Ρεύμα από το… μπαλκόνι: Πώς θα λειτουργούν τα νέα μικρά φωτοβολταϊκά

Μέχρι σήμερα, η εγκατάσταση ενός φωτοβολταϊκού συστήματος συνδεόταν κυρίως με μονοκατοικίες, στέγες και μεγάλες ταράτσες. Το νέο πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση επιχειρεί να ανοίξει αυτή τη δυνατότητα και στους κατοίκους διαμερισμάτων, επιτρέποντας την τοποθέτηση μικρών φωτοβολταϊκών ακόμη και σε ένα μπαλκόνι.

Το Creta24 συγκέντρωσε και εξέτασε όσα προβλέπει το σχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ώστε να εξηγήσει με απλό τρόπο τι είναι τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού, ποιοι θα μπορούν να τα εγκαταστήσουν, ποια βήματα θα χρειάζεται να ακολουθήσουν και τι πρέπει να προσέξουν πριν προχωρήσουν σε μια τέτοια επένδυση.

Η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώθηκε στις 20 Ιουλίου 2026. Αυτό σημαίνει ότι οι προβλέψεις που έχουν γίνει γνωστές δεν αποτελούν ακόμη το τελικό καθεστώς και μπορεί να τροποποιηθούν πριν από την έκδοση της υπουργικής απόφασης.

Τι είναι τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού

Πρόκειται για μικρά φωτοβολταϊκά συστήματα που μπορούν να τοποθετηθούν στο μπαλκόνι, στην πρόσοψη ή σε άλλο κατάλληλο σημείο ενός κτιρίου όπου υπάρχει επαρκής ηλιοφάνεια.  Τα πάνελ παράγουν ηλεκτρική ενέργεια από τον ήλιο. Ένας μικρομετατροπέας μετατρέπει το παραγόμενο ρεύμα σε μορφή που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τις ηλεκτρικές συσκευές του σπιτιού.  Η ενέργεια καταναλώνεται εκείνη τη στιγμή μέσα στην κατοικία, μειώνοντας την ποσότητα ηλεκτρικού ρεύματος που αντλείται από το δίκτυο. Το μικρό φωτοβολταϊκό δεν προορίζεται να καλύψει όλες τις ανάγκες ενός νοικοκυριού, αλλά να περιορίσει ένα μέρος της καθημερινής κατανάλωσης.

Πόση ισχύ θα μπορούν να έχουν

Το σχέδιο προβλέπει μέγιστη εγκατεστημένη ισχύ 900 Watt ανά παροχή ηλεκτρικού ρεύματος. Η ισχύς που μπορεί να φτάνει στην ηλεκτρική εγκατάσταση του σπιτιού δεν θα μπορεί να ξεπερνά τα 800 Watt.
Πρόκειται για πολύ μικρότερη εγκατάσταση από ένα συνηθισμένο φωτοβολταϊκό στέγης. Η λογική της δεν είναι η πώληση ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά η άμεση κατανάλωσή της από το ίδιο το νοικοκυριό.

Το σύστημα θα πρέπει να λειτουργεί χωρίς να διοχετεύει την πλεονάζουσα ενέργεια στο δίκτυο. Για τον λόγο αυτό προβλέπεται η εγκατάσταση ειδικού αισθητήρα που θα ελέγχει τη ροή του ρεύματος.

Ποιος θα μπορεί να το εγκαταστήσει

Η νέα δυνατότητα αφορά καταναλωτές που διαθέτουν ενεργή παροχή ηλεκτρικού ρεύματος και κατάλληλο χώρο μέσα ή πάνω στο κτίριο.
Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να αφορά τόσο ιδιοκτήτες όσο και ενοικιαστές διαμερισμάτων. Για τους ενοικιαστές, ωστόσο, θα πρέπει να εξετάζεται η συναίνεση του ιδιοκτήτη, καθώς η τοποθέτηση μπορεί να απαιτεί στερέωση πάνω στο μπαλκόνι ή επέμβαση στην ηλεκτρική εγκατάσταση.
Το σχέδιο δεν αναφέρει ότι χρειάζεται ξεχωριστή σύμβαση σύνδεσης με τον ΔΕΔΔΗΕ, τέλος σύνδεσης ή άλλη ενεργειακή άδεια. Δεν είναι όμως ακόμη ξεκάθαρο αν και σε ποιες περιπτώσεις θα απαιτείται απόφαση της πολυκατοικίας, ιδιαίτερα όταν το σύστημα επηρεάζει την εξωτερική όψη ή τοποθετείται σε κοινόχρηστο σημείο. Το ζήτημα αυτό αποτέλεσε ένα από τα βασικά θέματα της διαβούλευσης.

