Η έκλειψη ηλίου βλάπτει τα μάτια σας — Πώς να τη δείτε με ασφάλεια

Μια έκλειψη ηλίου μπορεί να κάνει τον ήλιο να φαίνεται αρκετά αμυδρός, για να τον κοιτάξει κανείς, αλλά αυτό ακριβώς είναι που την καθιστά επικίνδυνη για τα μάτια. Το υπόλοιπο ηλιακό φως (που δεν καλύπτεται από το πέρασμα της σελήνης μπροστά από τον ήλιο) είναι ακόμα αρκετά έντονο, για να τραυματίσει τον αμφιβληστροειδή και η βλάβη μπορεί να προκληθεί χωρίς πόνο.

Σήμερα, η ολική έκλειψη ηλίου διασχίζει τμήματα της Γροιλανδίας, της Ισλανδίας, της Ισπανίας, της Ρωσίας και της Πορτογαλίας, ενώ στη δυτική Ελλάδα και σε μέρος της Ευρώπης θα δούμε μόνο μια μερική έκλειψη. Σε κάθε περίπτωση, η άμεση θέαση μιας ηλιακής έκλειψης χωρίς προστασία ματιών δεν είναι ποτέ ασφαλής.

Πώς η έκλειψη ηλίου βλάπτει τα μάτια

Ο φακός του ματιού εστιάζει το ηλιακό φως στον αμφιβληστροειδή, τον φωτοευαίσθητο ιστό στο πίσω μέρος του ματιού. Το να κοιτά ει κανείς τον ήλιο μπορεί να βλάψει τα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς, ιδιαίτερα στην ωχρά κηλίδα, η οποία παρέχει την οξεία κεντρική όραση.

Αυτός ο τραυματισμός ονομάζεται ηλιακή αμφιβληστροειδοπάθεια. Η έκλειψη δεν κάνει το ηλιακό φως πιο ισχυρό. Η μειωμένη φωτεινότητα διευρύνει φυσικά την κόρη του ματιού κάνοντας τον βυθό του πιο ευαίσθητο στο φως και τους ανθρώπους πιο πρόθυμους να κοιτάζουν τον ήλιο για περισσότερο χρόνο.

Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν θολή ή παραμορφωμένη όραση, κεντρικό τυφλό σημείο, αλλοιωμένη αντίληψη χρώματος και ευαισθησία στο φως. Αυτά μπορεί να εμφανιστούν ώρες αργότερα. Δεν υπάρχει καθιερωμένη θεραπεία που να αντιστρέφει την ηλιακή αμφιβληστροειδοπάθεια και ορισμένες οπτικές αλλαγές μπορεί να επιμένουν μόνιμα.

 Ποιος είναι ο ασφαλέστερος τρόπος για να παρακολουθήσετε μια ηλιακή έκλειψη

Για άμεση παρατήρηση οποιουδήποτε ορατού μέρους του ήλιου, χρησιμοποιήστε ειδικά γυαλιά έκλειψης που συμμορφώνονται με το διεθνές πρότυπο ασφαλείας ISO 12312-2.

Ελέγξτε τα καλά και πετάξτε τα εάν είναι γρατσουνισμένα ή τρυπημένα. Φορέστε τα γυαλιά πριν κοιτάξετε προς τον ήλιο και στη συνέχεια φροντίστε πρώτα να γυρίστε το βλέμμα σας προς τα κάτω πριν τα αφαιρέσετε. Τα παιδιά πρέπει να επιβλέπονται.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Τα συνηθισμένα γυαλιά ηλίου δεν επαρκούν, ανεξάρτητα από το πόσο «σκούρα» είναι. Επίσης, ούτε τα CD, οι ακτίνες Χ, το φωτογραφικό φιλμ και τα αυτοσχέδια φίλτρα είναι ασφαλή.

Πότε μπορείτε να κοιτάξετε χωρίς ειδικά γυαλιά;

Μόνο κατά τη σύντομη ολική φάση μιας ολικής ηλιακής έκλειψης ηλίου, όταν η σελήνη καλύπτει πλήρως τη φωτεινή όψη του Ήλιου, μπορούν τα άτομα που βρίσκονται μέσα στην πορεία της ολότητας να κοιτάξουν απευθείας χωρίς ηλιακό φίλτρο.

