Ανοίγει ο δρόμος για τον πρώτο μαύρο πρόεδρο στη Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ

Η νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές ανοίγει τον δρόμο για την ανάδειξη του Χακίμ Τζέφρις ως πρώτου μαύρου προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ.

Ο ίδιος θα βρεθεί αντιμέτωπος με τη διπλή πρόκληση να ασκήσει αντιπολίτευση στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και ταυτόχρονα να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στους μετριοπαθείς και τους πιο δυναμικούς προοδευτικούς του κόμματός του.

Ως πρόεδρος της Βουλής, ο Τζέφρις, ο οποίος εκπροσωπεί εκλογική περιφέρεια της Νέας Υόρκης, θα ηγηθεί της νέας πλειοψηφίας, τα μέλη της οποίας θα ορκιστούν την πρώτη εβδομάδα του Ιανουαρίου, αναλαμβάνοντας τα ηνία από τους Ρεπουμπλικανούς, που ελέγχουν τη Βουλή τα τελευταία τέσσερα χρόνια.

«Σήμερα αρχίζει η μεγάλη αμερικανική επιστροφή», δήλωσε ο Τζέφρις στην επινίκια ομιλία του αργά το βράδυ της Τρίτης, μετά τις προβλέψεις των μέσων ενημέρωσης ότι οι Δημοκρατικοί θα εξασφαλίσουν την πλειοψηφία τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία.

Ασκησε έντονη κριτική στην ατζέντα των Ρεπουμπλικανών υπό την ηγεσία του Τραμπ στο Κογκρέσο κατά τα δύο τελευταία χρόνια, δεσμευόμενος να προωθήσει νομοθεσία για την ανατροπή των μεγάλων περικοπών στις δαπάνες του προγράμματος υγειονομικής περίθαλψης Medicaid, το οποίο απευθύνεται σε οικονομικά ευάλωτους πολίτες και άτομα με αναπηρία. Οι περικοπές αυτές είχαν θεσμοθετηθεί στις 4 Ιουλίου 2025.

«Ο αμερικανικός λαός μίλησε και κατέστησε σαφές ότι έχει φτάσει στο όριο του με τον εξτρεμισμό και τη διαφθορά. Θέλει ένα Κογκρέσο που θα παράγει έργο προς όφελος των Αμερικανών», δήλωσε ο Τζέφρις.

Ο ίδιος έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η κοινοβουλευτική ομάδα των Δημοκρατικών θα επικεντρωθεί στην παροχή βοήθειας προς τα φτωχότερα και τα μεσαία εισοδηματικά στρώματα, προκειμένου να αντιμετωπίσουν το υψηλό κόστος διαβίωσης. Παράλληλα, έχει προαναγγείλει έρευνες για τις συναλλαγές και τις σχέσεις της κυβέρνησης Τραμπ με επιχειρηματικά στελέχη, μεταξύ των οποίων και πρόσωπα που έχουν προσφέρει μεγάλα χρηματικά ποσά στις διάφορες προεκλογικές εκστρατείες και στα επιχειρηματικά εγχειρήματα του προέδρου.

Ωστόσο, έχει αποφύγει να δηλώσει εάν η Βουλή, υπό την ηγεσία του, θα επιχειρήσει να κινήσει για τρίτη φορά διαδικασία παραπομπής του Τραμπ με στόχο την καθαίρεσή του.

Ο Δημοκρατικός βουλευτής της Καλιφόρνιας Ρόμπερτ Γκαρσία, ο οποίος αναμένεται να αναλάβει την προεδρία της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής,  δίνοντας ένα πρώτο στίγμα για τις προθέσεις του, έστειλε μήνυμα στην κυβέρνηση των ΗΠΑ, λέγοντας: «Προσλάβετε δικηγόρο».

Καθώς η καταμέτρηση των ψήφων συνεχίζεται σήμερα, Τετάρτη σε μεγάλο μέρος της χώρας, το εύρος της δημοκρατικής πλειοψηφίας στη Βουλή για τα επόμενα δύο χρόνια παρέμενε ασαφές.

