Παράλληλη ασφάλιση: Ποιοι περιμένουν την αύξηση των αναδρομικών

Σε αναμονή βρίσκονται εδώ και 10 χρόνια περίπου 150.000 παλιοί συνταξιούχοι (αποχώρησαν πριν από το 2016), οι οποίοι είχαν παράλληλη ασφάλιση στο πρώην ΙΚΑ και στον ΟΑΕΕ, στο ΤΣΜΕΔΕ και στον ΟΑΕΕ, αλλά και σε ταμεία αυτοαπασχολούμενων, όπως το ΤΕΒΕ, το ΤΑΕ και το ΤΣΑ.

Για πολλά χρόνια, οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι κατέβαλλαν διπλές εισφορές, χωρίς να έχουν δει μέχρι σήμερα τον επιπλέον χρόνο ασφάλισής τους να αποτυπώνεται στο ποσό της κύριας σύνταξής τους.

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται κυρίως μηχανικοί, γιατροί, δικηγόροι, έμποροι και άλλοι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι οποίοι διατηρούσαν ταυτόχρονα μισθωτή απασχόληση ή υπάγονταν υποχρεωτικά σε περισσότερα ασφαλιστικά ταμεία. Ενδεικτικά, πρόκειται για ασφαλισμένους που είχαν παράλληλη ασφάλιση στο πρώην ΙΚΑ και στον ΟΑΕΕ, στο ΤΣΜΕΔΕ και στον ΟΑΕΕ, αλλά και σε ταμεία αυτοαπασχολούμενων, όπως το ΤΕΒΕ, το ΤΑΕ και το ΤΣΑ.

Και βρίσκονται μπροστά σε μια μεγάλη διεκδίκηση, με αυξήσεις στις κύριες συντάξεις που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν τα 300 ευρώ τον μήνα και αναδρομικά που μπορεί να υπερβαίνουν τα 10.000 ευρώ.

Αυτή η εκκρεμότητα αφορά ασφαλισμένους που αποχώρησαν από την εργασία τους πριν από την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου, στις 13 Μαΐου 2016, και κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου είχαν καταβάλει εισφορές σε περισσότερους από έναν ασφαλιστικούς φορείς.

Για πολλά χρόνια, οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι κατέβαλλαν διπλές εισφορές, χωρίς ωστόσο να κατορθώσουν όλοι να θεμελιώσουν δικαίωμα δεύτερης σύνταξης.

Με το προηγούμενο ασφαλιστικό καθεστώς, η αξιοποίηση του παράλληλου χρόνου συνδεόταν κυρίως με τη δυνατότητα χορήγησης δεύτερης κύριας σύνταξης, εφόσον πληρούνταν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις. Για αρκετούς ασφαλισμένους, όμως, η θεμελίωση δεύτερου συνταξιοδοτικού δικαιώματος αποδείχθηκε δύσκολη, με αποτέλεσμα οι πρόσθετες εισφορές να μην οδηγούν σε αντίστοιχη αύξηση των συνταξιοδοτικών αποδοχών τους. Το ασφαλιστικό πλαίσιο διαφοροποιήθηκε με τον νόμο 4387/2016, ο οποίος εισήγαγε τη δυνατότητα αξιοποίησης του παράλληλου χρόνου ασφάλισης μέσω προσαύξησης της κύριας σύνταξης. Στη συνέχεια, με τον νόμο 4670/2020, η σχετική ρύθμιση επεκτάθηκε στο σύνολο του παράλληλου χρόνου ασφάλισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016.

Με τον τρόπο αυτό, οι επιπλέον ασφαλιστικές εισφορές μπορούν να οδηγήσουν σε αυξημένη συνταξιοδοτική παροχή, χωρίς να απαιτείται κατ’ ανάγκη η έκδοση δεύτερης κύριας σύνταξης. Ωστόσο, η συγκεκριμένη δυνατότητα εφαρμόζεται για όσους υπέβαλαν αίτηση συνταξιοδότησης από τις 13 Μαΐου 2016 και μετά.

Για τους παλαιούς συνταξιούχους, δηλαδή όσους είχαν ήδη συνταξιοδοτηθεί πριν από τη συγκεκριμένη ημερομηνία, η προσαύξηση λόγω παράλληλης ασφάλισης παραμένει σε εκκρεμότητα. Οι συντάξεις τους εκδόθηκαν και στη συνέχεια επανυπολογίστηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2019, χωρίς να ενσωματωθεί η συγκεκριμένη προσαύξηση. Το ζήτημα έχει επανέλθει στο προσκήνιο, με τον e-ΕΦΚΑ να αναμένει οδηγίες από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, προκειμένου να αποσαφηνιστεί εάν η εκκρεμότητα μπορεί να αντιμετωπιστεί με ερμηνευτική εγκύκλιο ή εάν απαιτείται νέα νομοθετική παρέμβαση.

Αίτημα στον e-ΕΦΚΑ

Επισημαίνεται ότι οι συνταξιούχοι που είχαν παράλληλη ασφάλιση και αποχώρησαν πριν από τις 13 Μαΐου 2016 μπορούν να υποβάλουν αίτημα στον e-ΕΦΚΑ, ζητώντας να εξεταστεί η δυνατότητα αξιοποίησης των επιπλέον εισφορών τους. Στην αίτηση θα πρέπει να αναφέρονται τα πρώην ασφαλιστικά ταμεία, το χρονικό διάστημα της παράλληλης ασφάλισης και το αίτημα αναπροσαρμογής της κύριας σύνταξης.

Η υποβολή του αιτήματος θεωρείται κρίσιμη, καθώς με αυτόν τον τρόπο κατοχυρώνεται το δικαίωμα επανεξέτασης της σύνταξης και διεκδίκησης αναδρομικών ποσών από την ημερομηνία που θα έπρεπε να έχει εφαρμοστεί η σχετική προσαύξηση.

Επειδή η διαδικασία δεν μπορεί να γίνει αυτόματα μέσω του πληροφοριακού συστήματος, απαιτείται η υποβολή του αιτήματος από τον ίδιο τον συνταξιούχο, ώστε να εξεταστεί ο φάκελός του και να προχωρήσει η έκδοση τροποποιητικής συνταξιοδοτικής απόφασης. Ηδη σε πολλές περιπτώσεις ο e-ΕΦΚΑ έχει απαντήσει ότι το αίτημα βρίσκεται σε επεξεργασία και αναμονή οδηγιών.