Μην χάνεις είδηση. Βάλε το
CRETA24
στην Google
ΠΡΟΣΘΕΣΕ ΤΟ CRETA24 ΣΤΗΝ GOOGLE
«Εδώ Πολυτεχνείο!»: Κορυφώνονται οι εκδηλώσεις, οι μαρτυρίες των πρωταγωνιστών
Την Κυριακή και τη Δευτέρα, χιλιάδες κόσμου πέρασαν την πύλη του ιστορικού συγκροτήματος της Πατησίων, για να τιμήσουν τη μνήμη των αγωνιστών του Νοέμβρη του 1973 και της αντιδικτατορικής πάλης.
Κορυφώνονται σήμερα, με το προσκλητήριο των νεκρών της εξέγερσης και την μεγάλη πορεία, στην αμερικανική πρεσβεία οι τριήμερες εκδηλώσεις για το Πολυτεχνείο, ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα του αντιδικτατορικού αγώνα.
Την Κυριακή και τη Δευτέρα, χιλιάδες κόσμου πέρασαν την πύλη του ιστορικού συγκροτήματος της Πατησίων, για να τιμήσουν τη μνήμη των αγωνιστών του Νοέμβρη του 1973 και της αντιδικτατορικής πάλης.
Εργαζόμενοι, φοιτητές, μαθητές, γονείς με μικρά παιδιά, συνταξιούχοι, άνθρωποι κάθε ηλικίας άφησαν ένα κόκκινο γαρίφαλο, αποτίοντας φόρο τιμής σε όσους ύψωσαν το ανάστημά τους απέναντι στη δικτατορία και παράλληλα δίνοντας υπόσχεση συνέχισης του αγώνα.
Δεκάδες πολίτες -αρκετοί εξ αυτών άνθρωποι που μόλις τελείωσαν από τις δουλειές τους έσπευδαν σπεύδουν στον προαύλιο χώρο του Πολυτεχνείου, ακόμα και μετά τις οκτώ το βράδυ της Δευτέρας, προκειμένου να αφήσουν ένα λουλούδι στο μνημείο, ακυρώνοντας στην πράξη τους περιορισμούς που επιχείρησε να επιβάλλει ο πρύτανης.
Σήμερα, Τρίτη θα γίνει το προσκλητήριο των νεκρών της εξέγερσης. Το Πολυτεχνείο θα είναι ανοιχτό από τις 9 το πρωί έως τη μία το μεσημέρι και στη συνέχεια θα ακολουθήσει η μεγάλη αντιιμπεριαλιστική πορεία προς την αμερικανική πρεσβεία.

Οι προσυγκεντρώσεις:
Φοιτητικοί Σύλλογοι: 13.00 Κάτω Πολυτεχνείο – 16.30 Προπύλαια
ΠΑΣΟΚ: Προσυγκέντρωση στις 17.00 στα Χαυτεία (Σταδίου και Αιόλου).
ΚΚΕ: Σταδίου και Γ. Σταύρου 17.00
ΣΥΡΙΖΑ: Σταδίου και Αιόλου & Αθηνάς 17.00
ΕΛΑΣ: Σταδίου και Πεσμαζόγλου 16.00
ΜέΡΑ 25: Σταδίου και Εδουάρδου Λω 15.30
ΑΝΤΑΡΣΥΑ: πλατεία Κλαυθμώνος 15.00
ΚΕΕΡΦΑ: πλατεία Κλαυθμώνος 15.00
Πορείες προς τιμήν του Πολυτεχνείου θα γίνουν στη Θεσσαλονίκη και πολλές ακόμη πόλεις της χώρας.
Περισσότεροι από 5.000 αστυνομικοί επί ποδός
Η Ελληνική Αστυνομία βρίσκεται σε επιφυλακή λόγω της πορείας. Πάνω από 5.000 αστυνομικοί, δυνάμεις των ΜΑΤ, της ομάδας ΔΙΑΣ, της ΔΡΑΣΗ, της ΟΠΚΕ, της Ασφάλειας και της Τροχαίας, θα βρίσκονται από νωρίς το πρωί της Τρίτης (17.11.2026) σε κομβικά σημεία της πρωτεύουσας. Στο επίκεντρο της αστυνομικής παρουσίας βρίσκονται το Πολυτεχνείο, τα πανεπιστημιακά ιδρύματα, οι πρεσβείες των ΗΠΑ και του Ισραήλ, δημόσια κτήρια, καθώς και η ευρύτερη περιοχή των Εξαρχείων.