Ο πρόεδρος της Βουλής είναι ο επικεφαλής του 435μελούς σώματος, το οποίο συχνά χαρακτηρίζεται από έντονες αντιπαραθέσεις. Εχει την εξουσία να αποφασίζει ποια νομοσχέδια θα προωθηθούν προς ψήφιση και ποια θα παραμείνουν στο συρτάρι. Ο πρόεδρος της Βουλής είναι επίσης δεύτερος στη σειρά διαδοχής της προεδρίας των ΗΠΑ, μετά τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς.

Αργότερα μέσα στον Νοέμβριο, οι νεοεκλεγέντες Δημοκρατικοί βουλευτές θα συνεδριάσουν κεκλεισμένων των θυρών για να αναδείξουν τον υποψήφιό τους για την εκλογή προέδρου της Βουλής τον Ιανουάριο. Σύμφωνα με αρκετούς συνεργάτες του Δημοκρατικού Κόμματος, κανείς δεν θεωρείται ότι μπορεί να απειλήσει σοβαρά την υποψηφιότητα του Τζέφρις.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, με την έναρξη της νέας κοινοβουλευτικής περιόδου, το σύνολο των μελών της Βουλής θα ψηφίσει για την ανάδειξη του 57ου προέδρου της από το 1789. Οι Ρεπουμπλικανοί θα προτείνουν τον δικό τους υποψήφιο, ο οποίος, ωστόσο, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι δεν θα συγκεντρώσει τις απαιτούμενες ψήφους.

Ο Τζέφρις, πάντως, έχει ακόμη δρόμο να διανύσει προκειμένου να εξασφαλίσει τη στήριξη ορισμένων εκπροσώπων της αριστερής πτέρυγας των Δημοκρατικών, όπως η επίσης Νεοϋορκέζα νεοεκλεγείσα βουλευτής Ντάριαλιζα Αβιλα Σεβαλιέ.

Σε συνέντευξή της στο περιοδικό Vanity Fair, στις 30 Σεπτεμβρίου, η Αβιλα Σεβαλιέ απέφυγε να δεσμευτεί ότι θα ψηφίσει υπέρ του Τζέφρις.

Αντίθετα, παρουσίασε έναν κατάλογο πολιτικών προτεραιοτήτων που, όπως υποστήριξε, θα πρέπει να στηρίξει ο επόμενος πρόεδρος της Βουλής: μεταρρυθμίσεις για την προστασία του εκλογικού δικαιώματος, επενδύσεις στη δημόσια στέγαση, απαγόρευση της αποστολής επιθετικών όπλων στο Ισραήλ και καθολική υγειονομική περίθαλψη.

Ωστόσο, οργανώσεις που υποστηρίζουν το Ισραήλ συγκαταλέγονται στους μεγαλύτερους χρηματοδότες των προεκλογικών εκστρατειών του Τζέφρις, ενώ ο ίδιος έχει αντιμετωπίσει με επιφυλακτικότητα τις προτάσεις για την καθιέρωση ενός συστήματος καθολικής δημόσιας υγειονομικής περίθαλψης, γνωστού ως «Medicare for All», το οποίο πολλοί μετριοπαθείς Δημοκρατικοί θεωρούν υπερβολικά δαπανηρό.

«Το ερώτημα είναι τι θα χρειαστεί να τους παραχωρήσει προκειμένου να εξασφαλίσει τη στήριξή τους», δήλωσε η Μισέλ Σουερς, καθηγήτρια αμερικανικής πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Τζορτζτάουν.

Μια υπερβολική μετατόπιση προς τα αριστερά, ωστόσο, θα μπορούσε να προκαλέσει εξέγερση στους κόλπους των μετριοπαθών Δημοκρατικών.

Πρώτη προτεραιότητα η αντιμετώπιση του κόστους διαβίωσης

Ο Τζέφρις, 56 ετών, είναι γνωστός ως πολιτικός που επιδιώκει τη συναίνεση στο εσωτερικό της κοινοβουλευτικής ομάδας του, σε αντίθεση με το πιο συγκεντρωτικό μοντέλο διοίκησης που ακολουθούσε η πρώην πρόεδρος της Βουλής Νάνσι Πελόζι. Γνωρίζει, ωστόσο, και πώς να εξαπολύει πολιτικές επιθέσεις, ιδίως όταν θέλει να συσπειρώσει τους βουλευτές του.

