Σε έκθεση αρχιτεκτονικής η Κνωσός!

«Η αρχιτεκτονική είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να μην αντιμετωπίζεται ως τέτοια», λέει στο ΒΗΜΑ ο αρχιτέκτονας και καθηγητής Σταύρος Αλιφραγκής. «Εδώ και αρκετές δεκαετίες ο δημόσιος λόγος για την αρχιτεκτονική, για την παρουσία της και για τον ρόλο της στη συγκρότηση των κοινοτήτων έχει υποχωρήσει. Εμείς, στο συντεχνιακό μας περιβάλλον, συντηρούμε αυτόν τον διάλογο με συνέδρια και πρωτοβουλίες, όμως ο ανοιχτός και ευρύς διάλογος που εμπλέκει όλη την κοινωνία στα ζητήματα του χώρου, της πόλης και της αρχιτεκτονικής απουσιάζει».

Η έκθεση «Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα – Η Μυστηριακή Γλώσσα του Σχήματος», που παρουσιάζεται έως τις 17 Ιανουαρίου στο πρώην Δημόσιο Καπνεργοστάσιο, μια διοργάνωση του Citylab και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, με την αρωγή της Βουλής των Ελλήνων, και την επιμέλεια των Σταύρου Αλιφραγκή, αναπληρωτή καθηγητή Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Μανόλη Κορρέ, ομότιλου καθηγητή ΕΜΠ και μέλους της Ακαδημίας Αθηνών, Παναγιώτη Πάγκαλου, καθηγητή Πανεπιστημίου Δυτικής και Δημήτρη Φιλιππίδη, ομότιμου καθηγητή ΕΜΠ, είναι «μια υπενθύμιση αυτής της διαρκούς ανάγκης».

Η αρχιτεκτονική δεν αφορά μόνο τους ειδικούς, αλλά τον τόπο, την πόλη, την κατοίκηση, όσα συνθέτουν το παρελθόν μας και όσα χτίζουμε σήμερα.

Κνωσός: Ακόμη και τα πιο γνώριμα μνημεία παραμένουν ανοιχτά στην έρευνα 

Στην πρώτη αίθουσα, η προϊστορία και η αρχαιότητα αποτελούν την άγκυρα στο παρόν μας. Η ματιά του Μανόλη Κορρέ, ομότιμου καθηγητή του ΕΜΠ και μέλους της Ακαδημίας Αθηνών, στην αρχαία αρχιτεκτονική δίνει το μέτρο. Ένα σχέδιό του παρακολουθεί τη βασική χειρονομία της κατοίκησης: το καλύβι, τους χαμηλούς τοίχους και τη στέγη, που επανεμφανίζονται με άλλες κλίμακες και άλλες απαιτήσεις από την προϊστορική πόλη έως το μέγαρο. Ένας τρόπος να δει κανείς τη στέγη ως κοινή ανάγκη των ανθρώπων, πριν αυτή εξελιχθεί σε μνημείο ή αρχιτεκτονική υπογραφή.

Στην Κνωσό, η μακέτα που προτείνει ο Μανόλης Κορρές ξαναβάζει στο τραπέζι όσα θεωρούμε δεδομένα. Η έκθεση υπενθυμίζει τον καθοριστικό ρόλο του αρχαιολόγου Άρθουρ Έβανς, που από το 1900 συνδέθηκε με τις ανασκαφές και τις αναστηλώσεις του μινωικού ανακτόρου.

Παράλληλα, παρουσιάζει μια νεότερη ανάγνωση του μινωικού συγκροτήματος: όχι ως το οικείο από σχολικά βιβλία υπερυψωμένο, σχεδόν φαντασμαγορικό παλάτι, αλλά ως μια μεγάλη κατασκευή προσαρμοσμένη στο ανάγλυφο και στους αποθηκευτικούς χώρους της. Η αξία του εκθέματος είναι ότι δείχνει πως ακόμη και τα πιο γνώριμα μνημεία παραμένουν ανοιχτά στην έρευνα.