Ιεράπετρα: Η άλλη όψη του μεταναστευτικού – Ανθρώπινες ιστορίες πίσω από τα κάγκελα της ΑΓΡΕΞ

Ασφυκτική κατάσταση δημιούργησαν οι μεταναστευτικές ροές στη νότια Κρήτη με την Ιεράπετρα να έρχεται αντιμέτωπη με ένα «κομβόι» καραβιών και εκατοντάδες μετανάστες να στοιβάζονται στις εγκαταστάσεις της πρώην ΑΓΡΕΞ.

Ο χώρος, όπου πλέον βρίσκεται το δημοτικό αμαξοστάσιο και χρησιμοποιείται για την προσωρινή φιλοξενία μεταναστών βρέθηκε να συγκεντρώνει περίπου 1.000 ανθρώπους, αναδεικνύοντας τις ελλείψεις σε κατάλληλες υποδομές και τα όρια των δυνατοτήτων της τοπικής διαχείρισης.

Η «Καθημερινή» βρέθηκε στο αμαξοστάσιο και αποτύπωσε την εικόνα που επικρατεί στον χώρο και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες καλούνται να παραμείνουν οι μετανάστες, φωτίζοντας μια από τις πιο πιεστικές πτυχές του μεταναστευτικού στην Κρήτη.

Κατά τη διάρκεια του περασμένου Σαββατοκύριακου και μέχρι αργά τη νύχτα της Τρίτης, πάνω από 17 βάρκες με περίπου 1.000 μετανάστες έφθασαν στην περιοχή ευθύνης του Λιμεναρχείου Ιεράπετρας. Οι εννέα απ’ αυτές κατάφεραν να φθάσουν μέχρι την ακτή. Οι υπόλοιπες εντοπίστηκαν είτε από το drone της Frontex είτε από τα τρία αεροσκάφη επιτήρησης του Λιμενικού, μερικές δεκάδες ναυτικά μίλια μακριά από τις ακτές. Εγιναν επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης στα ανοικτά, με τα πλωτά μέσα του Λιμενικού να μεταφέρουν τους μετανάστες κατά εκατοντάδες στην ακτή.

25 χρόνια στη θάλασσα

Ο Γιώργος Μαργετάκης είναι κυβερνήτης του περιπολικού σκάφους με κωδικό «624» και μετράει πάνω από 25 χρόνια στη θάλασσα. Περιέγραψε με έκπληξη ότι τις προηγούμενες ημέρες έπαιρνε σήμα για την κίνηση βάρκας με μετανάστες εντός ελληνικού FIR και πως μία με μιάμιση ώρα αργότερα, όταν έφθαναν ο ίδιος και το πλήρωμα στο σημείο που τους είχε υποδείξει ο θάλαμος επιχειρήσεων, 20, 30 ή και 40 ναυτικά μίλια νοτίως της Ιεράπετρας, συνειδητοποιούσαν ότι στο σημείο δεν υπήρχε μία αλλά τρεις ή και τέσσερις βάρκες με μετανάστες. «Χρειάστηκε να βάλουμε μέχρι και 180 άτομα πάνω στο σκάφος»,  είπε. Το μόνο που είχαν μαζί τους οι μετανάστες ήταν χουρμάδες, μπισκότα και λίγο νερό για να αντέξουν το ταξίδι από το Τομπρούκ και την Ντέρνα έως τη Γαύδο και την Κρήτη, πάνω από 150 ναυτικά μίλια, απόσταση την οποία, υπό κανονικές συνθήκες, οι μετανάστες χρειάζονται δύο έως δυόμισι ημέρες για να διανύσουν με τις φουσκωτές βάρκες μήκους 6 έως 8 μέτρων και δύο εξωλέμβιες μηχανές 40 ίππων.

Από τα ξημερώματα της Τετάρτης οι ροές σταμάτησαν. Στο νότιο Αιγαίο και στο Λιβυκό Πέλαγος επικρατούσε κακοκαιρία, με το ύψος του κύματος στα ανοικτά να φτάνει τα 3 μέτρα. Κανείς δεν ήξερε με σιγουριά εάν όλες οι βάρκες που είχαν αποπλεύσει από τις ακτές της Λιβύης κατάφεραν να φτάσουν στον προορισμό τους ή εάν κάποιες καθυστέρησαν, έπεσαν σε καιρό και χάθηκαν στα κύματα, όπως συνέβη τον Δεκέμβριο του 2025, όταν το πλήρωμα του «624», έπειτα από σήμα από παραπλέον εμπορικό πλοίο, εντόπισε νύχτα, σε απόσταση δεκάδων ναυτικών μιλίων από την ακτή, μια ημιβυθισμένη βάρκα με μετανάστες.