Δεν θα είναι απλώς μια συσκευή που μπαίνει στην πρίζα

Τα συστήματα αυτά περιγράφονται συχνά ως plug in φωτοβολταϊκά, επειδή η παραγόμενη ενέργεια διοχετεύεται στην εσωτερική εγκατάσταση της κατοικίας. Ωστόσο, το σχέδιο που τέθηκε σε διαβούλευση δεν προβλέπει ότι ο πολίτης θα μπορεί απλώς να αγοράσει ένα πάνελ και να το συνδέσει μόνος του σε μια οποιαδήποτε πρίζα. Για την εγκατάσταση θα χρειάζεται αδειούχος ηλεκτρολόγος ή άλλος επαγγελματίας κατάλληλης ειδικότητας. Θα πρέπει επίσης να υποβάλλεται νέα Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη, η οποία, σύμφωνα με το σχέδιο, θα ανανεώνεται κάθε δύο χρόνια.  Ο ηλεκτρολόγος θα πρέπει να ελέγξει αν η εγκατάσταση, ο πίνακας, η γραμμή και η πρίζα μπορούν να υποστηρίξουν με ασφάλεια το σύστημα. Η απευθείας σύνδεση χωρίς τεχνικό έλεγχο μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους υπερφόρτωσης, ηλεκτροπληξίας ή πυρκαγιάς.

Ποια βήματα θα ακολουθεί ο καταναλωτής

Το πρώτο βήμα θα είναι ο έλεγχος του μπαλκονιού και της ηλεκτρικής εγκατάστασης από ειδικό. Θα πρέπει να εξετάζονται ο προσανατολισμός, η σκίαση, η αντοχή του σημείου στήριξης και η απόσταση από την ηλεκτρική παροχή. Κατά την αγορά, ο καταναλωτής θα δηλώνει στον προμηθευτή ή στον εγκαταστάτη τα στοιχεία της παροχής ηλεκτρικού ρεύματος στην οποία θα συνδεθεί το σύστημα. Στη συνέχεια, ο προμηθευτής ή ο εγκαταστάτης θα ενημερώνει τον ΔΕΔΔΗΕ. Ο ίδιος ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει επίσης να ενημερώνει τον Διαχειριστή έως πέντε ημέρες πριν από την εγκατάσταση. Η ενημέρωση θα γίνεται μέσω ειδικής ψηφιακής πύλης με τη χρήση των κωδικών Taxisnet.

Αφού πραγματοποιηθεί η ηλεκτρολογική και μηχανική εγκατάσταση, θα υποβάλλεται η νέα Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη. Παράλληλα, θα τοποθετείται αισθητήρας για την αποτροπή έγχυσης ρεύματος στο δίκτυο και σύστημα τηλεμέτρησης που θα καταγράφει την παραγωγή και την κατανάλωση.

Η εφαρμογή του μέτρου θα αρχίσει ουσιαστικά όταν ο ΔΕΔΔΗΕ θέσει σε λειτουργία την ειδική ψηφιακή πύλη και δημοσιεύσει τις αναλυτικές τεχνικές προδιαγραφές.

Γιατί χρειάζεται αισθητήρας κατεύθυνσης

Το φωτοβολταϊκό παράγει ενέργεια τις ώρες της ημέρας κατά τις οποίες υπάρχει ήλιος. Αν εκείνη τη στιγμή το σπίτι καταναλώνει λιγότερο ρεύμα από αυτό που παράγεται, δημιουργείται περίσσευμα. Το σχέδιο δεν επιτρέπει αυτό το περίσσευμα να περνά στο δημόσιο δίκτυο. Ο αισθητήρας κατεύθυνσης θα παρακολουθεί τη ροή της ηλεκτρικής ενέργειας και θα περιορίζει την παραγωγή όταν κινδυνεύει να υπάρξει αντίστροφη ροή. Η απαίτηση αυτή αυξάνει την ασφάλεια του δικτύου, αλλά σημαίνει ότι πιθανότατα θα απαιτείται παρέμβαση στον ηλεκτρικό πίνακα. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους το ελληνικό μοντέλο δεν θα λειτουργεί τόσο απλά όσο αντίστοιχα συστήματα άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

 Τι είναι η τηλεμέτρηση 

Το σύστημα τηλεμέτρησης θα καταγράφει πόση ενέργεια παράγει το φωτοβολταϊκό και πόση καταναλώνει το σπίτι.
Η λειτουργία αυτή μπορεί να είναι ενσωματωμένη στον μικρομετατροπέα και να συνδέεται με ψηφιακή εφαρμογή. Σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να χρειάζεται η τοποθέτηση ξεχωριστού μετρητή στον ηλεκτρικό πίνακα.
Μέσα από την εφαρμογή, ο χρήστης θα μπορεί να παρακολουθεί πότε παράγεται περισσότερο ρεύμα και να μεταφέρει εκείνες τις ώρες μέρος της κατανάλωσής του.

