Η Τουρκία δημοσίευσε χάρτη που βαφτίζει «εθνικά πάρκα» θαλάσσιες ζώνες πέρα από τα ύδατά της και περικυκλώνει το Καστελλόριζο

Νέο βήμα στην προσπάθεια εμπέδωσης των τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο κάνει η Άγκυρα, αυτή τη φορά υπό τον μανδύα της περιβαλλοντικής προστασίας. Το κρατικό πρακτορείο Anadolu δημοσίευσε τον χάρτη των δύο «εθνικών θαλάσσιων πάρκων» που ανακήρυξε η Τουρκία με αποφάσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, παρουσιάζοντας ως ζώνες τουρκικής θαλάσσιας δικαιοδοσίας εκτάσεις που υπερβαίνουν τα τουρκικά χωρικά ύδατα. Η Αθήνα έχει ήδη απορρίψει τις κινήσεις αυτές ως παράνομες και χωρίς έννομο αποτέλεσμα.

Ένας χάρτης μπορεί πολλές φορές να πει περισσότερα από μια διπλωματική ανακοίνωση.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει με το νέο infographic που δημοσίευσε το επίσημο τουρκικό πρακτορείο Anadolu για τα δύο πρώτα «εθνικά θαλάσσια πάρκα» της Τουρκίας, τα οποία θεσπίστηκαν με προεδρικές αποφάσεις της 15ης Αυγούστου και δημοσιεύθηκαν στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 16 Αυγούστου.

Το Anadolu δεν περιορίζεται να παρουσιάσει τις δύο περιοχές ως ζώνες περιβαλλοντικής προστασίας.

Στο κείμενο που συνοδεύει τον χάρτη επισημαίνεται ότι τα πάρκα εκφράζουν την προτεραιότητα που δίνει η Τουρκία στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος όχι μόνο εντός των χωρικών υδάτων της αλλά και σε «θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας» πέρα από αυτά.

Ακριβώς αυτή η διατύπωση είναι που δίνει στην υπόθεση σαφή γεωπολιτική διάσταση.

Türkiye’nin ilk deniz milli parkları

🌊 2 milyon 170 bin 603 hektar büyüklüğündeki Fethiye-Kaş Deniz Milli Parkı ile 174 bin 214 hektar büyüklüğündeki Kuzey Ege Deniz Milli Parkı koruma statüsüne alındı

➡️ Bu kapsamda Türkiye’nin ilk deniz milli parkları Fethiye-Kaş ile Kuzey… pic.twitter.com/yhjK7yWMmi

— Anadolu Ajansı (@anadoluajansi) August 25, 2026

Το Καστελόριζο μέσα σε μια τουρκική «δαγκάνα»

Το μεγαλύτερο από τα δύο πάρκα είναι το Μάκρη-Αντίφελλος, συνολικής έκτασης 2.170.603 εκταρίων, δηλαδή περίπου 21.706 τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Εκτείνεται από τη Μάκρη μέχρι την Αντίφελλο, απέναντι από το σύμπλεγμα της Μεγίστης, και ο επίσημος χάρτης τοποθετεί ένα εκτεταμένο τουρκικό καθεστώς προστασίας γύρω από τη θαλάσσια περιοχή στην οποία βρίσκεται το ελληνικό νησιωτικό σύμπλεγμα.

Η γεωγραφική αποτύπωση είναι εξαιρετικά σημαντική.

Το Καστελόριζο εμφανίζεται ουσιαστικά απομονωμένο μέσα σε μια πολύ ευρύτερη περιοχή την οποία η Άγκυρα εντάσσει στον δικό της θαλάσσιο σχεδιασμό, δημιουργώντας τη χαρτογραφική εικόνα ότι ανάμεσα στο Καστελόριζο και τη Ρόδο παρεμβάλλεται τουρκική ζώνη δικαιοδοσίας.

Δεν πρόκειται απλώς για έναν οικολογικό χάρτη.

Ακουμπά ακριβώς στον πυρήνα της πάγιας τουρκικής θέσης ότι τα ελληνικά νησιά της περιοχής δεν μπορούν να παράγουν πλήρη θαλάσσια δικαιώματα απέναντι στις τουρκικές ακτές.

Και μια δεύτερη «σφήνα» ανάμεσα σε Λήμνο και Σαμοθράκη

Το δεύτερο πάρκο, το Kuzey Ege Deniz Milli Parkı – Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Βορείου Αιγαίου, έχει έκταση 174.214 εκταρίων.

Η περιοχή που ορίζει η Τουρκία εκτείνεται στο βορειοανατολικό Αιγαίο, κοντά στις ακτές Ελλησπόντου και Ραιδεστού και γεωγραφικά ανάμεσα στη Λήμνο και τη Σαμοθράκη.

Και σε αυτή την περίπτωση, το πρόβλημα για την Αθήνα δεν είναι η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Είναι ότι η Τουρκία επιχειρεί να επιβάλει εθνικό καθεστώς προστασίας και πέρα από τα όρια της αιγιαλίτιδας ζώνης της, δηλαδή σε περιοχές όπου δεν διαθέτει απεριόριστη εθνική κυριαρχία.

Το ίδιο το τουρκικό υπουργείο Γεωργίας και Δασών συνδέει άλλωστε τα δύο πάρκα με τον τουρκικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό και χρησιμοποιεί ευθέως τον όρο «Mavi Vatan» – «Γαλάζια Πατρίδα» για να περιγράψει τη νέα πολιτική προστατευόμενων θαλάσσιων περιοχών.

Η «οικολογία» συναντά τη «Γαλάζια Πατρίδα»

Αυτό είναι ίσως και το πιο κρίσιμο πολιτικό στοιχείο.

