλικιωμένων έχει ως στόχο να παράσχει μια ευκαιρία για την προώθηση της καλύτερης κατανόησης της κακοποίησης και της παραμέλησης των ηλικιωμένων ατόμων, αυξάνοντας την ευαισθητοποίηση σχετικά με τις πολιτιστικές, κοινωνικές, οικονομικές και δημογραφικές διαδικασίες που επηρεάζουν την κακοποίηση και την παραμέληση των ηλικιωμένων. Οι εταίροι του MARVOW συμμετέχουν στην εκστρατεία προκειμένου να εστιάσουν στις ηλικιωμένες γυναίκες θύματα κακοποίησης και τη σημασία της συνεργασίας όλων των υπηρεσιών που εμπλέκονται στη διαδικασία.

Η βία κατά των ηλικιωμένων γυναικών είναι αόρατη

Οι ηλικιωμένες γυναίκες συχνά έρχονται αντιμέτωπες με διάφορες μορφές παραμέλησης – σωματικής, ψυχολογικής, ιατρικής και κοινωνικής. Είναι μια μορφή βίας που συχνά δεν είναι αρκετά εμφανώς ορατή και, ως εκ τούτου, δεν λαμβάνεται υπόψη. Οι ηλικιωμένοι συναντούν πολλά εμπόδια που καθιστούν λιγότερο πιθανό να αναγνωριστεί, να αναφερθεί και να σταματήσει η βία. Το πρόγραμμα MARVOW έχει ως στόχο την ευαισθητοποίηση και τη διασφάλιση ότι τα ηλικιωμένα θύματα βίας αναγνωρίζονται και λαμβάνουν την υποστήριξη που χρειάζονται.

Ένα σημαντικό μέσο για την καταπολέμηση της βίας κατά των ηλικιωμένων γυναικών είναι η βελτίωση της γνώσης των ιδιαιτεροτήτων της σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και η διασφάλιση ότι οι εν λόγω υπηρεσίες συνεργάζονται σε τέτοιες περιπτώσεις.

Η διασύνδεση φορέων είναι σημαντική

Το συγχρηματοδοτούμενο από την ΕΕ πρόγραμμα MARVOW (Multi-Agency Responses to Violence against Older Women) ασχολείται με το φαινόμενο της εμφυλης βίας κατά των γυναικών και αναπτύσσει το πρώτο πλαίσιο διασύνδεσης υπηρεσιών για τα ηλικιωμένα θύματα βίας και τους δράστες κατά των ηλικιωμένων γυναικών. Η ομάδα του έργου διεξάγει συναντήσεις για θέματα ηλικιωμένων θυμάτων και αναπτύσσει μια σειρά μεθόδων για την υποστήριξη του μοντέλου, ακολουθώντας μια προσέγγιση βασισμένη στις ανάγκες και με τη συμμετοχή των ενδιαφερομένων.

Κατά τη διάρκεια του προηγουμένου έτους, η ομάδα του έργου δημιούργησε δίκτυα συνεργασίας που ασχολούνται ειδικά με περιπτώσεις βίας ενάντια των ηλικιωμένων γυναικών και τα οποία περιλαμβάνουν υπηρεσίες φροντίδας ηλικιωμένων, κοινωνικούς λειτουργούς, παρόχους υγειονομικής περίθαλψης, αστυνομία ή ομάδες προστασίας θυμάτων. Οι συμμετέχοντες λαμβάνουν εκπαίδευση σχετικά με το θέμα, ανταλλάσσουν βέλτιστες πρακτικές και αναπτύσσουν κοινές λύσεις σε κοινά προβλήματα. Από τα τέλη του 2020 το μοντέλο εφαρμόζεται σε διάφορες περιοχές της Αυστρίας, της Εσθονίας και της Ελλάδας. Το έργο συγκέντρωσε περισσότερους από 300 ενδιαφερόμενους, ενω τις πρώτες τοπικές εκπαιδεύσεις παρακολούθησαν σχεδόν 150 επαγγελματίες.

Οι ενδιαφερόμενοι φορείς εισάγονται στην προσέγγιση διασύνδεσης φορέων για περιπτώσεις βίας, κατά των ηλικιωμένων γυναικών, ιδίως μέσω δύο προσεγγίσεων: συναντήσεις σε επίπεδο συστήματος και διασκέψεις υποθέσεων. Οι συναντήσεις σε επίπεδο συστήματος αποτελούν ευκαιρία για συζήτηση των προκλήσεων που πρέπει να αντιμετωπίσουν οι υπηρεσίες για να καλύψουν τις διαφορετικές ανάγκες των ηλικιωμένων θυμάτων και των δραστών τους, καθώς και ευκαιρίες για βελτιωμένες υπηρεσίες. Από την άλλη πλευρά, οι συνεδριάσεις των επιτροπών υποθέσεων ασχολούνται με περιπτώσεις βίας κατά των ηλικιωμένων γυναικών και επιτρέπουν στις συμμετέχουσες υπηρεσίες να ανταλλάσσουν πληροφορίες και να σχεδιάζουν μια κοινή προσέγγιση.

