Πάμε… πόλεμο;

Για αρκετά χρόνια η θεία, όσο μπορούσε να αυτοεξυπηρετείται κι έμενε μόνη, συνήθιζε να μου τηλεφωνεί όταν περνούσε δεύτερη μέρα και δεν πήγαινα να τη δω. Από την άλλη άκρη της γραμμής πάντα ακουγόταν η ανησυχία της: «Δεν έχω λάδι» τη μία φορά, «είναι άδειο το ψυγείο»… πάντα κάτι έλειπε , είτε φαγώσιμο, είτε για τη λάτρα του σπιτιού. Στην αρχή ομολογώ “ψάρωνα”. Αλλά μετά ήξερα. Γιατί όταν η θεία έλεγε ότι δεν είχε λάδι εννοούσε ότι η ντίνα ήταν μισή και μόνο… 13 μεγάλα μπουκάλια ήταν στη μικρή αποθήκη!

Το ψυγείο επίσης δεν χωρούσε άλλα τρόφιμα- περίπου …100 σακουλίτσες στριμωγμένες με όλα τα φαγητά του κόσμου- δεν μπορούσε πια να τα σηκώσει η ψύξη… Ήταν το κατοχικό σύνδρομο, η ανασφάλεια των ανθρώπων που έζησαν την κατοχή, την πείνα και στα μεταπολεμικά χρόνια. Ήθελαν πλήρη επάρκεια, σου λέει… ποτέ δεν ξέρεις!

Αυτή η εικόνα της μονίμως ανησυχούσης θείας μου ήρθε στο μυαλό όταν πριν μερικές μέρες νέοι και δη έφηβοι που δεν ενδιαφέρονται για πολλά- πολλά της επικαιρότητας, άρχισαν να με ρωτούν με αγωνία εάν… ανησυχώ για επικείμενο πόλεμο!

«Να μαζεύουμε πράγματα; Να πάρουμε εφόδια για το σπίτι; Και για πόσο καιρό; Φτάνουν για 72 ώρες;» Πολλά τα ερωτήματα τόσο που λες…τι ξέρουν, που δεν ξέρω; Που μαθαίνουν όλες αυτές τις λεπτομέρειες για πόλεμο που έρχεται; Μπήκαν οι νέοι ξαφνικά στη λογική ότι ο κόσμος δεν είναι τόσο εύκολος που νομίζουν ή τους έχουμε κάνει να νομίζουν;

Ψάχνοντας λίγο παραπάνω κατάλαβα ότι είναι το…Τik Τοk, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ο… Ευαγγελάτος που καλλιεργούν αυτές τις πολεμικές αγωνίες των νέων. Οι “ειδήσεις” και οι συζητήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκλήθηκαν από μια γενική διεθνή έκθεση και οδηγίες πολιτικής προστασίας, και όχι επειδή επίκειται κάποια σύρραξη.

Οι πιο υποψιασμένοι ξέρουμε ότι πρόκειται για μια ευρύτερη στρατηγική ετοιμότητας που ισχύει εδώ και χρόνια σε περισσότερες από 30 χώρες (ανάμεσά τους η Βρετανία, η Σουηδία, η Γερμανία κ.α.) που επικαιροποιήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ενωση και η οποία συνιστά στους πολίτες να έχουν ένα βασικό απόθεμα για την αντιμετώπιση κάθε είδους έκτακτης ανάγκης, όπως ακραία καιρικά φαινόμενα, παρατεταμένες διακοπές ρεύματος (blackout) ή εσχάτως και κυβερνοεπιθέσεις.

Η “είδηση” ότι «έρχεται πόλεμος σε 72 ώρες» είναι προφανώς fake. Πρόκειται για κλασική περίπτωση παραπληροφόρησης (clickbait) στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Γιατί ζητούν απόθεμα 72 ωρών; Οι αρχές συνιστούν στους πολίτες να έχουν πάντα στο σπίτι βασικά εφόδια για 3 ημέρες (72 ώρες), ώστε να είναι αυτόνομοι σε περίπτωση καθημερινών αναποδιών ή φυσικών καταστροφών (π.χ. αν μια έντονη κακοκαιρία προκαλέσει διακοπή ρεύματος και νερού ή αν μια κυβερνοεπίθεση «ρίξει» προσωρινά τα συστήματα πληρωμών στα σούπερ μάρκετ).

Κάποιοι λογαριασμοί με συγκεκριμένη στόχευση, στο διαδίκτυο πήραν αυτές τις γενικές, προληπτικές οδηγίες, απομόνωσαν τη λέξη «πόλεμος» και τη συνέδεσαν αυθαίρετα με το «72 ώρες», παρουσιάζοντάς το ψευδώς ως τελεσίγραφο ότι ξεκινάει πόλεμος τώρα. Φυσικά πόλεμοι υπάρχουν ήδη εν εξελίξει, αλλά δεν είναι τόσο γενικευμένοι. Πόλεμος μπορεί να γίνει και στη γειτονιά μας και κάποια στιγμή θα γίνει (Ο πόλεμος είναι η μαμή της ιστορίας, έλεγε ο Βοναπάρτης), αλλά δεν θα το μάθουμε από το …Τik Τοk ή από τον Ευαγγελάτο!

Προσπαθούσα να πείσω λοιπόν τους νέους συνομιλητές μου πως δεν υπάρχει κανένας λόγος πανικού ή βιαστικής αγοράς προμηθειών. Η δημιουργία ενός βασικού αποθέματος στο σπίτι είναι απλώς μια καλή πρακτική για κάθε ενδεχόμενο (όπως ένας μεγάλος σεισμός ή μια καταιγίδα ή έστω μια υβριδική επίθεση), και όχι επειδή επίκειται κάποια σύρραξη. Αλλά το πιο σημαντικό είναι πως τα ελληνικά σπίτια, όπως το σπίτι της θείας , συνηθίζουν σε μια κανονική περίοδο, να έχουν προμήθειες όχι 72 ωρών, αλλά … 72 ημερών!