Ο α΄ μηχανικός του «624» Μιχάλης Φιλιππάκης θυμάται πως «ήταν του Αγίου Νικολάου» όταν βρήκαν τους 17 μετανάστες νεκρούς στο γεμάτο με νερό φουσκωτό. «Δύο είχαν καταφέρει να επιβιώσουν και μας κουνούσαν τα χέρια για να τους δούμε», ανεφερε. «Οι υπόλοιποι ήταν νεκροί μέσα στη βάρκα. Εχασαν τον προσανατολισμό τους, το φουσκωτό χάλασε και έμειναν ακυβέρνητοι. Πέθαιναν ο ένας μετά τον άλλο από το κρύο και την ασιτία».

Για το Λιμενικό, πηγή προβληματισμού αποτελεί το γεγονός ότι οι 17 και πλέον βάρκες με τους περίπου 1.000 μετανάστες προσέγγισαν τις ακτές της Ανατολικής Κρήτης και όχι της Γαύδου και της κεντρικής Κρήτης (π.χ. Καλοί Λιμένες), όπως το προηγούμενο διάστημα. Ο αρχιπλοίαρχος Γιάννης Ορφανός, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο οι μετανάστες, μετά τον απόπλου τους από τις ακτές της Λιβύης, να ακολουθούν αρχικά ανατολική πορεία, προκειμένου να βρεθούν γρήγορα στην περιοχή ευθύνης έρευνας και διάσωσης της Αιγύπτου και να αποφύγουν τον κίνδυνο να έρθουν αντιμέτωποι με τα περιπολικά σκάφη του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ. Μια άλλη εκδοχή θέλει τις βάρκες να έχουν καταλήξει ανατολικότερα απ’ ό,τι συνήθως, εξαιτίας των δυτικών ανέμων που έπνεαν τις προηγούμενες μέρες στη νοτιοανατολική Μεσόγειο.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η Ιεράπετρα, δεν διαθέτει υποδομή για την έστω και προσωρινή φιλοξενία των μεταναστών που φτάνουν στο νησί, με τον αριθμό τους από την αρχή του έτους να ξεπερνάει τους 19.000. Οι χίλιοι μετανάστες που έφτασαν στο νησί τις τελευταίες ημέρες οδηγήθηκαν στο αμαξοστάσιο του Δήμου Ιεράπετρας. Νέοι άνδρες, γυναίκες και παιδιά έμεναν μέσα σε νταλίκες ή έβρισκαν καταφύγιο από τη βροχή κάτω από απορριμματοφόρα, ανάμεσα σε σκουπίδια, κάδους και μπάζα.

Όσοι έφευγαν από τον χώρο του αμαξοστασίου οδηγούνταν στη δομή φιλοξενίας, στην Αγιά Χανίων. Κάποιοι άλλοι στοιβάζονται στο λεγόμενο «ψυγείο», στο λιμάνι του Ηρακλείου χωρητικότητας 80-90 ατόμων, που σήμερα φιλοξενεί 400. Το υπουργείο Μετανάστευσης προωθεί τη δημιουργία δομής 10 χιλιόμετρα έξω από το Ηράκλειο, στον οικισμό των Αθανάτων.

Τις τελευταίες εβδομάδες το αρχηγείο του Λιμενικού έχει αποστείλει στη Βεγγάζη αξιωματικό-σύνδεσμο. Υπάρχει η εκτίμηση ότι η παρουσία του εκεί θα λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης στις λιβυκές αρχές για την ανάσχεση των ροών. Η εικόνα, πάντως, που μετέφεραν μετανάστες για όσα συμβαίνουν στην απέναντι πλευρά της Μεσογείου, δεν δημιουργεί μεγάλη αισιοδοξία για την αποτελεσματικότητα του εγχειρήματος. Οι περισσότεροι διένυσαν πεζή την έρημο πριν φτάσουν στη Λιβύη, όπου παρέμειναν τρεις, τέσσερις ή πέντε μήνες πριν επιχειρήσουν τον διάπλου της νοτιοανατολικής Μεσογείου. Λίγο πολύ, είπαν ότι η περιοχή ελέγχεται από αυτό που ονόμασαν «μαφία». «Μπορεί να σε αρπάξουν από τον δρόμο, να σε χτυπήσουν και να σε κρατήσουν φυλακισμένο μέχρι να τους πληρώσεις. Αυτοί αποφάσισαν πότε θα μπούμε στις βάρκες για την Κρήτη».

πηγή: Καθημερινή