Τα δύο θαλάσσια πάρκα δεν εμφανίστηκαν σε κενό χρόνο.

Εντάσσονται σε μια ευρύτερη τουρκική προσπάθεια να αποκτήσουν οι διεκδικήσεις της «Γαλάζιας Πατρίδας» διοικητικό, χαρτογραφικό και σταδιακά νομοθετικό αποτύπωμα.

Η προστασία της βιοποικιλότητας προσφέρει στην Άγκυρα ένα νέο εργαλείο: τη δυνατότητα να χαράσσει ζώνες, να καθορίζει συντεταγμένες και να εμφανίζει ως πεδίο άσκησης τουρκικής δικαιοδοσίας περιοχές στις οποίες η ίδια προβάλλει μονομερείς αξιώσεις.

Το Anadolu είναι μάλιστα απολύτως σαφές ως προς τη λογική που υιοθετεί η τουρκική πλευρά. Ο διευθυντής του τουρκικού Εθνικού Κέντρου Ερευνών Θαλάσσιου Δικαίου, Μουσταφά Μπασκάρα, δήλωσε ότι η ανακήρυξη των πάρκων καταδεικνύει την πρόθεση της Τουρκίας να προστατεύει το θαλάσσιο περιβάλλον και πέρα από τα χωρικά της ύδατα, στις περιοχές που η ίδια θεωρεί ζώνες θαλάσσιας δικαιοδοσίας της.

Εδώ ακριβώς τελειώνει η περιβαλλοντική συζήτηση και αρχίζει η γεωπολιτική.

Η απάντηση της Αθήνας: «Παράνομα και χωρίς κανένα έννομο αποτέλεσμα»

Η ελληνική αντίδραση υπήρξε άμεση και κατηγορηματική.

Το υπουργείο Εξωτερικών επισήμανε ότι και τα δύο τουρκικά πάρκα εκτείνονται πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα.

Σύμφωνα με την επίσημη ελληνική θέση, στο μέτρο που καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα η μονομερής εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη, καθώς κανένα κράτος δεν μπορεί να θεσπίζει εθνική θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή έξω από τη δικαιοδοσία του.

Η Αθήνα προσθέτει ακόμη ότι τα τουρκικά πάρκα είναι παράνομα και στον βαθμό που εκτείνονται εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Το ελληνικό ΥΠΕΞ ήταν σαφές: οι συγκεκριμένες ενέργειες «δεν παράγουν κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα» και δεν μπορούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα απέναντι στα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Η Αθήνα αντιπαραβάλλει μάλιστα στα τουρκικά πάρκα τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάστηκαν τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα στο Ιόνιο και το Αιγαίο: αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.

Η απάντηση στα ελληνικά θαλάσσια πάρκα

Η χρονική αλληλουχία δύσκολα περνά απαρατήρητη. Η Ελλάδα είχε ανακοινώσει τον Ιούλιο του 2025 τα δικά της εθνικά θαλάσσια πάρκα στο Ιόνιο και το Νότιο Αιγαίο.

Η Τουρκία είχε αντιδράσει έντονα ήδη από τότε, προειδοποιώντας ότι περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες δεν μπορούν, κατά την άποψή της, να χρησιμοποιηθούν για την κατοχύρωση θαλάσσιων ζωνών.

Έναν χρόνο αργότερα, η Άγκυρα απάντησε με δικούς της χάρτες.

Η διαφορά, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, είναι θεμελιώδης: τα ελληνικά πάρκα περιορίζονται εντός ελληνικών χωρικών υδάτων, ενώ τα τουρκικά επεκτείνονται και εκτός τουρκικής εθνικής δικαιοδοσίας.

Έτσι, αυτό που παρουσιάζεται από την Άγκυρα ως περιβαλλοντική πολιτική λειτουργεί ταυτόχρονα και ως εργαλείο προβολής των τουρκικών θέσεων για το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών.

Γεραπετρίτης: «Αγρυπνούμε, αλλά δεν ανησυχούμε»

Η ελληνική κυβέρνηση διαμηνύει ότι δεν προτίθεται να αφήσει την τουρκική κίνηση χωρίς διπλωματική απάντηση.

Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης δήλωσε ότι η Αθήνα έχει ήδη ενημερώσει επισήμως τους ευρωπαϊκούς θεσμούς για τις τουρκικές ενέργειες και προανήγγειλε περαιτέρω διαβήματα και τοποθετήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

«Αγρυπνούμε, αλλά δεν ανησυχούμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η Ελλάδα διαθέτει την ισχύ για να υπερασπιστεί τα εθνικά της συμφέροντα.

Σε άλλη συνέντευξή του ήταν ακόμη πιο σαφής ως προς την ουσία του θέματος: τα τουρκικά πάρκα, όπως ανακηρύχθηκαν, είναι παράνομα επειδή επεκτείνονται πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα, σε διεθνή ύδατα και σε περιοχή ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Ένας χάρτης που δείχνει το επόμενο βήμα της Άγκυρας

Το γεγονός ότι το Anadolu επανέρχεται δέκα ημέρες μετά την υπογραφή των προεδρικών αποφάσεων και δημοσιοποιεί τον χάρτη με αναλυτικά στοιχεία δεν είναι αμελητέο.

Η Άγκυρα επιχειρεί να παγιώσει διεθνώς μια συγκεκριμένη εικόνα του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.

Μια εικόνα στην οποία η Τουρκία παρουσιάζεται να ασκεί αρμοδιότητες όχι μόνο στα χωρικά της ύδατα αλλά και σε πολύ ευρύτερες «θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας».

Πηγή: newsbeast.gr