Τα 13 μέτρα για τις ηλεκτρονικές απάτες -Συναγερμός για τραπεζικές κινήσεις, deepfakes και ψεύτικα τηλέφωνα τραπεζών

Σε 13 μέτρα και δράσεις προχωρά το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, με στόχο να αντιμετωπιστεί η ραγδαία αύξηση των ηλεκτρονικών απατών.

Οι δράστες αξιοποιούν ολοένα και πιο εξελιγμένες μεθόδους, αποσπώντας από τα θύματά τους κωδικούς e-banking και στοιχεία χρεωστικών και πιστωτικών καρτών. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούν ακόμη και βίντεο ή ήχο που έχουν δημιουργηθεί με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης, προκειμένου να πείσουν τα υποψήφια θύματα.

Οι 13 δράσεις για την αντιμετώπιση των απατών

Πριν από 15 ημέρες, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, πραγματοποίησε σύσκεψη με τη συμμετοχή αρμόδιων εκπροσώπων οργανισμών, φορέων, τραπεζών και εταιρειών, παρουσιάζοντας τις 13 δράσεις για την αντιμετώπιση των ηλεκτρονικών απατών.

Μεταξύ των προτάσεων είναι η δημιουργία ενός Εθνικού Κέντρου Αντιμετώπισης Απάτης (ΕΚΑΑ), το οποίο θα λειτουργεί σε 24ωρη βάση και θα συνδέει την ΕΛ.ΑΣ., τις τράπεζες, τους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους, την ΑΑΔΕ και άλλους φορείς.

Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία εθνικής βάσης συλλογής και ανάλυσης δεδομένων για οικονομικά εγκλήματα (Fraud Intelligence), καθώς και κοινού πρωτοκόλλου έκτακτης ανάγκης για τον εντοπισμό περιστατικών απάτης.

Στα μέτρα περιλαμβάνεται επίσης η δημιουργία εθνικού Fraud Alert μεταξύ όλων των τραπεζών, αλλά και εθνικού προγράμματος για τα λεγόμενα «μουλάρια» μεταφοράς παράνομου χρήματος (Money Mules), μέσω του εντοπισμού ύποπτων λογαριασμών.

Στόχος η διακοπή της αλυσίδας της απάτης

Κεντρική επιδίωξη είναι η διακοπή της απάτης σε πραγματικό χρόνο, σε οποιοδήποτε στάδιο της αλυσίδας: από την κλήση, το SMS ή το e-mail και την εξαπάτηση, μέχρι την εντολή πληρωμής, τον λογαριασμό υποδοχής, το money mule, τη μεταφορά ή ανάληψη και το ξέπλυμα χρήματος.

Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται και η εφαρμογή «έξυπνης» καθυστέρησης συναλλαγών υψηλού κινδύνου, όταν εντοπίζονται κόκκινες σημαίες στα συστήματα.

Τα 13 μέτρα βρίσκονται στο στάδιο της επεξεργασίας και απαιτούνται νομοθετικές ρυθμίσεις, μεταξύ άλλων για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, αλλά και για τη διαλειτουργικότητα και τη συνεργασία των εμπλεκόμενων φορέων.

Αυτόματο alert για ύποπτους λογαριασμούς

Στην εθνική βάση Fraud Intelligence θα συγκεντρώνονται και θα αναλύονται τα δεδομένα από κάθε περιστατικό.

Για παράδειγμα, εάν ένας IBAN δηλωθεί στην Αθήνα και στη συνέχεια εμφανιστεί μέσα στις επόμενες ημέρες σε συναλλαγές στη Θεσσαλονίκη ή σε άλλες πόλεις της χώρας, το σύστημα θα μπορεί να ενεργοποιεί αυτόματο alert.

Παράλληλα, προβλέπεται ένα κοινό πρωτόκολλο έκτακτης ανάγκης για τον εντοπισμό απάτης, ώστε να περιοριστεί ο κυκεώνας επικοινωνιών που απαιτείται σήμερα για την καταγγελία ενός περιστατικού.

Στόχος είναι, με την εφαρμογή του πρωτοκόλλου, να πραγματοποιούνται όλες οι απαραίτητες ενέργειες μέσα σε χρονικό διάστημα 30 λεπτών.

Fraud Alert και «μουλάρια» μεταφοράς χρημάτων

Η δέσμη των προτεινόμενων μέτρων περιλαμβάνει τη δημιουργία εθνικού Fraud Alert μεταξύ όλων των τραπεζών.

Η επαλήθευση δικαιούχου λειτουργεί στην Ελλάδα από τον Οκτώβριο του 2025, με τη ΔΙΑΣ να αποτελεί τον τεχνικό ενδιάμεσο για την επαλήθευση του ονόματος με τον IBAN. Το επόμενο βήμα αφορά την επιβεβαίωση κινδύνου (Verification of Risk).

Παράλληλα, αστυνομία και τράπεζες θα συνεργάζονται μέσω κοινού προγράμματος για την αντιμετώπιση των Money Mules, δηλαδή των «μουλαριών» που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά παράνομου χρήματος.