Μόλις επανεμφανιστεί οποιοδήποτε φωτεινό μέρος του Ήλιου, η προστασία των ματιών πρέπει να επανέλθει αμέσως.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Δεν υπάρχει περίοδος απροστάτευτης παρατήρησης κατά τη διάρκεια μιας μερικής ή δακτυλιοειδούς έκλειψης ηλίου. Ακόμα κι αν το 99% του ηλίου καλύπτεται, η κατάλληλη ηλιακή προστασία εξακολουθεί να είναι απαραίτητη.

Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε κιάλια, τηλεσκόπια ή φωτογραφικές μηχανές;

Ποτέ μην βλέπετε τον ήλιο μέσα από κιάλια, τηλεσκόπιο ή φακό κάμερας, εκτός εάν διαθέτει σωστά τοποθετημένο ηλιακό φίλτρο σχεδιασμένο γι’ αυτήν τη συσκευή.

Μην φοράτε γυαλιά έκλειψης και μετά κοιτάτε μέσα από μη φιλτραρισμένα μεγεθυντικά οπτικά. Οι φακοί τους συγκεντρώνουν το ηλιακό φως και μπορούν να προκαλέσουν ζημιά στο φίλτρο και στο μάτι. Τα ηλιακά φίλτρα για τον οπτικό εξοπλισμό βρίσκονται στο μπροστινό μέρος, όπου εισέρχεται το ηλιακό φως.

 Πώς μπορείτε να παρακολουθείτε με ασφάλεια χωρίς γυαλιά έκλειψης;

Η έμμεση προβολή είναι η πιο ασφαλής εναλλακτική λύση. Ένας προβολέας με οπές επιτρέπει στο ηλιακό φως να περάσει μέσα από ένα μικροσκοπικό άνοιγμα και ρίχνει μια εικόνα του ήλιου που έχει εκλείψει σε μια άλλη επιφάνεια.

Επίσης, μπορείτε να σταθείτε με την πλάτη σας στον ήλιο και να παρακολουθήσετε την μόνο την προβαλλόμενη εικόνα της έκλειψης.

Ένα σουρωτήρι ή τα κενά ανάμεσα στα φύλλα των δέντρων μπορούν να δημιουργήσουν παρόμοιες προβολές στο έδαφος.

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορούν τα σύννεφα να κάνουν την παρακολούθηση της έκλειψης ασφαλή;

Όχι. Τα σύννεφα μειώνουν τη φωτεινότητα μεν, αλλά δεν κάνουν την παρακολούθηση της έκλειψης ηλίου ασφαλή, δε. Απαιτείται κατάλληλη προστασία ματιών κάθε φορά που είναι ορατό οποιοδήποτε μέρος του ήλιου.

Τι να κάνω εάν η όρασή μου αλλάξει αργότερα;

Ζητήστε άμεση αξιολόγηση από οφθαλμίατρο για οποιαδήποτε νέα θολή ή παραμορφωμένη όραση, κεντρικά τυφλά σημεία, αλλαγές χρώματος ή άλλα οπτικά συμπτώματα μετά την παρακολούθηση της έκλειψης ηλίου.

Μπορούν να φορεθούν γυαλιά οράσεως μαζί με γυαλιά έκλειψης;

Ναι. Φορέστε τα γυαλιά οράσεως και τοποθετήστε τα γυαλιά έκλειψης από πάνω τους. Τα γυαλιά οράσεως ή τα γυαλιά ηλίου από μόνα τους δεν παρέχουν επαρκή ηλιακή προστασία.

Συμπέρασμα

Μπορείτε να απολαύσετε με ασφάλεια μια έκλειψη ηλίου αρκεί να τηρήσετε ορισμένους κανόνες. Χρησιμοποιήστε ειδικά γυαλιά με ISO 12312-2 για κάθε μερική φάση της έκλειψης, μην χρησιμοποιείτε ποτέ μη φιλτραρισμένα μεγεθυντικά οπτικά μέσα και επιλέξτε την έμμεση προβολή της έκλειψης σε ουδέτερη επιφάνεια εάν δεν είναι διαθέσιμα κατάλληλα γυαλιά.

Ο τραυματισμός του αμφιβληστροειδούς μπορεί να είναι ανώδυνος και μόνιμος, καθιστώντας την πρόληψη πολύ πιο αποτελεσματική από τη θεραπεία.

Πηγή: newsbomb.gr