Politico: Οι 5 προκλήσεις για την Ευρώπη μετά την ήττα Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές

Η βαριά εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ ενδέχεται να αποτελέσει την αφετηρία μιας ακόμη πιο ταραχώδους περιόδου για τις σχέσεις Ουάσιγκτον και Ευρώπης. Παρά την ενίσχυση των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν θα πρέπει να θεωρούν δεδομένο ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα υιοθετήσει πιο διαλλακτική στάση στην εξωτερική πολιτική. Αντιθέτως, όπως επισημαίνει το Politico σε ανάλυσή του, η εκλογική αποδυνάμωση του Αμερικανού προέδρου θα μπορούσε να τον οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη αντιπαράθεση με τους Ευρωπαίους συμμάχους του.

Η επικράτηση των Δημοκρατικών στη Γερουσία και η σημαντική ενίσχυσή τους στη Βουλή των Αντιπροσώπων μεταβάλλουν τις πολιτικές ισορροπίες στην Ουάσιγκτον, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για εντατικότερο κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης. Σύμφωνα με το Politico, οι Δημοκρατικοί αναμένεται να επιδιώξουν έρευνες για τον πόλεμο στο Ιράν, τη λειτουργία του FBI και τις επιχειρηματικές δραστηριότητες της οικογένειας Τραμπ. Ωστόσο, οι συνέπειες των εξελίξεων ενδέχεται να υπερβούν τα αμερικανικά σύνορα, επηρεάζοντας τον πόλεμο στην Ουκρανία, το ΝΑΤΟ, τις τιμές του πετρελαίου και την ευρωπαϊκή οικονομία.

1. Η Ευρώπη κινδυνεύει να πληρώσει την οργή του Τραμπ

Η πρώτη προειδοποίηση αφορά το ενδεχόμενο ο Τραμπ να αντιδράσει στην εκλογική του ήττα αυξάνοντας τις πιέσεις προς τους Ευρωπαίους. Ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, έμπειρος Γερμανός διπλωμάτης και επί χρόνια επικεφαλής της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, εκτιμά ότι η Ευρώπη πρέπει να προετοιμαστεί όχι για πιο αρμονικές διατλαντικές σχέσεις, αλλά για περισσότερες συγκρούσεις και νέες απαιτήσεις από την Ουάσιγκτον.

Οι Δημοκρατικοί θα αποκτήσουν μεγαλύτερη δυνατότητα να ασκούν πίεση στον Λευκό Οίκο μέσω των διαδικασιών χρηματοδότησης, των κοινοβουλευτικών ακροάσεων και των ερευνών. Μπορούν επίσης να θέτουν αυστηρότερους όρους στη νομοθεσία που επιθυμεί να προωθήσει η κυβέρνηση. Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος εξακολουθεί να διαθέτει εκτεταμένες εξουσίες στην εξωτερική πολιτική, στην εθνική ασφάλεια και στο εμπόριο.

Όπως εξηγεί ο Φιλ Γκόρντον, πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας της Κάμαλα Χάρις, ο Τραμπ εξακολουθεί να διοικεί τις ένοπλες δυνάμεις, να επηρεάζει τους δασμούς και τις εμπορικές συμφωνίες και να διαθέτει το δικαίωμα άσκησης βέτο.

Το Politico εκτιμά ότι, έχοντας πλέον περιορισμένο πολιτικό χρόνο μέχρι τη λήξη της θητείας του, ο Τραμπ ενδέχεται να επιδιώξει να επιδείξει την ισχύ του στη διεθνή σκηνή, όπου διαθέτει μεγαλύτερα περιθώρια μονομερών ενεργειών.

2. Νέα περιθώρια βοήθειας στην Ουκρανία, αλλά όχι άμεσα

Η ενίσχυση των Δημοκρατικών δημιουργεί ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για την Ουκρανία, καθώς μεγάλο μέρος του κόμματος έχει υποστηρίξει σταθερά τη συνέχιση της αμερικανικής στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας προς το Κίεβο. Ωστόσο, η μεταβολή των πολιτικών συσχετισμών δεν σημαίνει ότι η ουκρανική κυβέρνηση θα αποκτήσει αμέσως πρόσβαση σε περισσότερους πόρους.

Η Μπρόνγουεν Μάντοξ, διευθύντρια του βρετανικού ινστιτούτου Chatham House, προειδοποιεί ότι ακόμη και αν οι Δημοκρατικοί αποφασίσουν να ενισχύσουν την Ουκρανία, οι σχετικές διαδικασίες θα μπορούσαν να απαιτήσουν πολλούς μήνες ή ακόμη και χρόνια.

Το πρόβλημα είναι ότι το Κίεβο χρειάζεται βοήθεια άμεσα, ιδιαίτερα πυραύλους Patriot για την ενίσχυση της αντιαεροπορικής του άμυνας, καθώς βρίσκεται αντιμέτωπο με τους συνεχιζόμενους ρωσικούς βομβαρδισμούς κατά τη χειμερινή περίοδο.

