Υπογράφηκε σήμερα στην Περιφέρεια Κρήτης το Σύμφωνο Αμοιβαίας Κατανόησης και Συνεργασίας για την προσαρμογή του ορεινού όγκου των Αστερουσίων στην κλιματική αλλαγή. Βασικοί άξονες της συμφωνίας είναι η υλοποίηση στοχευμένων δενδροφυτεύσεων, η αντιμετώπιση της ερημοποίησης και η ουσιαστική προστασία του Αποθέματος Βιόσφαιρας MAB/UNESCO.
Το σύμφωνο συνυπογράφουν ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης, οι πέντε Δήμαρχοι της περιοχής των Αστερουσίων και συγκεκριμένα Αρχανών – Αστερουσίων και ως πρόεδρος της Αναπτυξιακής Ηρακλείου, Μανόλης Κοκοσάλης, Βιάννου Παύλος Μπαριτάκης, Γόρτυνας Μιχάλης Κοκολάκης, Μίνωα Πεδιάδας Βασίλης Κεγκέρογλου και Φαιστού Γρηγόρης Νικολιδάκης, από το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, ο Νίκος Πουλακάκης, καθώς και η Πρόεδρος της Τοπικής Επιτροπής Διαχείρισης Αποθέματος Βιόσφαιρας Αστερουσίων (MAB/UNESCO) Θεανώ Βρέντζου.
Προστασία της βιοποικιλότητας και στοχευμένες παρεμβάσεις
Κύριος στόχος του Συμφώνου είναι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας της περιοχής, η οποία διαθέτει εξαιρετικά υψηλή οικολογική και πολιτιστική αξία, απέναντι στις εντεινόμενες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Μέσω της συνεργασίας των εμπλεκόμενων φορέων, προγραμματίζεται ο σχεδιασμός και η υλοποίηση οργανωμένων δενδροφυτεύσεων. Οι παρεμβάσεις αυτές θα γίνουν με ορθή χωροθέτηση, επιλογή κατάλληλων φυτικών ειδών και μεθοδολογίες απόλυτα προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες συνθήκες ξηρασίας που χαρακτηρίζουν την περιοχή.
Οι ρόλοι που αναλαμβάνουν οι συνεργαζόμενοι φορείς έχουν ως εξής:
Η Περιφέρεια Κρήτης, μέσω της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Κλιματικής Αλλαγής, έχει τον συνολικό συντονισμό του έργου, την υποστήριξη των διαδικασιών, την αναζήτηση χρηματοδοτικών εργαλείων και την προβολή των αποτελεσμάτων.
Οι Δήμοι της περιοχής θα συμβάλουν ενεργά στην υπόδειξη κατάλληλων χώρων για τις φυτεύσεις, όπως δημοτικοί βοσκότοποι, κοινόχρηστοι χώροι και σημεία κατά μήκος του οδικού δικτύου.
Η Αναπτυξιακή Ηρακλείου θα συνδράμει στην αξιοποίηση διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων, καθώς και στην ευαισθητοποίηση και ενημέρωση του τοπικού πληθυσμού.
Το Πανεπιστήμιο Κρήτης – Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης θα παρέχει την κρίσιμη επιστημονική υποστήριξη για τη σωστή χωροθέτηση και την επιλογή των κατάλληλων ειδών.
Για την παρακολούθηση της πρωτοβουλίας συγκροτείται Επιτροπή Παρακολούθησης, που θα αναλάβει την προτεραιοποίηση των ζωνών φύτευσης, και Τεχνική Επιτροπή, η οποία θα επεξεργάζεται επιστημονικά τη μεθοδολογία. Το συνολικό έργο εναρμονίζεται με τις ευρωπαϊκές στρατηγικές για την κλιματική ουδετερότητα, τα δάση και τη βιοποικιλότητα, καθώς και με τον ευρωπαϊκό στόχο φύτευσης τριών δισεκατομμυρίων δέντρων έως το 2030.
Με το Σύμφωνο αυτό, επιβεβαιώνεται η δέσμευση όλων για τη μετάβαση από τη διεθνή αναγνώριση των Αστερουσίων σε μετρήσιμες και επιστημονικά τεκμηριωμένες δράσεις προσαρμογής.
Δηλώσεις Συμμετεχόντων
Ο Αντιπεριφερειάρχης Κλιματικής Αλλαγής και Βιώσιμης Κινητικότητας Γιάννης Αναστασάκης έκανε λόγο για μια σημαντική στιγμή για την Κρήτη. Όπως εξήγησε, η δενδροφύτευση σε μεγάλη κλίμακα στα Αστερούσια αποτελεί κρίσιμη παρέμβαση μεγάλης οικολογικής αξίας, καθώς η περιοχή είναι το επίκεντρο της ερημοποίησης στο νησί. Υπογράμμισε ότι αυτή η στοχευμένη προσπάθεια, η οποία εντάσσεται στην πράσινη συμφωνία, μπορεί να λειτουργήσει ως πιλότος για την υπόλοιπη Κρήτη, την Ελλάδα, αλλά και για τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, βοηθώντας καταλυτικά στην άμβλυνση των συνεπειών της κλιματικής κρίσης.
Η Θεανώ Βρέντζου χαρακτήρισε τη σημερινή μέρα ως ιδιαίτερα μεγάλη για τα Αστερούσια, εξάροντας τη στήριξη του Περιφερειάρχη Κρήτης και τη διαρκή συνεργασία των Δημάρχων. Στάθηκε στην τεράστια οικολογική αξία των Αστερουσίων, τονίζοντας πως ως το νοτιότερο άκρο της Ευρώπης αποτελούν πλέον hotspot για την κλιματική αλλαγή. Όπως ανέφερε, η πρωτοβουλία ακολουθεί πιστά τις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ανάσχεση του φαινομένου, ενισχύοντας την προστασία του φυσικού πλούτου.
Ο Μανώλης Κοκοσάλης εξέφρασε την ικανοποίησή του για την κοινή αυτή σύμπραξη απέναντι στο φαινόμενο της ερημοποίησης. Υπογράμμισε πως η εξεύρεση ελεύθερων εκτάσεων και δρόμων για δενδροφύτευση είναι ένα στοίχημα που θα κερδηθεί, δημιουργώντας ένα όμορφο φυσικό περιβάλλον. Τόνισε, τέλος, πως μέσω αυτής της συνεργασίας θα επιτευχθεί η περαιτέρω αναβάθμιση της περιοχής, παράλληλα με τη διατήρηση του κύρους της προστασίας που παρέχει το δίκτυο της UNESCO.