Χανιά: Παρουσίαση βιβλίου για τις ανισότητες στην Υγεία

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε η βιβλιοπαρουσίαση της έκδοσης της Σύγχρονης Εποχής “ΠΡΟΛΗΨΗ – Ταξική προσέγγιση της υγειονομικής ανισότητας” από την Τ.Ε Χανίων του ΚΚΕ, την Παρασκευή 16 Οκτώβρη.

Η παρουσίαση της έκδοσης έγινε από τον Γιώργο Σιδέρη, μέλος της Κ.Ε. του ΚΚΕ, πρόεδρο της ΕΙΝΑΠ και μέλος του ΓΣ της ΟΕΝΓΕ.

Ο Γιώργος Σιδέρης ξεκινώντας την βιβλιοπαρουσίαση σημείωσε: “Η συζήτηση για την Υγεία και στην Κρήτη αφορά τη ζωή μας ολόκληρη. Αφορά τις συνθήκες μέσα στις οποίες δουλεύουμε, μεγαλώνουμε τα παιδιά μας, γερνάμε. Αφορά τη δυνατότητα να προστατευτούμε από την αρρώστια, να διαγνωστούμε έγκαιρα, να θεραπευτούμε και να επανέλθουμε στη ζωή και στη δουλειά μας με αξιοπρέπεια. Τα στοιχεία που παρουσίασαν τα υγειονομικά σωματεία της Κρήτης είναι αποκαλυπτικά: Περισσότερες από 2.500 κενές θέσεις στις δημόσιες δομές Υγείας της 7ης ΥΠΕ. Περίπου τέσσερις στις δέκα χειρουργικές αίθουσες εκτός λειτουργίας λόγω ελλείψεων προσωπικού. Πάνω από 9.000 ασθενείς στις λίστες χειρουργείων.

Πίσω από κάθε τέτοιο αριθμό βρίσκεται ένας άνθρωπος που πονάει, μια οικογένεια που αγωνιά. Βρίσκεται και ένας υγειονομικός που καλείται να σηκώσει ευθύνη δυσανάλογη με τις δυνάμεις του, να προσφέρει φροντίδα μέσα στην εξάντληση. Η προστασία της υγείας του ασθενούς και η προστασία του εργαζόμενου στο νοσοκομείο είναι δεμένες μεταξύ τους. Για το ΚΚΕ, αυτή η πραγματικότητα έχει συγκεκριμένη πολιτική ρίζα: την αντιμετώπιση της Υγείας ως εμπορεύματος. Όσο η λειτουργία των υπηρεσιών της υποτάσσεται στο κόστος και στην απόδοση, οι κοινωνικές ανάγκες μπαίνουν διαρκώς σε διαπραγμάτευση. Ο ασθενής αναγκάζεται να υπολογίζει τι αντέχει η τσέπη του. Η οικογένεια καλείται να καλύπτει όσα θα έπρεπε να εξασφαλίζονται ως καθολικό δικαίωμα. Γι’ αυτό και η πρόληψη είναι ζήτημα βαθιά κοινωνικό και ταξικό. Αυτό αναδεικνύει η έκδοση του Τμήματος Υγείας–Πρόνοιας της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ.”

Στη συνέχεια το στέλεχος του ΚΚΕ ανέφερε: “Στον καπιταλισμό ό,τι σχετίζεται με την αναπαραγωγή της εργατικής δύναμης (άρα και η υγεία και ό,τι σχετίζεται με αυτή) αποτελεί εμπόρευμα, αντικείμενο συναλλαγής. Ένα αξιοσημείωτο τμήμα αυτής της συναλλαγής αποτελεί μεγάλο πεδίο κερδοφορίας ιδιωτικών ομίλων οι οποίες παγκοσμίως έχουν τεράστια συγκέντρωση και συγκεντροποίηση κεφαλαίου στον κλάδο. Το μεγαλύτερο όμως τμήμα αυτής της συναλλαγής γίνεται μέσω του κρατικού- επιχειρηματικού τομέα στη βάση της ανταποδοτικότητας (ασφαλιστικά ταμεία) αλλά και των άμεσων πληρωμών.

Ο καπιταλισμός σε όλα τα αστικά κράτη, προσπαθεί να βρει την τομή μεταξύ της καθολικής παροχής υπηρεσιών υγείας και των βασικών προτεραιοτήτων των αστικών κυβερνήσεων που σχετίζονται με τη διαιώνιση του εκμεταλλευτικού συστήματος (πολεμικές δαπάνες, φοροελαφρύνσεις καπιταλιστών και ομίλων, επενδυτικά κίνητρα κλπ).

Αυτό αντανακλάται στην πολιτική των ενιαίων και προς τα κάτω παροχών σε όλους, στην αύξηση των άμεσων και έμμεσων πληρωμών του λαού και στη ραγδαία ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα και με την ταυτόχρονη επιταχυνόμενη προσαρμογή της λειτουργίας των κρατικών μονάδων υγείας στους επιχειρηματικούς κανόνες. Αυτά τα δυο κομβικά ζητήματα ανταποκρίνονται στην ανάγκη του κεφαλαίου να συμπιέζεται η τιμή της εργατικής δύναμης αλλά και να στοιχίζει λιγότερα στο αστικό κράτος που σημαίνει μεγαλύτερα περιθώρια για τις παντός είδους κρατικές στηρίξεις των επιχειρηματικών ομίλων.

