Φραγκίσκος Παρασύρης: «Ή στηρίζετε τους αμπελουργούς ή σβήνει ο Κρητικός αμπελώνας»

Σε συνέχεια ερώτησης που κατατέθηκε στις 24 Αυγούστου 2026, ο Βουλευτής Ηρακλείου του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Φραγκίσκος Παρασύρης, κατέθεσε στη Βουλή, στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το πλήρες και αναλυτικό υπόμνημα του Αγροτικού Συνεταιρισμού Αμπελουργών Αρχάνων.

Ο αμπελοοινικός κλάδος και η παραγωγή επιτραπέζιου σταφυλιού στην Κρήτη βρίσκονται σε οριακό σημείο μηδέν. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπομνήματος, οι παραγωγοί είναι αντιμέτωποι με μια ασφυκτική «μέγγενη»: από τη μία πλευρά, η κλιματική κρίση, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, η παρατεταμένη ανομβρία, η κατακόρυφη αύξηση του κόστους παραγωγής (ενέργεια, εφόδια) και η δραματική έλλειψη εργατών γης απειλούν με πλήρη αφανισμό την παραγωγή, και από την άλλη, καταγράφεται κάθετη πτώση των εξαγωγών προς τις ευρωπαϊκές αγορές για το 2026 εξαιτίας του σκληρού ανταγωνισμού από χώρες όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Τουρκία, αφήνοντας τεράστιες ποσότητες προϊόντων στα αζήτητα.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Eurostat για το 2026, η αγοραστική δύναμη στην Ελλάδα υποχώρησε στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, φέρνοντας τη χώρα στην τελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ενώ οι παραγωγοί είδαν τις τιμές παραγωγού να κατρακυλούν στα 0,50€ έως 0,70€ ανά κιλό για τις άσπρες ποικιλίες, αυτή η μείωση δεν έφτασε ποτέ στον καταναλωτή. Η απόσταση ανάμεσα στην τιμή του παραγωγού και την τιμή στο ράφι των σούπερ μάρκετ εκτινάχθηκε σε προκλητικά επίπεδα έως και 240%, ανεβάζοντας τις τιμές από 2,60€ έως 3,80€ το κιλό. Έτσι, το σταφύλι κατέληξε να θεωρείται «προϊόν πολυτελείας» για τα ελληνικά νοικοκυριά, την ώρα που οι αγρότες δεν κάλυπταν ούτε τα έξοδά τους.

Ο Συνεταιρισμός υπογραμμίζει ότι οι αμπελουργοί δεν ζητούν «ελεημοσύνη» ούτε προσωρινά επιδόματα-ψίχουλα, αλλά συγκεκριμένες, δίκαιες λύσεις και κίνητρα επιβίωσης δομημένα στους εξής πέντε βασικούς πυλώνες:

Προσαρμογή στην Κλιματική Κρίση & Διαχείριση Υδάτων: Έως 100% επιδότηση για την αναδιάρθρωση καλλιεργειών με νέες, ανθεκτικές ποικιλίες. Κρατική επιδότηση έως 100% για υποδομές έξυπνης άρδευσης και λιμνοδεξαμενών, με ταχείες διαδικασίες έγκρισης αιτήσεων και αδειών λειτουργίας. Ενίσχυση των προγραμμάτων ενεργητικής προστασίας των αμπελώνων μέσω του ΕΛΓΑ.

Μείωση του Κόστους Παραγωγής & Κίνητρα: Θέσπιση μόνιμων μηχανισμών ελάφρυνσης του αγροτικού πετρελαίου και του ενεργειακού κόστους, συνοδευόμενων από κίνητρα για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε αγροτικές αποθήκες και γεωτρήσεις. Θέσπιση μηδενικού συντελεστή ΦΠΑ (0%) στα αγροτικά εφόδια (λιπάσματα, φυτοφάρμακα, συστήματα άρδευσης) όταν πραγματοποιούνται μέσω ομάδων παραγωγών.

Φορολογική Ελάφρυνση & Κατάργηση Επιβαρύνσεων: Πλήρης απαλλαγή και κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για την παραγωγική αγροτική γη, καθώς και μειωμένος ΕΝΦΙΑ σε υποδομές (αποθήκες, συσκευαστήρια) των ομάδων παραγωγών. Κατάργηση του Τέλους Επιτηδεύματος. Μηδενισμός της προκαταβολής φόρου για τις χρονιές αποδεδειγμένης ακαρπίας ή καταστροφών από ακραία καιρικά φαινόμενα.

Έκτακτες Οικονομικές Ενισχύσεις: Άμεση οικονομική ενίσχυση (De Minims) έως 550€ ανά στρέμμα στα επιτραπέζια σταφύλια που εξάγονται, για την αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος από τα αδιάθετα προϊόντα και τις μειωμένες αποδόσεις. Ενίσχυση των ευρωπαϊκών τομεακών προγραμμάτων και άμεση εφαρμογή του Μεταφορικού Ισοδυνάμου για τα νωπά προϊόντα της Κρήτης.

Αυστηροί Έλεγχοι στην Αγορά: Άμεση ενεργοποίηση και εντατικοποίηση των ελεγκτικών μηχανισμών για την πάταξη της αισχροκέρδειας και την καταπολέμηση των παράνομων «ελληνοποιήσεων» εισαγόμενων σταφυλιών χαμηλής ποιότητας από τρίτες χώρες.

Δήλωση του Βουλευτή Φραγκίσκου Παρασύρη:

«Ο Κρητικός αμπελώνας και οι αμπελουργοί μας βρίσκονται στην πιο κρίσιμη καμπή των τελευταίων ετών. Δεν πάει άλλο με τα ημίμετρα, την αδιαφορία και το τεράστιο χάσμα τιμών ανάμεσα στον παραγωγό και το ράφι. Κατέθεσα επίσημα στη Βουλή το εμπεριστατωμένο και αναλυτικό υπόμνημα του Αγροτικού Συνεταιρισμού Αμπελουργών Αρχάνων, μεταφέροντας με απόλυτη τεκμηρίωση την κραυγή αγωνίας των παραγωγών μας. Οι άνθρωποι του μόχθου δεν ζητούν ελεημοσύνη, απαιτούν δίκαιες λύσεις, μείωση του κόστους παραγωγής, φορολογική ανάσα, πάταξη των ελληνοποιήσεων και ουσιαστική στήριξη του εισοδήματός τους. Η κυβέρνηση οφείλει να αφήσει τα λόγια και να περάσει άμεσα σε πράξεις, διότι αν σβήσει η αμπελουργία, σβήνει ένα αναντικατάστατο κομμάτι της οικονομικής και πολιτιστικής μας ταυτότητας.»