Δούναβης: Η στάθμη στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 30 ετών – Συναγερμός για γεωργία και ναυσιπλοΐα στην Ευρώπη

Η στάθμη του Δούναβη στη Ρουμανία υποχώρησε το Σαββατοκύριακο στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων περίπου 30 ετών, προκαλώντας σοβαρές πιέσεις στη γεωργία, τις μεταφορές και τον τουρισμό και αναδεικνύοντας τις συνέπειες του παρατεταμένου κύματος ζέστης και ξηρασίας που πλήττει μεγάλο μέρος της Ευρώπης.

Ο Δούναβης είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος ποταμός της Ευρώπης, με μήκος περίπου 2.850 χλμ., και είναι ο μεγαλύτερος ποταμός της Ηπείρου που διασχίζει τόσο μεγάλο αριθμό χωρών, συνολικά 10 χώρες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Reuters, η παροχή νερού του Δούναβη στο σημείο εισόδου του ποταμού στη Ρουμανία, στην περιοχή Baziaș, έφτασε την Κυριακή μόλις τα 1.700 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο, όταν ο μέσος όρος για τον Ιούλιο βρίσκεται περίπου στα 4.700 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο.

Η εικόνα που καταγράφεται στις όχθες του ποταμού είναι ενδεικτική της έντασης του προβλήματος. Μεγάλες εκτάσεις άμμου έχουν αποκαλυφθεί, ενώ αρκετές υπηρεσίες πορθμείων έχουν ανασταλεί και φορτηγίδες που μεταφέρουν σιτηρά παραμένουν ακινητοποιημένες, καθώς η μειωμένη στάθμη δυσκολεύει τη ναυσιπλοΐα.

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Ρουμανία, η οποία συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους παραγωγούς και εξαγωγείς σιτηρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η διακίνηση των αγροτικών προϊόντων μέσω του Δούναβη αποτελεί κρίσιμο κρίκο της εφοδιαστικής αλυσίδας και η μείωση του διαθέσιμου βάθους μπορεί να περιορίσει τα φορτία των πλοίων ή να οδηγήσει σε καθυστερήσεις και αύξηση του κόστους μεταφοράς.

Περιορισμοί στην άρδευση. Στο επίκεντρο και οι πυρηνικοί αντιδραστήρες

Οι ρουμανικές αρχές έχουν ήδη επιβάλει περιορισμούς στην πρόσβαση των αγροτών σε νερό για την άρδευση καλλιεργειών στη νοτιοανατολική Ρουμανία.
Η κατάσταση έχει προκαλέσει ανησυχία και για τη διαχείριση των υδάτινων αποθεμάτων που απαιτούνται για την ψύξη των δύο πυρηνικών αντιδραστήρων της Nuclearelectrica.

Οι ταμιευτήρες νερού ελέγχονται στενά, ώστε να διατηρηθούν τα ελάχιστα απαιτούμενα επίπεδα για την ασφαλή λειτουργία των εγκαταστάσεων. Το ζήτημα αναδεικνύει μια κρίσιμη πτυχή της παρατεταμένης ξηρασίας: η έλλειψη νερού δεν αφορά πλέον μόνο την αγροτική παραγωγή, αλλά επηρεάζει ένα ευρύτερο φάσμα κρίσιμων υποδομών και οικονομικών δραστηριοτήτων.

Οι ρουμανικές αρχές, πάντως, εκτιμούν ότι η κατάσταση μπορεί να παρουσιάσει σταδιακή βελτίωση, καθώς αναμένονται ισχυρές βροχοπτώσεις σε αρκετές περιοχές της χώρας. Η κρατική υπηρεσία διαχείρισης υδάτων προέβλεπε σταδιακή άνοδο των παροχών από τη Δευτέρα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η συνολική εικόνα έχει αποκατασταθεί.

Από τη Ρουμανία έως τη Γερμανία: Η Ευρώπη αντιμέτωπη με νέα κρίση νερού

Το πρόβλημα του Δούναβη δεν περιορίζεται στα σύνορα της Ρουμανίας.

Τα τελευταία στοιχεία του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Ξηρασίας δείχνουν ότι οι συνθήκες επιδεινώθηκαν σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης κατά τον Ιούνιο. Κατάσταση συναγερμού καταγράφηκε ή επιδεινώθηκε σε χώρες όπως η Ουκρανία, η Λευκορωσία, η Πολωνία, οι χώρες της Βαλτικής, η Ουγγαρία, η Ρουμανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Αυστρία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η εικόνα αυτή συνδέεται με έναν συνδυασμό παρατεταμένων υψηλών θερμοκρασιών και μειωμένων βροχοπτώσεων, που ενισχύουν την εξάτμιση του νερού και μειώνουν τα διαθέσιμα αποθέματα σε ποτάμια, ταμιευτήρες και εδάφη.

Το Reuters Climate Monitor κατέγραφε, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ότι η μέση μέγιστη θερμοκρασία στη Δυτική Ευρώπη αναμενόταν τη Δευτέρα στους 26,2 βαθμούς Κελσίου, δηλαδή περίπου 2,7 βαθμούς υψηλότερα από το φυσιολογικό μέγιστο για τις 20 Ιουλίου.

Η κατάσταση δημιουργεί ένα σύνθετο πρόβλημα: οι ίδιες καιρικές συνθήκες που αυξάνουν τη ζήτηση νερού για άρδευση περιορίζουν ταυτόχρονα την ποσότητα νερού που μπορούν να αντλήσουν οι αγρότες.

Χαμηλώνει και ο Ρήνος.  Πιέσεις στις ευρωπαϊκές εμπορευματικές μεταφορές

Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στη Δυτική και Κεντρική Ευρώπη, με τον Ρήνο να βρίσκεται στο επίκεντρο των ανησυχιών για τις μεταφορές.

