Εθισμένοι στο TikTok οι Έλληνες κάτω των 30, τι δείχνει μελέτη

Ανησυχητικά υψηλά ποσοστά εθισμού των νέων Ελλήνων στο TikTok αποκαλύπτει ελληνική μελέτη Καθηγητών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Σχεδόν ένα στα δύο άτομα της GenZ, δηλαδή από 29 ετών και κάτω, παρουσιάζει συμπτώματα εθισμού στη γνωστή πλατφόρμα, με το μέσο χρόνο χρήσης του TikTok να ανέρχεται σε 2,3 ώρες την ημέρα. Η κατάχρηση αυτή οδηγεί σε συμπτώματα άγχους, κατάθλιψης και υπνηλίας, όπως εντόπισαν οι ερευνητές.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από τον Αναπληρωτή Καθηγητή κ. Πέτρο Γαλάνη, την Καθηγήτρια κυρία Ευμορφία Κούκια, την Επίκουρη Καθηγήτρια κυρία Πολυξένη Μαγγούλια, τον Επίκουρο Καθηγητή κ. Ιωάννη Μωύσογλου, τη διδάκτορα κυρία Αγλαΐα Κατσιρούμπα και την υποψήφια Διδάκτορα κυρία Ζωή Κατσιρούμπα. Το άρθρο της μελέτης με τίτλο «Associations Between Problematic TikTok Use, Anxiety, Depression and Sleep Quality: Sex and Generation Differences» έχει δημοσιευθεί στο έγκριτο περιοδικό «Psychiatry International».

Αναλυτικότερα, το Εργαστήριο Κλινικής Επιδημιολογίας του Τμήματος Νοσηλευτικής του ΕΚΠΑ πραγματοποίησε μια μελέτη με 1.033 χρήστες του TikTok ηλικίας 18 έως 60 ετών. Χρησιμοποιήθηκε η κλίμακα TikTok Addiction Scale με σκοπό τη μέτρηση του εθισμού στο TikTok. Η κλίμακα αυτή αποτελεί το πρώτο εργαλείο διεθνώς, που μετρά τον εθισμό στο TikTok και δημιουργήθηκε πρόσφατα από το Εργαστήριο Κλινικής Επιδημιολογίας του Τμήματος Νοσηλευτικής του ΕΚΠΑ.

Η TikTok Addiction Scale περιλαμβάνει 6 ερωτήσεις και για να απαντηθούν χρειάζεται μόνο ένα λεπτό. Η ελληνική έκδοση της κλίμακας για τη μέτρηση του εθισμού στο TikTok (TikTok Addiction Scale) είναι ελεύθερη προς χρήση στον σύνδεσμο https://chesme.limesurvey.net/461695?lang=el&newtest=Y. Κάθε χρήστης του TikTok μπορεί να συμπληρώσει την κλίμακα και να διαπιστώσει το επίπεδο του εθισμού του στο TikTok.

Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων στη μελέτη ήταν 31,1 έτη με το 17,8% να ανήκει στην Generation X (έτος γεννήσεως μεταξύ 1965-1980), το 28,6% να ανήκει στους millennials (έτος γεννήσεως μεταξύ 1981-1996) και το 53,6% να ανήκει στην Generation Z (έτος γεννήσεως μεταξύ 1997-2012).

GenZ και γυναίκες περισσότερο εθισμένοι

Το 33,3% των χρηστών του TikTok ανήκε στην ομάδα υψηλού κινδύνου εμφάνισης εθισμού στη συγκεκριμένη πλατφόρμα. Μάλιστα τα άτομα μικρότερης ηλικίας εμφάνισαν υψηλότερα επίπεδα εθισμού στο TikTok. Πιο συγκεκριμένα, τα συμπτώματα εθισμού στην Generation Z ήταν 49,3%, ενώ στους millennials ήταν 20% και στην Generation X ήταν 6,5%. Επίσης, τα συμπτώματα εθισμού στις γυναίκες ήταν 34,4%, ενώ στους άνδρες ήταν 29,9%.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, ο μέσος χρόνος χρήσης του TikTok ήταν 1,8 ώρες καθημερινά για όλους τους συμμετέχοντες, με την Generation Z να το χρησιμοποιεί πολύ περισσότερο (2,3 ώρες) σε σχέση με τους millennials (1,3 ώρες) και την Generation X (0,8 ώρες). Επίσης, ο μέσος χρόνος χρήσης όλων των social media ήταν 3,3 ώρες καθημερινά για όλους τους συμμετέχοντες, με την Generation Z να το χρησιμοποιεί πολύ περισσότερο (4,0 ώρες) σε σχέση με τους millennials (2,9 ώρες) και την Generation X (2,1 ώρες).

Άγχος, κατάθλιψη, υπνηλία

Επιπλέον, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η εθιστική χρήση του TikTok σχετίζεται με αυξημένα συμπτώματα άγχους, κατάθλιψης και υπνηλίας. Πιο συγκεκριμένα, τα άτομα που έχουν περισσότερα συμπτώματα εθισμού στο TikTok βίωναν ταυτόχρονα και υψηλότερα επίπεδα άγχους, κατάθλιψης και υπνηλίας.