«Μόλις αναλάβουμε την πλειοψηφία, ένα από τα πρώτα πράγματα που θα κάνουμε είναι να διώξουμε τον Πιτ Χέγκσεθ από την Ουάσιγκτον», δήλωσε ο Τζέφρις σε προεκλογική συγκέντρωση μόλις τρεις ημέρες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης.

Ωστόσο, κεντρικό σύνθημα του Τζέφρις παραμένει η δέσμευση ότι οι Δημοκρατικοί θα αντιμετωπίσουν την «κρίση του κόστους διαβίωσης», την οποία οι ψηφοφόροι αναφέρουν επανειλημμένα ως το σημαντικότερο πρόβλημά τους.

«Η Αμερική είναι υπερβολικά ακριβή» είναι η φράση που επαναλαμβάνει στις δημόσιες παρεμβάσεις του.

Σύμφωνα με ανώτερο στέλεχος της κοινοβουλευτικής ομάδας των Δημοκρατικών στη Βουλή, υπάρχει μια σειρά νομοθετικών πρωτοβουλιών με τις οποίες ο Τζέφρις θα μπορούσε να ξεκινήσει, εξασφαλίζοντας πιθανότατα ευρεία συναίνεση στο εσωτερικό του κόμματος. Σε αυτές περιλαμβάνονται:

• η διεύρυνση της φορολογικής πίστωσης για τις οικογένειες με παιδιά, την οποία άφησαν να λήξει ο Τραμπ και οι Ρεπουμπλικανοί στο Κογκρέσο,
• η θέσπιση φορολογικών κινήτρων για τη στέγαση με στόχο να γίνει πιο προσιτή η αγορά κατοικίας,
• ο τερματισμός του πολέμου στο Ιράν,
• η επαναφορά των επιδοτήσεων για την καθαρή ενέργεια και
• η ανανέωση επιδοτήσεων του προγράμματος υγειονομικής περίθαλψης Obamacare.

Πρόκειται για σχετικά εύκολες νομοθετικές πρωτοβουλίες, στις οποίες όμως ο Τραμπ θα μπορούσε να ασκήσει βέτο.

Η δυσκολότερη πρόκληση για τον Τζέφρις θα είναι να εξασφαλίσει τη συνεργασία και των Ρεπουμπλικανών για την ψήφιση κρίσιμων νομοθετημάτων. Σε αυτά περιλαμβάνονται η αύξηση του ορίου του ομοσπονδιακού χρέους, προκειμένου να αποφευχθεί η αθέτηση των υποχρεώσεων των ΗΠΑ, καθώς και η έγκριση των ομοσπονδιακών δαπανών, ώστε να αποτραπεί νέα αναστολή λειτουργίας της κυβέρνησης.

Ο Τζέφρις θα αναλάβει επίσης να προωθήσει και άλλες προτεραιότητες των Δημοκρατικών, όπως η προστασία του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης Social Security, η ανατροπή περικοπών ύψους 900 δισ. δολ. στο Medicaid που επέβαλαν οι Ρεπουμπλικανοί και η αναμόρφωση της μεταναστευτικής νομοθεσίας.

Η Κέιτ ντε Γκρούιτερ, εκπρόσωπος της Third Way, μετριοπαθούς συμβουλευτικής οργάνωσης του Δημοκρατικού Κόμματος, δήλωσε ότι ο Τζέφρις θα πρέπει να αντισταθεί στις πιέσεις των προοδευτικών για την παραπομπή του προέδρου σε δίκη με στόχο την καθαίρεσή του.

«Δεν νομίζω ότι μια μεγάλη πολιτική σύγκρουση με επίκεντρο μια νέα διαδικασία καθαίρεσης του προέδρου θα ήταν χρήσιμη», ανέφερε.

Οι νεοεκλεγέντες εκπρόσωποι της προοδευτικής πτέρυγας «είναι πιθανό να φτάσουν στην Ουάσιγκτον περιμένοντας ότι θα μπορέσουν να αλλάξουν τον κόσμο από την πρώτη κιόλας ημέρα», δήλωσε ο Ντέιβιντ Μίλερ, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο.

Η πρόκληση για τον Τζέφρις θα είναι να περιορίσει αυτές τις προσδοκίες, «δεδομένου ότι οι Δημοκρατικοί δεν ελέγχουν τον Λευκό Οίκο».