Η βασική διαφορά, ανάμεσα στις αστικές πολιτικές δυνάμεις, στην πολιτική διαχείριση της δαπάνης για την υγεία είναι η αναλογία των άμεσων και των έμμεσων πληρωμών (ασφαλιστικές εισφορές, φορολογία κλπ.) από το λαό και τους ασθενείς και όχι οι πληρωμές αυτές καθαυτές.

Η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στη φιλελεύθερη και σοσιαλδημοκρατική διαχείριση στην πολιτική για την υγεία είναι ένα “αβαθές ποτάμι”, που εύκολα διασχίζεται από τη μία όχθη του στην άλλη, κάτω και από την επίδραση της στρατηγικής της ΕΕ και των αναγκών του κεφαλαίου.” , επισήμανε στην συνέχεια ο πρόεδρος της ΕΙΝΑΠ.

Τέλος ο Γιώργος Σιδέρης τόνισε: “Σήμερα, ακόμα και η «προοδευτική» βιβλιογραφία γύρω από την πρόληψη δεν φείδεται αληθειών και αναλυτικών περιγραφών. Για παράδειγμα, θα συναντήσουμε συχνά τον όρο «φτώχεια» ως προδιαθεσιακό παράγοντα για την εκδήλωση ασθενειών. Τι είναι όμως φτώχεια;  Στη διεθνή βιβλιογραφία η «φτώχεια» εμφανίζεται ως παράγοντας κινδύνου για την υγεία, αλλά η ουσία της αποκρύπτεται: η φτώχεια είναι αποτέλεσμα της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης και της ιδιοποίησης του κοινωνικά παραγόμενου πλούτου από το κεφάλαιο. Οι αστικοί ορισμοί (απόλυτη/σχετική φτώχεια) βασίζονται σε εισοδηματικά όρια, αγνοώντας τον πλούτο των μονοπωλίων και την ταξική θέση. Έτσι, περιορίζουν την κατηγορία των «φτωχών» σε μικρές ομάδες μακροχρόνια ανέργων, μεταναστών, προσφύγων, μειονοτικών πληθυσμών, αποσιωπώντας ότι μεγάλα τμήματα εργαζομένων ζουν ουσιαστικά σε φτώχεια. Παρουσιάζουν τη φτώχεια ως «παρέκκλιση» ή ως ατομική αποτυχία, ενώ στην πραγματικότητα η καπιταλιστική συσσώρευση οδηγεί σε μόνιμη σχετική (και σε κρίσεις, απόλυτη) εξαθλίωση της εργατικής τάξης. Πουθενά δε θα συναντήσουμε τον τουρισμό που τελειώνει τη βάρδια εξαντλημένος, τον άνθρωπο που δουλεύει στο χωράφι ή στο εργοτάξιο, εκτεθειμένος σε κινδύνους, τον γονιό που μοιράζει τον μισθό ανάμεσα στο νοίκι, στους λογαριασμούς και στις ανάγκες των παιδιών. Η ουσιαστική πρόληψη απαιτεί παρέμβαση σε αυτές ακριβώς τις συνθήκες. Απαιτεί προστασία της υγείας μέσα στον χώρο δουλειάς, ανθρώπινα ωράρια, ασφαλή στέγη, επαρκή διατροφή, ελεύθερο χρόνο. Όταν μιλάμε για «υγειονομικές ανισότητες», δεν μιλάμε για βιολογία, ούτε για γενετική μοίρα. Μιλάμε για ανισότητες που θα μπορούσαν να αποφευχθούν. Κι όμως, συχνά η συζήτηση εγκλωβίζεται στον λεγόμενο «τρόπο ζωής»: στο τι τρώμε, αν γυμναζόμαστε, αν καπνίζουμε. Σαν να ζούμε όλοι στην ίδια γειτονιά, να δουλεύουμε με τους ίδιους όρους, να έχουμε το ίδιο εισόδημα και τον ίδιο ελεύθερο χρόνο. Όμως ο τρόπος ζωής δεν είναι ατομική επιλογή αλλά διαμορφώνεται από το πού μένει κανείς, πού δουλεύει, σε τι κινδύνους εκτίθεται καθημερινά, τι μπορεί να αγοράσει, αν έχει πρόσβαση σε ποιοτικές δομές υγείας ή όχι. Και όλα αυτά καθορίζονται πρωτίστως από την ταξική θέση.”