Παράλληλα θα υπάρχουν drones και ελικόπτερο της ΕΛ.ΑΣ., μέσω των οποίων θα μεταδίδεται ζωντανή εικόνα στο Κέντρο Επιχειρήσεων, προκειμένου να υπάρχει συνεχής ενημέρωση και αποτελεσματικός συντονισμός των αστυνομικών δυνάμεων. Την ίδια ώρα θα διενεργούνται τακτικοί προληπτικοί έλεγχοι.
Στο πλαίσιο του σχεδιασμού ασφαλείας, έχουν αποφασιστεί περιορισμοί στην κυκλοφορία σε κεντρικούς δρόμους στο κέντρο της Αθήνας. Διακοπές κυκλοφορίας προβλέπονται στις περιοχές γύρω από το Πολυτεχνείο, τα Εξάρχεια, την Ομόνοια και το Σύνταγμα.
Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί από τις 14:00 θα διακοπεί η λειτουργία των σταθμών του Μετρό «Σύνταγμα», «Πανεπιστήμιο» και «Μέγαρο Μουσικής», με τους συρμούς να μην πραγματοποιούν στάση.
Οι μαρτυρίες και οι αρχειακές συνεντεύξεις
Ανάμεσα σε εκείνους που δεν σιώπησαν τα χρόνια εκείνα, είναι η Μέλπω Λεκατσά, η περίφημη φαρμακοποιός της εξέγερσης που μαζί γιατρό Γιώργο Παυλάκη στήσανε αυτοσχέδιο ιατρείο και φαρμακείο. «Το είχαμε στήσει στην Αρχιτεκτονική. Μπροστά είχαμε βάλει θρανία ανά δύο – τρία σαν να ήταν κρεβάτια. Είχαμε προμηθευθεί κολλύρια, ενέσεις, ράμματα, φάρμακα. Από πρόβλεψη» λέει στο in.gr.
«Μη νομίζεις ότι ξέραμε πως θα γινόταν το μακελειό αυτό. Σκέψου πως όταν ήλθαν οι πρώτοι νεκροί – γιατί οι περισσότεροι ήταν απ’ έξω οι νεκροί από αδέσποτες σφαίρες, από μέσα είχαμε βάλει ξύλα τριγύρω στα κάγκελα και ήταν ένα είδος οχυρώματος – μας λέγανε ‘μην ανησυχείτε, είναι πλαστικές σφαίρες’. Τελικά διαπίστωσα γρήγορα πως δεν ήταν καθόλου πλαστικές αφού ένα κορίτσι δεκαπέντε χρονών, από την Καλλιθέα, μετά την έψαξα, και δεν είχε καταγραφεί ποτέ με τους νεκρούς, τη σφαίρα την είχε φάει στο μέτωπο. Την ανέσυρα με μια λαβίδα και ήταν κανονική σφαίρα. Ο πατέρας της ήταν αστυνομικός και δεν καταγράφηκε λόγω τρόμου» πρόσθεσε η Λεκατσά που σήκωσε το βάρος μιας ιστορίας πόνου και δύναμης.
Η κράτησή της στο ΕΑΤ – ΕΣΑ τη στοίχειωνε χρόνια. «Ενιωθα πως ένα κομμάτι της ψυχής μου, του κορμιού μου είχε μείνει εκεί μέσα. Γι’ αυτόν τον λόγο πήρα τον χρόνο μου. Για πέντε χρόνια δεν έλεγα τίποτε. Ο άνθρωπος – πιστεύω – πρέπει να σκύβει μέσα του, να τα βρίσκει με τον εαυτό του, να επουλώνει όσο γίνεται τα τραύματα. Το ΕΑΤ – ΕΣΑ ήταν ένας απόλυτος βιασμός, όχι μόνο του μυαλού σου, μα και του κορμιού σου. Ως γυναίκα το κουβάλησα μέχρι που δεν είχα πια έμμηνο ρύση. Με το που αδιαθετούσα κάθε μήνα, από την κακοποίηση είχα δεκαπέντε μέρες αίμα. Και να ήθελα να το ξεχάσω δεν μπορούσα. Μου δημιούργησε πολλά θέματα. Εχασα παιδιά» θυμάται.