Ειδικότερα, οι εθισμένοι στο TikTok είχαν 2,5 φορές συχνότερα συμπτωματολογία έντονου άγχους, 2,7 φορές συχνότερα συμπτωματολογία κατάθλιψης και 1,8 φορές συχνότερα συμπτωματολογία υπνηλίας.

Πιο συγκεκριμένα, το 57,6% των εθισμένων στο TikTok είχαν και συμπτωματολογία έντονου άγχους, ενώ μόνο το 23,8% των μη εθισμένων είχαν συμπτωματολογία έντονου άγχους. Επίσης, το 43% των εθισμένων στο TikTok είχαν και συμπτωματολογία κατάθλιψης, ενώ μόνο το 15,8% των μη εθισμένων είχαν συμπτωματολογία κατάθλιψης. Το 78,2% των εθισμένων στο TikTok είχαν και συμπτωματολογία υπνηλίας, ενώ μόνο το 43% των μη εθισμένων είχαν συμπτωματολογία υπνηλίας.

Αξιοσημείωτο είναι εξάλλου και το γεγονός ότι το 35% των συμμετεχόντων είχε συμπτωματολογία έντονου άγχους, με το ποσοστό αυτό να είναι πολύ μεγαλύτερο στην Generation Z (46,8%) σε σχέση με τους millennials (28,5%) και την Generation Χ (10,3%). Αντίστοιχα, το 24,9% των συμμετεχόντων είχε συμπτωματολογία κατάθλιψης, με το ποσοστό αυτό να είναι πολύ μεγαλύτερο στην Generation Z (31,2%) σε σχέση με τους millennials (22,7%) και την Generation Χ (9,2%). Επιπλέον, το 54,7% των συμμετεχόντων είχε συμπτωματολογία υπνηλίας, με το ποσοστό αυτό να είναι πολύ μεγαλύτερο στην Generation Z (70,8%) σε σχέση με τους millennials (44,1%) και την Generation Χ (23,4%).

Σχεδόν 1,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως πάσχουν από κάποια διαταραχή της ψυχικής υγείας, αριθμός που έχει σχεδόν διπλασιαστεί από το 1990 και καθιστά τις διαταραχές αυτές ως μία από τις κύριες αιτίες αναπηρίας παγκοσμίως. Ο επιπολασμός, μάλιστα, των διαταραχών της ψυχικής υγείας παρουσιάζει μεγαλύτερη αύξηση στις γυναίκες, στα παιδιά και στους νέους ηλικίας 15-19 ετών.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το 2025, ο αριθμός των παιδιών ηλικίας 6-9 ετών που επισκέφτηκαν τα τμήματα επειγόντων περιστατικών των νοσοκομείων της Βρετανίας για ζητήματα ψυχικής υγείας ήταν 6269, ενώ το 2019 ήταν 3870, παρουσιάζοντας μια αύξηση κατά 62% σε έξι μόλις χρόνια.

Έτσι, σε μια χρονική περίοδο που χαρακτηρίζεται από αύξηση των ζητημάτων ψυχικής υγείας, σε σημείο που να θεωρείται πλέον επιδημία κρίσης της ψυχικής υγείας, ο ρόλος των social media είναι εξαιρετικά σημαντικός, καθώς συνεχώς αυξάνονται οι ενδείξεις που φανερώνουν την αρνητική επίδραση των social media στην ψυχική υγεία των χρηστών, σύμφωνα με τους ερευνητές.

Η πρόσφατη δίκη-ορόσημο στις ΗΠΑ κατά της Meta, ιδιοκτήτρια του Facebook και του Instagram φανερώνει τον εθιστικό ρόλο των social media και την επίδρασή τους στην ψυχική υγεία ιδιαίτερα των παιδιών. Καθώς, μάλιστα, η διεθνής βιβλιογραφία δείχνει ότι το TikTok παρουσιάζει ακόμη πιο εθιστικά χαρακτηριστικά σε σχέση με τις υπόλοιπες πλατφόρμες, οι Καθηγητές που διεξήγαγαν τη μελέτη σημειώνουν πως είναι σαφές ότι πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην ορθή χρήση των social media από την μικρότερη δυνατή ηλικία.

Υπενθυμίζεται ότι η χώρα μας προχωρά απαγόρευση πρόσβασης των παιδιών κάτω των 15 ετών σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με την κυβέρνηση να αναγνωρίζει τη σημαντική ψυχική επιβάρυνση που προκύπτει από την κατάχρηση των social media. Το νέο θεσμικό πλαίσιο που αφορά σε πλατφόρμες όπως το facebook, το instagram, το TikTok αναμένεται να τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου του 2027, όπως έχει ήδη ανακοινωθεί επισήμως.

Πηγή: ygeiamou.gr