Κατάσταση στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα η βία κατά των γυναικών είναι ένα επείγον ζήτημα καθώς ο αριθμός των γυναικοκτονιών είναι πολύ υψηλός. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2021 ήδη 4 γυναίκες σκοτώθηκαν από τους συντρόφους ή τους πρώην συντρόφους τους και οι 2 εξ ‘αυτών ήταν γυναίκες άνω των 50 ετών. Τα στατιστικά στοιχεία στην Ελλάδα δείχνουν ότι η βία κατά των γυναικών και ιδίως των ηλικιωμένων γυναικών έχει αυξηθεί. Αξίζει να αναφερθεί ως χαρακτηριστικό παράδειγμα, ένα περιστατικό που συνέβη στο Ηράκλειο στις 31 Μαΐου, κατά το οποίο μια ηλικιωμένη γυναίκα μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο με σοβαρά τραύματα, έχοντας χτυπηθεί άγρια από τον σύζυγο της κόρης της. Όπως έγινε γνωστό, η γυναίκα είχε μεταφερθεί και είχε κακοποιηθεί αρκετές φορές στο παρελθόν από το συγκεκριμένο άτομο.

Από τις αρχές του 2021, το πρόγραμμα MARVOW έχει οργανώσει ομάδες συνεργασίας πολλών οργανισμών σε τρεις περιφέρειες της Ελλάδας: Ρεθύμνου, Ηρακλείου και Λασιθίου. Υπάρχουν αρκετά κενά και οι συμμετέχοντες πρότειναν κάποιες λύσεις όπως: Να υπάρχει μια σειρά αναγκών κατάρτισης όσον αφορά τη συνεργασία με ηλικιωμένα θύματα ενδοοικογενειακής βίας. Επιπλέον, τα θύματα πρέπει να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες 24/7 και η ενδεχόμενη παροχή καταφυγίου θα καλύψει πολλά από αυτά τα κενά. Επιπλέον, υπάρχει η ανάγκη για εκπροσώπους σε κάθε ίδρυμα , μέσω της λύσης αυτής, θα πιστοποιηθεί η διαχειρηση υποθέσεων υψηλού κινδύνου και θα είναι εκεινοι που α)συνεργάζονται με τους άλλους ενδιαφερόμενους φορείς και ίσως β)εκπαιδεύονται εντός και μεταξύ των ιδρυμάτων. Αυτό θα δημιουργήσει αποτελεσματικότερη διαχείριση των υποθέσεων και θα μειώσει την απομόνωση των εργαζομένων.

Την Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Κακοποίηση των Ηλικιωμένων οι συνεργάτες της MARVOW εκφράζουν την επείγουσα ανάγκη για καθιέρωση της διασυνδεσης φορεων με την ειδική προσέγγιση της βίας κατά των ηλικιωμένων γυναικών.

Ακολουθήστε τη σελίδα και τον ισότοπο του MARVOW στο Facebook για να δείτε τις επερχόμενες δραστηριότητές μας και μην διστάσετε να επικοινωνήσετε με τους εταίρους του έργου αν έχετε επιπλέον ερωτήσεις!

Εταίροι του έργου σε Αυστρία, Ελλάδα, Εσθονία και Γερμανία:

Ένωση Αυτόνομων Αυστριακών Καταφυγίων (AÖF), Αυστρία,
Maria Rösslhumer, maria.roesslhumer@aoef.at

Συνδεσμος Μελών Γυναικείων Σωματείων Ηράκλειου & ν. Ηρακλείου, (UWAH) , Ελλάδα , Νίκος Σπετσίδης, projects@kakopoiisi.gr

Κέντρο υποστήριξης και ενημέρωσης γυναικών, (WSIC) Εσθονία,
Pill Tsopp-Pagan,pille.tsopp-pagan@naistetugi.ee

Πανεπιστήμιο Tartu , Εσθονία

Hector Pagan, hector@ut.ee

Ευρωπαϊκό Δίκτυο για την Εργασία με Δράστες Ενδοοικογενειακής Βίας (WWP), Δήμητρα Μιντσίδη d.mintsidis@work-with-perpetrators.eu

Γυναίκες κατά της βίας στην Ευρώπη (WAVE), Αυστρία,
Elena Floriani, elena.floriani@wave-network.org