Οι χαμηλές στάθμες στον Ρήνο έχουν ήδη προκαλέσει προβλήματα στην εσωτερική ναυσιπλοΐα στη βορειοδυτική Ευρώπη. Σε κρίσιμα σημεία του ποταμού, όπως το Kaub, οι στάθμες έχουν υποχωρήσει κάτω από επίπεδα που θεωρούνται σημαντικά για την ομαλή ναυσιπλοΐα, αναγκάζοντας τις εταιρείες να μειώσουν τα φορτία των πλοίων και να επιβάλουν πρόσθετες χρεώσεις χαμηλής στάθμης.

Το αποτέλεσμα είναι ένα ντόμινο στην ευρωπαϊκή εφοδιαστική αλυσίδα.

Όταν οι φορτηγίδες δεν μπορούν να μεταφέρουν το συνηθισμένο φορτίο τους, μεγαλύτερο μέρος των εμπορευμάτων μεταφέρεται οδικώς ή σιδηροδρομικώς, επιβαρύνοντας δίκτυα που ήδη λειτουργούν κοντά στα όριά τους.  Σε ορισμένα σημεία, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται ο κλάδος, οι φορτώσεις έχουν μειωθεί σημαντικά εξαιτίας της χαμηλής στάθμης.

Ο Ρήνος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους υδάτινους εμπορικούς διαδρόμους της Ευρώπης, συνδέοντας βιομηχανικά κέντρα και μεγάλα λιμάνια.
Ως εκ τούτου, η χαμηλή στάθμη του δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά μπορεί να μετατραπεί σε πρόβλημα κόστους και ανταγωνιστικότητας για ολόκληρη την ευρωπαϊκή οικονομία.

Προβλήματα και στον τουρισμό.  Κρουαζιερόπλοια ακινητοποιούνται στον Δούναβη
Οι επιπτώσεις της χαμηλής στάθμης γίνονται αισθητές και στον τουρισμό.
Εικόνες του Reuters από την Ουγγαρία, στα μέσα Ιουλίου, κατέγραψαν κρουαζιερόπλοια να παραμένουν δεμένα στον Δούναβη, με άδειες προβλήτες και περιορισμένη δραστηριότητα.

Η χαμηλή στάθμη έχει δημιουργήσει προβλήματα σε τμήματα της ποτάμιας τουριστικής δραστηριότητας, η οποία αποτελεί σημαντικό κομμάτι της οικονομίας των χωρών που διασχίζει ο ποταμός.

Ο Δούναβης διασχίζει ή συνορεύει με 10 χώρες και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους φυσικούς και οικονομικούς άξονες της ηπείρου.

Από τη Γερμανία και την Αυστρία έως τη Σλοβακία, την Ουγγαρία, τη Σερβία, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, οι μεταβολές στη στάθμη του μπορούν να επηρεάσουν τη ναυσιπλοΐα, το εμπόριο, την ενέργεια, τη γεωργία και τον τουρισμό. Το φετινό πρόβλημα, επομένως, αποκτά σαφώς διασυνοριακή διάσταση.

Η νέα ευρωπαϊκή πραγματικότητα: Περισσότερη ζέστη, λιγότερο νερό

Η σημερινή εικόνα δείχνει ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ολοένα πιο σύνθετη πρόκληση: τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν εμφανίζονται πλέον μόνο με τη μορφή πλημμυρών ή καύσωνα, αλλά μπορούν να εναλλάσσονται με εξαιρετικά χαμηλές στάθμες νερού και παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας.

Στη Ρουμανία, ο Δούναβης βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Στη Γερμανία και τη βορειοδυτική Ευρώπη, ο Ρήνος προκαλεί ανησυχίες για τις εμπορευματικές μεταφορές.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι αγρότες αντιμετωπίζουν περιορισμούς στην άντληση νερού και πιέσεις στις καλλιέργειες, ενώ στην Ολλανδία οι αρχές έχουν προειδοποιήσει για αυξανόμενη πίεση στους υδάτινους πόρους, καθώς η ζήτηση αυξάνεται την ώρα που τα διαθέσιμα αποθέματα περιορίζονται.
Το κοινό στοιχείο είναι η πίεση στον κύκλο του νερού.

Οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν την εξάτμιση και τις ανάγκες άρδευσης, ενώ η απουσία επαρκών βροχοπτώσεων μειώνει τις παροχές των ποταμών και την αναπλήρωση των ταμιευτήρων.
Και το πρόβλημα δεν είναι μόνο η ποσότητα του νερού.

Είναι και το γεγονός ότι οι ίδιες υποδομές καλούνται να εξυπηρετήσουν ταυτόχρονα περισσότερες ανάγκες: αγροτική παραγωγή, ύδρευση, βιομηχανία, παραγωγή ενέργειας, μεταφορές και τουρισμό.
Η εικόνα του Δούναβη στη Ρουμανία λειτουργεί έτσι ως προειδοποιητικό καμπανάκι για ολόκληρη την Ευρώπη. Αν οι στάθμες παραμείνουν χαμηλές για μεγάλο διάστημα, οι συνέπειες δεν θα περιοριστούν στις όχθες του ποταμού.

Θα μπορούσαν να φτάσουν στις τιμές των τροφίμων, στο κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων, στην ενεργειακή ασφάλεια και τελικά στην οικονομική δραστηριότητα.
Για την ώρα, οι προβλέψεις για βροχές στη Ρουμανία προσφέρουν μια ανάσα αισιοδοξίας και οι αρχές αναμένουν σταδιακή άνοδο των υδάτων. Ωστόσο, η ευρύτερη ευρωπαϊκή εικόνα παραμένει ανησυχητική.
Πηγή: skai.gr