Αμέσως μετά τη βιβλιοπαρουσίαση ακολούθησαν παρεμβάσεις

Ο Δημήτρης Μακρέας, παθολόγος στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και δημοτικός σύμβουλος Χανίων με τη «Λαϊκή Συσπείρωση», αναφέρθηκε στην εμπορευματοποίηση της δημόσιας υγείας, η οποία έχει οδηγήσει πλέον τη φροντίδα υγείας και την πρόληψη να αποτελούν ατομική υπόθεση για τον καθένα, χάνοντας τον κοινοτικό ρόλο των προηγούμενων χρόνων. Παράλληλα, σημείωσε τις μεγάλες ελλείψεις σε προσωπικό και υποδομές στη δημοσία υγεία των Χανίων, την ώρα που ο ιδιωτικός τομέας γιγαντώνεται. Τέλος, ανέφερε ότι ο αγώνας υπεράσπισης του δημόσιου συστήματος υγείας είναι υπόθεση όλου του λαού.

Η Γεωργία Κουράκη, μέλος της Τ.Ε Χανίων του ΚΚΕ και μέλος της ΟΓΕ Χανίων στάθηκε στο θέμα της πρόληψης γυναικολογικών ασθενειών των εργαζόμενων γυναικών και της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, τομείς που έχουν παραδοθεί στην ιδιωτική υγεία, με αποτέλεσμα να πληρώνουν οι γυναίκες αδρά για να βρουν την υγειά τους ή για να κάνουν ένα παιδί. Αναφέρθηκε στη δίκη, που είναι σε εξέλιξη αυτό το διάστημα στα Χανιά, για το εγκληματικό κύκλωμα με την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, το οποίο αποδεικνύει ότι ο καπιταλισμός δεν υπολογίζει τίποτα μπροστά στο κέρδος.

Η Ελένη Τάκη, πρόεδρος του Συλλόγου Εργαζομένων στο Πρώην Θεραπευτήριο Ψυχικών Παθήσεων Χανίων, έδωσε έμφαση στη συρρίκνωση και υποβάθμιση της δημόσια ψυχικής υγείας τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα με την τελευταία ψυχιατρική μεταρρύθμιση, την ώρα που οι ψυχικές παθήσεις στον πληθυσμό αυξάνονται. Τονίζοντας παράλληλα ότι αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο οι ιδιωτικές δομές ψυχικής υγείας. Φέρνοντας ως παράδειγμα ότι όλο το νησί έχει μείνει με έναν παιδοψυχίατρο στο Ηράκλειο. Τέλος, ανέφερε ότι πρέπει να δυναμώσει η πάλη υπεράσπισης της δημόσιας υγείας από όλο τον λαό, καθώς είναι κάτι που δικαιούμαστε και αξίζει να έχουμε. Δεν γίνεται να πληρώνουμε για αυτά που δικαιούμαστε.

Ο Μανώλης Ξανθουδάκης, μέλος της Τ.Ε Χανίων του ΚΚΕ, πρόεδρος του Συνδικάτου Οικοδόμων Χανίων, ανέφερε ότι η υπεράσπιση της υγείας των συναδέλφων, πρώτα και κύρια στους χώρους δουλειάς, συνδέεται άμεσα με την πάλη για μέτρα προστασίας και αποτελεί βασικό μέτωπο. Καθώς δεκάδες είναι οι σακατεμένοι και οι νεκροί στους οικοδόμους κάθε χρόνο. Ενώ παράλληλα ανέφερε ότι διεκδικούμε να βρίσκουμε γιατρό και υποδομές όταν πάμε στο νοσοκομείο και να μην πληρώνουμε στον ιδιωτικό τομέα για να γιατρευτούμε. Δε γίνεται να πληρώνουμε διπλά για τις υπηρεσίες υγείας που έχουμε ήδη πληρώσει.

Ο Ξενοφώντας Μανιάς, συνταξιούχος παιδίατρος, αναφέρθηκε στην ανάγκη των παιδιών για αναβαθμισμένη πρόληψη και φροντίδα της υγείας τους, κάτι που έχει εξασθενίσει τα τελευταία χρόνια. Ενώ βλέπουμε ότι την ίδια στιγμή, στα παιδιά να έχει αυξηθεί η ανάγκη φροντίδας της υγείας τους, όπως π.χ στον τομέα της ψυχικής υγείας.

Τέλος, η Δομινίκη Κατζουράκη, κοινωνική λειτουργός στο ΚΨΥ Χανίων, σημείωσε ότι η υποβάθμιση και η διάλυση της δημόσιας υγείας και πρόληψης φαίνεται ακόμα περισσότερο στην ψυχική υγεία. Όλα τα προηγούμενα χρόνια είχαμε διάλυση υποδομών και οργανισμών ενώ συγκεκριμένοι τομείς και δομές ψυχικής υγείας να παραδίδονται στη συνέχεια σε ιδιώτες και ΜΚΟ. Στη συνέχεια ανέφερε ότι υπάρχουν όλες οι υλικές και επιστημονικές δυνατότητες για την ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης δημόσιας υγείας και πρόληψης της ψυχικής υγείας, καλώντας τέλος τον Χανιώτικο λαό να μην συμβιβαστεί με αυτήν την κατάσταση αλλά να παλέψει για να την ανατρέψει.