3. Ο κίνδυνος συμφωνίας Τραμπ–Πούτιν χωρίς την Ευρώπη

Ένα ακόμη ενδεχόμενο που προβληματίζει τους Ευρωπαίους είναι ο Τραμπ να επιχειρήσει να επιβάλει τη δική του διευθέτηση για την Ουκρανία, αγνοώντας τις αντιρρήσεις του Κιέβου και των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Ο πρώην Αμερικανός διπλωμάτης Κερτ Βόλκερ θεωρεί πιθανό ο πρόεδρος των ΗΠΑ να προχωρήσει μονομερώς σε χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και να επιδιώξει νέες επιχειρηματικές συμφωνίες με τη Μόσχα.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Τραμπ θα μπορούσε να δώσει εντολή στο αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών να περιορίσει την εφαρμογή των κυρώσεων, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για ενεργειακές συμφωνίες με τη Ρωσία.

Ο Βόλκερ υπενθυμίζει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ήδη συζητήσει με τον Βλαντίμιρ Πούτιν το ενδεχόμενο επιστροφής μεγάλων αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών στη ρωσική αγορά.

Διαφορετική, ωστόσο, είναι η εκτίμησή του για το ΝΑΤΟ. Θεωρεί ότι οι απειλές Τραμπ περί αποχώρησης ή σημαντικής μείωσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη δύσκολα θα υλοποιηθούν, καθώς δεν διαθέτουν ουσιαστική υποστήριξη ούτε από τους Δημοκρατικούς ούτε από τους Ρεπουμπλικανούς στο Κογκρέσο.

4. Ο πόλεμος στο Ιράν και ο κίνδυνος νέας αύξησης των τιμών ενέργειας

Η τέταρτη μεγάλη πρόκληση αφορά την ενεργειακή κρίση που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στο Ιράν και οι περιορισμοί στη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ. Παρά την υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου τη Δευτέρα με τον ταχύτερο ρυθμό από τον Αύγουστο, το Brent εξακολουθούσε να διαπραγματεύεται κοντά στα 108 δολάρια το βαρέλι.

Το Politico επισημαίνει ότι δεν υπάρχει λόγος να αναμένεται θεαματική πτώση των ενεργειακών τιμών αποκλειστικά εξαιτίας του αποτελέσματος των αμερικανικών εκλογών.

Χωρίς συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, η ενεργειακή αναταραχή θα συνεχίσει να επιβαρύνει την ευρωπαϊκή οικονομία, αυξάνοντας το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και εντείνοντας τις πιέσεις στα νοικοκυριά. Οι συνέπειες επεκτείνονται και στις μεταφορές. Ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair, Μάικλ Ο’Λίρι, έχει προειδοποιήσει ότι χωρίς συμφωνία για το Ιράν, ο αεροπορικός κλάδος κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με σοβαρή κρίση έως τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο.

Ο Τραμπ βρίσκεται μπροστά σε εξαιρετικά δύσκολες επιλογές: είτε να επαναλάβει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν, ρισκάροντας περαιτέρω άνοδο των τιμών ενέργειας, είτε να υποχωρήσει είτε να μεταφέρει την ευθύνη αντιμετώπισης της κρίσης στους Ευρωπαίους και τους Ασιάτες.

Μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να επιδεινώσει περαιτέρω το ενεργειακό κόστος, σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια έχει ήδη προκαλέσει σημαντική πολιτική φθορά στον Αμερικανό πρόεδρο.

5. Η πολιτική σύγκρουση στην Ουάσιγκτον μπορεί να παραλύσει την εξωτερική πολιτική

Το πέμπτο σενάριο αφορά το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να βυθιστούν σε μια παρατεταμένη εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση, αφήνοντας λιγότερο χρόνο και πολιτικό κεφάλαιο για τη διαχείριση διεθνών κρίσεων. Οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται αποφασισμένοι να εντείνουν τον έλεγχο της κυβέρνησης, αλλά δεν συμφωνούν όλοι για το πόσο μακριά πρέπει να φτάσει η αντιπαράθεση.

Η Κάμαλα Χάρις έχει προειδοποιήσει ότι μια νέα προσπάθεια παραπομπής του Τραμπ δεν θα ήταν καλή ιδέα, ενώ ο πρώην δήμαρχος του Σικάγου Ραμ Εμάνουελ έχει καλέσει το κόμμα να δώσει προτεραιότητα σε ζητήματα όπως το κόστος ζωής, η αύξηση του κατώτατου μισθού και οι κανόνες δεοντολογίας στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση.

Ωστόσο, το ενδεχόμενο να επικρατήσει μια πιο συγκρουσιακή στρατηγική παραμένει ισχυρό. Σύμφωνα με την ανάλυση του Politico, οι πολιτικές μάχες ενδέχεται να μην περιοριστούν στην αντιπαράθεση μεταξύ Λευκού Οίκου και Κογκρέσου. Σημαντικές συγκρούσεις αναμένονται και στο εσωτερικό των δύο κομμάτων, καθώς προετοιμάζονται για την πολιτική εποχή που θα ακολουθήσει την προεδρία Τραμπ.

Για την Ευρώπη, το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η εκλογική ενίσχυση των Δημοκρατικών δεν εγγυάται μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στην αμερικανική εξωτερική πολιτική. Αντιθέτως, η επόμενη διετία μπορεί να χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη αστάθεια, σκληρότερη διαπραγμάτευση με τους συμμάχους και δυσκολότερες αποφάσεις για την Ουκρανία, τη Ρωσία και τη Μέση Ανατολή.