«Δεν είχαμε καταλάβει ότι γράφουμε ιστορία. Είχαμε στήσει το φαρμακείο και φέρνανε συνεχώς παιδιά χτυπημένα από δακρυγόνα, σφαίρες και γκλομπς. Η αλληλεγγύη του κόσμου απέξω ήταν συγκλονιστική, μας πετούσαν φάρμακα, γάζες και φυσιολογικούς ορούς πάνω από τα κάγκελα»
«Η απώλεια της ιστορικής μνήμης σημαίνει απώλεια της ικανότητας να κατανοήσουμε το παρόν και να προβλέψουμε το μέλλον» έχει πει ο σπουδαίος κινηματογραφιστής Νίκος Καβουκίδης που έχει παγώσει στο φιλμ την ιστορία. Το σημαντικό χρονικό του, το ντοκιμαντέρ «Μαρτυρίες», συνδέει τις φοιτητικές και λαϊκές κινητοποιήσεις στα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης με τον αντιδικτατορικό αγώνα.
«Είχαμε κατέβει κατευθείαν από τις σκαλωσιές των οικοδομών με τα ρούχα της δουλειάς. Όταν μπήκαμε μέσα στο προαύλιο και μας αγκάλιασαν οι φοιτητές, καταλάβαμε ότι δεν υπήρχε πια διαχωρισμός» θυμούνται οικοδόμοι που συμμετείχαν στον αγώνα στην κάμερα του Κοκκινιώτη, γιου του πιστού συνεργάτη του Φίνου, Γιώργου Καβουκίδη και αριστερού διευθυντή φωτογραφίας.
«Δεν ήταν αγώνας μόνο των σπουδαστών, ήταν ο αγώνας όλου του λαού για να φύγει ο φασισμός. Μείναμε εκεί μέχρι το τέλος, πλάι-πλάι στα κάγκελα», λένε στο ντοκιμαντέρ που καταγράφει την εξέγερση του Πολυτεχνείου ως αυτό που ήταν. Μια μάχη όλων ενάντια στη χούντα που είχε ευλογηθεί.
Η παρουσία των εργατών μέσα στις συνελεύσεις και η συγκρότηση της Εργατικής Συνέλευσης έδωσαν στην εξέγερση τον καθολικό της χαρακτήρα, με συνθήματα που ένωναν τα αιτήματα της παιδείας με τη λαϊκή κυριαρχία και την κοινωνική δικαιοσύνη.
«Νικολάκη, αυτή η ταινία θα αρχίσει να λειτουργεί μετά από τριάντα χρόνια», έλεγε ο Φίνος στον Καβουκίδη. Η αλήθεια τον διέψευσε. Όταν οι «Μαρτυρίες» κυκλοφόρησαν στις αίθουσες, το 1975, πάνω από 160 χιλιάδες θεατές την τίμησαν ήδη από την Α΄ της προβολή.
52 χρόνια από την εξέγερση, το 2025 ο Δημήτρης Παπαχρήστος, εκφωνητής του παράνομου ραδιοπομπού που κράτησε ενωμένη ολόκληρη την Αθήνα και η φωνή πίσω από το εμβληματικό «Εδώ Πολυτεχνείο» μίλησε στον Αντώνη Ραυτόπουλο και τις «Εξελίξεις Τώρα» του MEGA για τη σημασία ενός συνθήματος που είναι παρακαταθήκη μνήμης που πολλοί θέλουν να σβήσουν.
«Ήταν η δική μας φωνή, η φωνή όλων των εξεγερμένων. Ήταν το όπλο μας. Κάθε λέξη που έβγαζα από το στόμα μου ήταν ένας πυροβολισμός» θυμάται ο Παπαχρήστος για τον αυτοσχέδιο σταθμό που μετατράπηκε στη φωνή της εξέγερσης. «Τα δύο παιδιά να ‘ναι καλά που μας το έφτιαξαν. Ο Γιώργος με τον Κώστα. Ένα τρανζιστοράκι ήταν, ένα τίποτα δηλαδή. Εδώ έβγαινα να κάνω βόλτες να ακούσω αν ακούγεται. Μας έδωσαν και έναν ενισχυτή και ακουστήκαμε παντού» λέει.
Πέντε δεκαετίες μετά, ο Παπαχρήστος δεν λησμονεί τη νίκη που συνδιεκδίκησε και κατακτήθηκε από ατρόμητους νέους που πρότασσαν στη βία, την αλληλεγγύη και την ορμή για Ψωμί, για Παιδεία, για Ελευθερία.
