Σε ένα εξαιρετικά τεταμένο διεθνές περιβάλλον, με την Ευρώπη να βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή διπλωματική κρίση με τις Ηνωμένες Πολιτείες εξαιτίας της υπόθεσης της Γροιλανδίας, ο Κυριάκος Πιερρακάκης ετοιμάζεται να κάνει την πρώτη του εμφάνιση ως πρόεδρος του Eurogroup, πέφτοντας κατευθείαν στα βαθιά. Κεντρικό θέμα της ατζέντας θα αποτελέσει η επίσημη ένταξη της Βουλγαρίας στη ζώνη του ευρώ, με την παρουσία του Βούλγαρου υπουργού Οικονομικών και εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Πρόκειται για μια εξέλιξη που διευρύνει το κοινό νόμισμα σε 21 κράτη-μέλη και λειτουργεί ως ισχυρό μήνυμα συνοχής για την ευρωζώνη.
Στο τραπέζι αναμένεται να τεθούν και οι Συστάσεις Οικονομικής Πολιτικής για την περίοδο 2026-2027, όπως αποτυπώνονται στην πρόσφατη έκθεση των θεσμών. Το έγγραφο αναδεικνύει ως βασική προτεραιότητα τη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας, με παράλληλη δημιουργία «χώρου» για στρατηγικές επενδύσεις, ιδίως στους τομείς της άμυνας και της ανταγωνιστικότητας.
Οι υπουργοί Οικονομικών καλούνται, επίσης, να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα των δημόσιων οικονομικών και να επιταχύνουν την ολοκλήρωση των Σχεδίων Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που αποτελούν τον βασικό πυλώνα στήριξης των οικονομιών της ευρωζώνης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη να ενισχυθούν οι δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις στην έρευνα και την καινοτομία, στην απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, στην καθαρή ενέργεια και στην ψηφιακή μετάβαση. Παράλληλα, η έκθεση επισημαίνει ότι η ευρωπαϊκή οικονομία οφείλει να ενισχύσει την οικονομική της ασφάλεια και να μειώσει τις στρατηγικές εξαρτήσεις στις αλυσίδες αξίας, με βασικό εργαλείο την άρση των εμποδίων στην Ενιαία Αγορά και την απλοποίηση των κανονιστικών πλαισίων.
Στο σκέλος της απασχόλησης, οι συστάσεις ζητούν τη θωράκιση των αγορών εργασίας μέσω της αναβάθμισης δεξιοτήτων, της βελτίωσης της εκπαίδευσης, της αύξησης της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό και της στήριξης της ποιότητας των θέσεων εργασίας. Ταυτόχρονα, προτείνεται η αντιμετώπιση της φτώχειας και της στεγαστικής κρίσης, με σαφή επισήμανση ότι η αύξηση των μισθών πρέπει να συμβαδίζει με την παραγωγικότητα. Σημαντικό κεφάλαιο της συνεδρίασης θα αποτελέσει και η ενημέρωση από τη G7, με τον Γάλλο υπουργό Οικονομικών Ρολάν Λεσκίρ να παρουσιάζει τις βασικές προτεραιότητες της Ομάδας. Σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας, στο επίκεντρο βρίσκονται η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, οι εξελίξεις στην ενέργεια και η στήριξη της Ουκρανίας.
Οι υποψήφιοι αντιπρόεδροι του Eurogroup
Παράλληλα, το Eurogroup θα εξετάσει την επιλογή του νέου αντιπροέδρου της ΕΚΤ, με έξι υποψηφιότητες να βρίσκονται στο τραπέζι και την απόφαση να απαιτεί πλειοψηφία 16 από τις 21 χώρες της ευρωζώνης. Μεταξύ των υποψηφίων είναι ο Πορτογάλος και πρώην πρόεδρος του Eurogroup (2018–2020) Μάριο Σεντένο, ο Φινλανδός και… ιδιαίτερα γνωστός στην Ελλάδα Όλι Ρεν, ο Λετονός κεντρικός τραπεζίτης Μάρτινς Καζάκς, ο Εσθονός Μαντίς Μιούλερ, ο Λιθουανός υπουργός Οικονομικών Ριμάντας Σάτζιους και ο Κροάτης κεντρικός τραπεζίτης Μπόρις Βούισιτς. Για την τελική επιλογή απαιτείται πλειοψηφία 16 από τις 21 χώρες της ζώνης του ευρώ.
Η σοβαρή διπλωματική κρίση με τις ΗΠΑ
Παρά όμως την εσωτερική οικονομική ατζέντα, η συνεδρίαση πραγματοποιείται υπό την σκιά μιας σοβαρής διπλωματικής κρίσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τις προηγούμενες ημέρες ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε την επιβολή εισαγωγικών δασμών 10% από την 1η Φεβρουαρίου σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες – συμπεριλαμβανομένων της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Δανία – με το επιχείρημα ότι οι χώρες αυτές αντιτίθενται στις αμερικανικές βλέψεις για αγορά ή έλεγχο της Γροιλανδίας. Οι δασμοί προβλέπεται να αυξηθούν στο 25% από την 1η Ιουνίου 2026 εάν οι ΗΠΑ δεν λάβουν τη «συμφωνία» για την αγορά της Γροιλανδίας, της αυτόνομης περιοχής που ανήκει στην Δανία.
Η κίνηση αυτή έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Ευρώπη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι κυβερνήσεις των χωρών-μελών χαρακτήρισαν τις απειλές Τραμπ «εκβιασμό», προετοιμάζοντας απαντήσεις που ενδέχεται να περιλαμβάνουν οικονομικά αντίμετρα και το «πάγωμα» της επικείμενης συμφωνίας ΗΠΑ-ΕΕ. Αξιωματούχοι της ΕΕ και ηγέτες όπως ο Εμανουέλ Μακρόν έχουν υπογραμμίσει ότι δεν υπάρχει συναίνεση στην Ευρώπη για παραχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων ή για συμβιβασμό στην κυριαρχία της Γροιλανδίας, ενώ έχει προγραμματιστεί έκτακτη σύνοδος πρεσβευτών της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κρίσης.
