Από ελατήρια και μπαταρίες μέχρι μαγνήτες: Τα πιο επικίνδυνα αντικείμενα και τι πρέπει να κάνουν οι γονείς μετά την κατάποση

Ένα ελατήριο από στυλό ήταν αρκετό για να σημάνει συναγερμό στο Βενιζέλειο Νοσοκομείο Ηρακλείου.

Το περιστατικό με το βρέφος 11 μηνών που μεταφέρθηκε εν συνεχεία στο ΠΑΓΝΗ, όπου οι γιατροί της Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής αφαίρεσαν με επιτυχία το ξένο σώμα, είχε αίσιο τέλος. Δεν ήταν όμως η πρώτη φορά που οι γιατροί κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν ένα τόσο ασυνήθιστο περιστατικό.

Κάθε χρόνο, δεκάδες περιστατικά καταλήγουν στα επείγοντα λόγω κατάποσης επικίνδυνων αντικειμένων από αμέλεια. Τα περισσότερα περιστατικά αντιμετωπίζονται χωρίς επιπλοκές. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου λίγα μόλις χιλιοστά μετάλλου ή πλαστικού μπορούν να εξελιχθούν σε πραγματική απειλή για τη ζωή.

Το Creta24.gr αναζήτησε την πρόσφατη ιατρική βιβλιογραφία σε Ελλάδα και Αμερική και κατέγραψε την συχνότητα αλλά και την επικινδυνότητα που υπάρχει πίσω απο τις καταπόσεις ξένων αντικειμένων σε παιδιά και ενήλικες.

80% των καταπόσεων σε παιδιά

Με τα διαθέσιμα δεδομένα επί του θέματος να έρχονται από τις ΗΠΑ, εκεί το 80% των καταπόσεων συμβαίνει σε παιδιά. Η πλειονότητα των ξένων σωμάτων αποβάλλεται χωρίς πρόβλημα από το πεπτικό σε διάστημα 3 – 10 ημερών, ενώ ένα ποσοστό περίπου 10% – 20% των ξένων σωμάτων χρειάζεται ενδοσκοπική αφαίρεση. Γενικά, ο κίνδυνος διάτρησης εντέρου είναι κάτω από 1%, ενώ σπάνια είναι και η ανάγκη χειρουργικής επέμβασης.

Τι καταπίνουν μικροί και μεγάλοι;

Ερχόμενοι στην Ελλάδα, στα παιδιατρικά νοσοκομεία της χώρας πράγματι έχουν καταγραφεί περιστατικά με καπάκια από στυλό, ελατήρια, μικρά παιχνίδια, χάντρες, κοσμήματα, βίδες, μπαταρίες, μαγνήτες, ακόμα και κομμάτια από κατασκευαστικά παιχνίδια. Αντιθέτως στους ενήλικες συχνότερα αφαιρούνται οδοντοστοιχίες, κόκαλα από τροφές, οδοντογλυφίδες και μεταλλικά αντικείμενα που σφηνώνουν στον οισοφάγο.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών αφορά παιδιά προσχολικής ηλικίας, καθώς εξερευνούν τον κόσμο βάζοντας αντικείμενα στο στόμα τους.

Ποια αντικείμενα θεωρούνται τα πιο επικίνδυνα

Σύμφωνα με την υφιστάμενη βιβλιογραφία δεν αντιμετωπίζονται όλα τα ξένα σώματα με τον ίδιο τρόπο. Εκείνο που καθορίζει τον βαθμό επικινδυνότητας είναι το είδος του αντικειμένου, το μέγεθός του, το σημείο όπου έχει εγκλωβιστεί και ο χρόνος που έχει παραμείνει μέσα στον οργανισμό.

Στην κορυφή της λίστας βρίσκονται οι μικρές μπαταρίες λιθίου. Γενικά όλα τα ξένα σώματα που εντοπίζονται στον οισοφάγο πρέπει να αφαιρούνται εντός 24 ωρών, γιατί μπορεί να προκαλέσουν διάτρηση, αλλά ειδικά οι μπαταρίες λιθίου, όταν βρίσκονται στον οισοφάγο, πρέπει να αφαιρούνται αμέσως, αφού προκαλούν ηλεκτρικό έγκαυμα στον βλεννογόνο, με κίνδυνο διάτρησης και μόλυνσης του μεσοθωρακίου.

Προσοχή σε μαγνήτες, καρφίτσες, βελόνες

Εξίσου επικίνδυνοι θεωρούνται οι μαγνήτες. Όταν καταποθούν περισσότεροι από ένας, μπορεί να έλκονται μεταξύ τους μέσα στο έντερο, παγιδεύοντας ιστούς και προκαλώντας διάτρηση ή νέκρωση. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν επίσης τα αιχμηρά αντικείμενα, όπως βελόνες, καρφίτσες, αγκίστρια και οδοντογλυφίδες, καθώς μπορούν να τραυματίσουν ή ακόμη και να διαπεράσουν το πεπτικό σύστημα.

 Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς

Οι παιδίατροι τονίζουν ότι σε περίπτωση υποψίας κατάποσης ξένου σώματος δεν πρέπει να επιχειρείται η απομάκρυνσή του στο σπίτι ούτε να προκαλείται εμετός.

Πιο συγκεκριμένα αν το παιδί παρουσιάζει δυσκολία στην αναπνοή, έντονη σιελόρροια, επίμονο βήχα, δυσκολία στην κατάποση ή πόνο, χρειάζεται άμεση μεταφορά στο πλησιέστερο νοσοκομείο. Η έγκαιρη αξιολόγηση από τους γιατρούς είναι αυτή που θα καθορίσει αν αρκεί η παρακολούθηση ή αν απαιτείται άμεση επέμβαση.

Το περιστατικό στο ΠΑΓΝΗ είχε ευτυχώς αίσιο τέλος χάρη στην άμεση κινητοποίηση των γιατρών. Παράλληλα όμως υπενθυμίζει ότι ακόμη και ένα φαινομενικά ασήμαντο αντικείμενο της καθημερινότητας μπορεί ακόμη και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα να εξελιχθεί σε ένα σοβαρό ιατρικό επείγον περιστατικό.

Πηγές: ΩΡΛ Κλινική ΠΑΓΝΗ, News24/7, NewsIT, Iatropedia, Euroclinic , Hygeia Hospital, Gastrointestinal Endoscopy (1983), Annals of Emergency Medicine (1983), Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition (2002, 2011).