«Δεν ξέραμε ότι γράφαμε ιστορία. Τρεις βραδιές αιώνιες. Εδώ από πίσω υπήρχε ιατρείο του Γιώργου Παυλάκη. Η Μέλπω έφτιαξε το φαρμακείο, τραβάγαμε και νεκρούς και τραυματίες απ’ έξω. Βγήκα και είδα τι γινόταν απ’ έξω, οι μπάτσοι ήταν πράγματι εναντίον μας. Χτυπάγανε ακόμα και τα κάγκελα, πάνω στα κάγκελα κορίτσια, αγόρια. Εδώ το Ακροπόλ ρίχνανε ελεύθεροι σκοπευτές και βαράγανε μέσα κανονικά. Αφού είχανε ισοπεδώσει με τις αύρες, πυροβολάγανε παντού, ανοίξανε τις πόρτες τα σπίτια γύρω γύρω και κρύβανε φοιτητές. Εγώ κρυβόμουν στη Στουρνάρη σε ένα σπίτι, Γεωργιάδης λεγότανε. 40 παιδιά ήταν μέσα στο χολ» θυμάται.
«Μέσα στο Πολυτεχνείο βρήκε τον τόπο της η ουτοπία» λέει ο Παπαχρήστος που ποτέ δεν πίστεψε ότι μιλούσε εκ μέρους μιας ομάδας. «Δεν είχαμε χαρτιά να διαβάσουμε, μιλούσαμε από την ψυχή μας. Το μικρόφωνο ήταν η μόνη μας δύναμη απέναντι στα όπλα. Όταν φώναζα Εδώ Πολυτεχνείο, ένιωθα ότι μιλάω εξ ονόματος κάθε ανθρώπου που ασφυκτιούσε επτά χρόνια κάτω από τη μπότα. Την τελευταία στιγμή, καθώς το τανκ έπεφτε στην πύλη, απήγγειλα τον Εθνικό Ύμνο για να ακουστεί σε όλη Ελλάδα ότι δεν παραδιδόμαστε» εξομολογήθηκε στο ντοκιμαντέρ «Πολυτεχνείο – 52 χρόνια μετά: Αυθεντικά ηχητικά, εικόνες και αφηγήσεις από το αρχείο της ΕΡΤ».
Την ίδια ώρα, στους δρόμους γύρω από το Πολυτεχνείο —στην Πατησίων, στη Στουρνάρη, στην Αβέρωφ, στην πλατεία Βικτωρίας— ελεύθεροι σκοπευτές της αστυνομίας και του στρατού πυροβολούσαν στο ψαχνό από τις ταράτσες των γύρω κτιρίων, μετατρέποντας το κέντρο της Αθήνας σε πεδίο μάχης.
«Βλέπαμε τις λάμψεις από τις ταράτσες των γύρω κτιρίων και του Υπουργείου Δημοσίας Τάξεως. Δεν έριχναν στον αέρα για εκφοβισμό· σημάδευαν ανθρώπους στον δρόμο, περαστικούς, διαδηλωτές που έτρεχαν να καλυφθούν. Στα νοσοκομεία επικρατούσε πανικός, οι γιατροί προσπαθούσαν να σώσουν τραυματίες ενώ οι ασφαλίτες περίμεναν στους διαδρόμους για να καταγράψουν ονόματα» είπαν αυτόπτες μάρτυρες και γιατροί εφημερίας της νύχτας στο ερευνητικό ντοκιμαντέρ «Οι νεκροί του Πολυτεχνείου και οι ελεύθεροι σκοπευτές της Χούντας».
Η κατάθεση της Αικατερίνης Κομνηνού, μητέρας του 17χρονου Διομήδη Κομνηνού —του πρώτου νεκρού της εξέγερσης— στη Δίκη του Πολυτεχνείου το 1975, αποτελεί ένα από τα πιο συγκλονιστικά ντοκουμέντα.
«Έφυγε από το σπίτι με τα βιβλία του και την πίστη στην καρδιά του για ελευθερία. Τον ψάχναμε όλη τη νύχτα στα νοσοκομεία και στα κρατητήρια. Όταν μας οδήγησαν στο νεκροτομείο και σήκωσαν το σεντόνι, είδα το παιδί μου χτυπημένο κατευθείαν στην καρδιά. Δεν κρατούσε όπλο, δεν απειλούσε κανέναν. Ήταν δεκαεπτά χρονών και τον σκότωσαν εν ψυχρώ» λέει στο ιστορικό βίντεο «Η Δίκη του Πολυτεχνείου – Αυθεντικές καταθέσεις συγγενών θυμάτων και τραυματιών στον Κορυδαλλό» του 1975.