Μέσω του προγράμματος θα εντοπίζονται ύποπτοι λογαριασμοί, ώστε να ξεκινά άμεσα οικονομική και ποινική έρευνα.

Νέα γραμμή για καταγγελίες απάτης

Στο πλαίσιο των μέτρων εξετάζεται και η αξιοποίηση του 11188, του πενταψήφιου αριθμού της Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος, ως αριθμού έκτακτης ανάγκης για απάτες (Fraud Emergency Point).

Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα σύστημα «μίας στάσης» για την αναφορά περιστατικών απάτης.

Προστασία των θυμάτων και αποζημιώσεις

Ένα ακόμη μέτρο αφορά την προστασία των πολιτών από το APP Fraud, δηλαδή την απάτη μέσω εξουσιοδοτημένης πληρωμής.

Πρόκειται για περιπτώσεις στις οποίες το θύμα δεν χάνει απλώς τους κωδικούς του, αλλά εξαπατάται από κάποιον που εμφανίζεται ως αστυνομικός, λογιστής, εκπρόσωπος τράπεζας ή ακόμη και συγγενικό πρόσωπο και τελικά εγκρίνει το ίδιο την πληρωμή.

Για τις περιπτώσεις αυτές προτείνεται η εκπόνηση νομοθετικής μελέτης για ένα σύστημα επιμερισμού της ζημιάς. Η Τράπεζα της Ελλάδος θα καθορίζει τα όρια αποζημίωσης, καθώς και τις σχετικές εξαιρέσεις.

Πιστοποίηση των τηλεφωνικών αριθμών

Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία εθνικού συστήματος πιστοποίησης Caller ID, κατά το γαλλικό πρότυπο.

Στόχος είναι να αποτρέπεται η παραποίηση αριθμών ή ονομάτων που παραπέμπουν σε τράπεζες, στην Αστυνομία, σε δημόσιες υπηρεσίες ή ακόμη και σε οικεία πρόσωπα των υποψήφιων θυμάτων.

Όταν ο πάροχος δεν μπορεί να επιβεβαιώσει ότι ένας αριθμός είναι αυθεντικός, θα προβλέπεται είτε να μην εμφανίζεται είτε να μπλοκάρεται η κλήση, ανάλογα με τον βαθμό κινδύνου.

Η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων αναμένεται επίσης να δημιουργήσει, με τη συμμετοχή των παρόχων, εθνικό μητρώο ονομάτων αποστολέων.

Οι πάροχοι bulk SMS, δηλαδή μαζικής αποστολής μηνυμάτων, θα πρέπει να γνωρίζουν την πραγματική ταυτότητα των πελατών τους και να εφαρμόζονται αυξημένοι έλεγχοι στις μαζικές αποστολές.

Ταχεία αφαίρεση ιστοσελίδων phishing

Στα μέτρα περιλαμβάνεται και το Fast Takedown Protocol, δηλαδή ένα πρωτόκολλο ταχείας αφαίρεσης κακόβουλων ιστοσελίδων.

Για επιβεβαιωμένες σελίδες phishing, ψεύτικες επενδυτικές πλατφόρμες ή impersonation sites, προβλέπεται διαδικασία ταχείας αναφοράς και αφαίρεσης, με τις απαραίτητες δικαστικές εγγυήσεις όπου αυτές απαιτούνται.

Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται, όταν εντοπίζεται μια απάτη, να μην παραμένει ενεργή για ημέρες, προσελκύοντας νέα θύματα.

Στο στόχαστρο οι επενδυτικές απάτες και τα deepfakes

Μία ακόμη δράση αφορά τη δημιουργία ειδικής ομάδας για τον εντοπισμό και την ταυτοποίηση Investment και Deepfake Fraud.

Πρόκειται για επενδυτικές απάτες στις οποίες χρησιμοποιούνται βίντεο και ήχος μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης.

Το 13ο μέτρο αφορά την ασφαλή τραπεζική περιήγηση. Οι τράπεζες θα μπορούν να προσφέρουν προαιρετικά στους πελάτες που επιθυμούν αυξημένη προστασία πρόσθετες δικλίδες ασφαλείας, όπως χαμηλότερο ημερήσιο όριο ανάληψης ή καθυστέρηση μεγάλης πληρωμής προς νέο λογαριασμό.

Εθνική καμπάνια ενημέρωσης

Η προσπάθεια για την αντιμετώπιση των ηλεκτρονικών απατών θα συνοδευτεί από εθνική ενημερωτική καμπάνια σε τηλεοπτικούς σταθμούς, δημόσιες υπηρεσίες και μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Το βασικό μήνυμα της καμπάνιας είναι: «Καμία τράπεζα, Αστυνομία ή δημόσια υπηρεσία δεν θα σου ζητήσει κωδικούς για να “σώσει” τα χρήματά σου».

Πηγή: iefimerida.gr