Της Σοφίας Νεοφύτου
Το τελευταίο διάστημα η βία μεταξύ ανηλίκων εμφανίζεται με ολοένα και μεγαλύτερη ένταση. Τα περιστατικά που καταγράφονται δεν αποτελούν μεμονωμένες εξαιρέσεις αλλά συνθέτουν μια ανησυχητική εικόνα.
Την περασμένη Παρασκευή μια δεκαεξάχρονη κινεζικής καταγωγής μεταφέρθηκε σε σοβαρή κατάσταση στο νοσοκομείο έπειτα από άγριο ξυλοδαρμό από τέσσερις ανήλικες. Λίγες ημέρες νωρίτερα ένας δεκαεξάχρονος ξυλοκόπησε μέχρι θανάτου έναν δεκαεπτάχρονο στις Σέρρες. Ακολούθησε το περιστατικό στην Πάτρα όπου ανήλικοι επιτέθηκαν και ξυλοκόπησαν έναν δωδεκάχρονο συμμαθητή τους. Στον Βόλο συνελήφθησαν δύο ανήλικοι για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση. Οι διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές δείχνουν πως το πρόβλημα δεν περιορίζεται τοπικά αλλά αφορά ολόκληρη τη χώρα.
Ανήλικοι ντιλερ – Τι δείχνουν τα στοιχεία
Οι ειδικοί είχαν προειδοποιήσει ότι η αυστηροποίηση των ποινών δεν αρκεί για να περιορίσει τη βία και την παραβατικότητα ανηλίκων. Τα πρόσφατα στοιχεία ενισχύουν αυτή τη διαπίστωση. Από τις αρχές Δεκεμβρίου έχουν συλληφθεί 15 ανήλικοι για άσκηση βίας και άλλες παράνομες πράξεις, με το σχολείο να αναδεικνύεται ως ο βασικός χώρος εκδήλωσης των περιστατικών.
Την ίδια στιγμή, το 2025 καταγράφηκαν 923 υποθέσεις διακίνησης ναρκωτικών με 1.129 ανήλικους δράστες (αύξηση 10% από το 2024), 19 ανήλικοι συνελήφθησαν για βαριά και τρεις για θανατηφόρα σωματική βλάβη.
Γιατί οι νέοι γίνονται όλο και πιο βίαιοι
Η αυξανόμενη επιθετικότητα των νέων συνδέεται με έναν συνδυασμό κοινωνικών και ψυχολογικών παραγόντων που δρουν σωρευτικά. Συνήθως οι έφηβοι μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον διαρκούς πίεσης, με έντονη αβεβαιότητα για το μέλλον, μειωμένα σταθερά σημεία αναφοράς και περιορισμένες δεξιότητες διαχείρισης συναισθημάτων. Παράλληλα, η συνεχής έκθεση σε βίαιο ή επιθετικό περιεχόμενο, τόσο στον ψηφιακό χώρο όσο και στη δημόσια σφαίρα, συμβάλλει στην εξοικείωση με τη βία και στη σταδιακή κανονικοποίησή της. Όταν ο θυμός, η απογοήτευση και η ανάγκη για αποδοχή δεν βρίσκουν διέξοδο μέσα από τον διάλογο ή τη στήριξη, μετατρέπονται ευκολότερα σε επιθετική συμπεριφορά, ιδιαίτερα σε ηλικίες όπου η ταυτότητα και τα όρια βρίσκονται ακόμη υπό διαμόρφωση.
Ο ρόλος της οικογένειας και τα όριά του
Οι ειδικοί σημειώνουν πως η οικογένεια παραμένει πυλώνας πρόληψης. Οι γονείς καλούνται να αποτελούν πρότυπα συμπεριφοράς, δείχνοντας στα παιδιά ότι η βία δεν αποτελεί τρόπο επίλυσης διαφορών. Η καλλιέργεια του διαλόγου, της ενσυναίσθησης και του σεβασμού ξεκινά από το σπίτι. Ωστόσο αυτό δεν φαίνεται πάντα αρκετό. Όπως επισημαίνει μιλώντας στο Creta24.gr ο Γιώργος Κορμάς, εκπρόσωπος του Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου ΙΤΕ, η υπερβολική έκθεση στο διαδίκτυο μπορεί να ενισχύσει τη ροπή προς την παραβατικότητα. Όπως λέει μάλιστα παρατηρείται ότι παιδιά που μεγαλώνουν σε οικογένειες χωρίς βία υιοθετούν επιθετικές συμπεριφορές αποκλειστικά μέσα από ψηφιακά πρότυπα και περιεχόμενο που κανονικοποιεί την επιθετικότητα.
Συντονισμένη προσπάθεια
Η βία μεταξύ ανηλίκων δεν είναι ζήτημα που λύνεται με μία μόνο παρέμβαση. Απαιτεί συντονισμένη προσπάθεια από την πολιτεία, το σχολείο και την οικογένεια, αλλά και κατανόηση των κοινωνικών και ψηφιακών συνθηκών μέσα στις οποίες μεγαλώνουν τα παιδιά. Χωρίς πρόληψη, εκπαίδευση και έγκαιρη στήριξη, το φαινόμενο κινδυνεύει να παγιωθεί. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς η καταστολή, αλλά η ουσιαστική αντιμετώπιση των αιτιών, ώστε οι ανήλικοι να μπορέσουν να αναπτυχθούν σε ένα περιβάλλον ασφάλειας, ορίων και σεβασμού.