Αντίστοιχα, η Καλλιόπη Μυρογιάννη, μητέρα του 20χρονου ηλεκτρολόγου Μιχάλη Μυρογιάννη, ο οποίος πυροβολήθηκε εξ επαφής στο κεφάλι από τον αξιωματικό Νικόλαο Ντερτιλή στη συμβολή Πατησίων και Στουρνάρη το μεσημέρι του Σαββάτου, περιέγραψε την ωμή βία και την προσπάθεια συγκάλυψης του εγκλήματος.
«Το παιδί μου πήγαινε στη δουλειά του. Δεν έφτανε που τον εκτέλεσαν στη μέση του δρόμου μέρα μεσημέρι, προσπάθησαν να μας τρομοκρατήσουν ακόμα και την ώρα της κηδείας, να μη μιλήσουμε, να μη μάθει ο κόσμος πώς χάθηκε ο Μιχάλης. Πήγα στο δικαστήριο για να ακουστεί το όνομά του και να τιμωρηθούν οι φονιάδες του.»
Σπαρακτικά συγκλονιστική παραμένει και η μαρτυρία του πατέρα του μικρότερου θύματος της εξέγερσης. Ο Δημήτρης Θεοδώρας ήταν μόλις πέντε ετών όταν, στις 13.00 της 17.11.1973 και ενώ διέσχιζε με τη μητέρα του τη διασταύρωση της οδού Ορεινής Ταξιαρχίας με τη λεωφόρο Παπάγου στου Ζωγράφου, τραυματίστηκε θανάσιμα στο κεφάλι από πυρά στρατιωτικής περιπόλου που βρισκόταν ακροβολισμένη στο λόφο του Αγίου Θεράποντος.
Ο μικρός Δημήτρης εξέπνευσε ακαριαία και όταν μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο των Παίδων, απλώς διαπιστώθηκε ο θάνατος του. Ο πατέρας του Θεοφάνης Θεοδώρας βρισκόταν στο μπαλκόνι του σπιτιού του με το μωρό, το μικρότερο παιδί της οικογένειας όταν άκουσε τις ριπές και έναν γείτονα που φώναζε: «Μπείτε μέσα, πυροβολούν, οι Γκεσταπίτες βαράνε στο ψαχνό, σκότωσαν το παιδί των από πάνω».
Όταν ο Θεοφάνης Θεοδώρας βρέθηκε στο νοσοκομείο Παίδων, είδε τον πεντάχρονο γιο του νεκρό. Μιλώντας στο ραδιόφωνο 88,6 το 2018, ο πατέρας του μικρότερου θύματος της εξέγερσης απάντησε στους αμφισβητίες των νεκρών.
«Δεν θα μιλούσα αλλά όσα άκουσα στη Βουλή με έκαναν να εκραγώ. Τόσα χρόνια το ίδιο τροπάριο. Οι πολιτικοί δεν έδωσαν το νόημα που έπρεπε στο Πολυτεχνείο. Δεν ήταν μόνο οι φοιτητές που έκαναν την εξέγερση, ήταν και οι αγρότες και οι εργάτες που πλαισίωσαν την επανάσταση. Έξω από το Πολυτεχνείο είναι που έγινε το μακελειό», είχε πει.
«Η πολιτεία δεν απέδωσε ευθύνες όπως θα έπρεπε. Προσωπικά έδωσα το άρμα, τον αριθμό του και τον οδηγό του και με κατηγόρησαν γι αυτό, θεώρησαν τον θάνατο του παιδιού μου τυχαίο γεγονός. Απέδειξα στη δίκη που έγινε το ’75 για το Πολυτεχνείο, πως έφυγε ένα άρμα από το Πολυτεχνείο, πέρασε την Ομόνοια, το Σύνταγμα και το Χίλτον και έφτασε έξω από του Ζωγράφου καθώς φοβούνταν εξέγερση και εκεί. Τότε φτιαχνόταν η Πανεπιστημιούπολη. Στην οδό Παπάγου χτυπήθηκαν δύο παιδιά που ήταν στα μπαλκόνια τους, δέχθηκαν σφαίρες στα πόδια. Πάνω στο άρμα υπήρχε στρατιώτης με το όπλο στο χέρι που πυροβολούσε» είπε.