Πότε μπορεί πραγματικά να μειώσει τον λογαριασμό 

Το όφελος εξαρτάται κυρίως από τον προσανατολισμό του μπαλκονιού, τη σκίαση, τις ώρες ηλιοφάνειας και τον τρόπο με τον οποίο καταναλώνει ρεύμα το νοικοκυριό. 

Ένα μπαλκόνι με καλή έκθεση στον ήλιο και χωρίς εμπόδια μπορεί να αποδώσει περισσότερο από ένα μπαλκόνι που βρίσκεται διαρκώς στη σκιά. Επίσης, τα συστήματα που τοποθετούνται σε ψηλότερους ορόφους είναι πιθανό να δέχονται περισσότερη ηλιακή ακτινοβολία.

Μεγάλη σημασία έχει και το πότε χρησιμοποιούνται οι ηλεκτρικές συσκευές. Εφόσον δεν επιτρέπεται η έγχυση της πλεονάζουσας ενέργειας στο δίκτυο, μεγαλύτερο όφελος θα έχει ένα σπίτι που καταναλώνει ρεύμα τις ώρες της ηλιοφάνειας. Για παράδειγμα, η λειτουργία του ψυγείου, του υπολογιστή, του κλιματιστικού ή άλλων συσκευών κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορεί να αξιοποιεί άμεσα την παραγωγή. Αν το σπίτι είναι άδειο όλη την ημέρα και η μεγαλύτερη κατανάλωση γίνεται το βράδυ, μέρος της παραγόμενης ενέργειας μπορεί να παραμένει αναξιοποίητο.
Μπορεί να τοποθετηθεί και μπαταρία
Το νέο πλαίσιο προβλέπει και αυτόνομα συστήματα αποθήκευσης για ιδία χρήση. Η μπαταρία μπορεί να αποθηκεύει μέρος της ενέργειας που παράγεται την ημέρα, ώστε αυτή να χρησιμοποιείται αργότερα.
Η επιλογή αυτή μπορεί να είναι χρήσιμη για ένα νοικοκυριό που καταναλώνει περισσότερο ρεύμα το απόγευμα ή το βράδυ. Αυξάνει όμως αισθητά το αρχικό κόστος και συνεπώς χρειάζεται ξεχωριστός υπολογισμός για το αν και πότε μπορεί να γίνει απόσβεση.

Πόσο θα κοστίζει

Το τελικό κόστος δεν εξαρτάται μόνο από την αγορά των πάνελ. Στην τιμή θα πρέπει να συνυπολογίζονται ο μικρομετατροπέας, η ασφαλής βάση στήριξης, ο αισθητήρας κατεύθυνσης, η τηλεμέτρηση, η εργασία του ηλεκτρολόγου και η έκδοση της Υπεύθυνης Δήλωσης Εγκαταστάτη. Αν χρειάζεται αναβάθμιση του ηλεκτρικού πίνακα ή προσθήκη μπαταρίας, το ποσό αυξάνεται. Για τον λόγο αυτό δεν μπορεί να δοθεί μία ενιαία εκτίμηση για όλα τα σπίτια. Πριν από οποιαδήποτε αγορά, ο καταναλωτής θα πρέπει να ζητά αναλυτική προσφορά που να περιλαμβάνει όλο τον απαιτούμενο εξοπλισμό, τις εργασίες και τις μελλοντικές υποχρεώσεις συντήρησης.

 Τι πρέπει να προσέξει κάποιος πριν προχωρήσει 

Το πρώτο ζήτημα είναι η μηχανική στήριξη των πάνελ. Το βάρος τους και η πίεση του ανέμου δεν πρέπει να μεταφέρονται σε κιγκλιδώματα που δεν έχουν σχεδιαστεί για αυτή τη χρήση. Η εγκατάσταση πάνω από πεζοδρόμιο, δρόμο ή άλλο σημείο διέλευσης απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Εξίσου σημαντικός είναι ο ηλεκτρολογικός έλεγχος. Μια παλιά εγκατάσταση ή μια ακατάλληλη γραμμή δεν πρέπει να χρησιμοποιείται χωρίς προηγούμενη εξέταση από αδειούχο επαγγελματία. Ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει ακόμη να ελέγξει τον κανονισμό της πολυκατοικίας, να ενημερωθεί για τις απαιτήσεις που αφορούν την εξωτερική όψη του κτιρίου και να ζητήσει τη συναίνεση του ιδιοκτήτη αν είναι ενοικιαστής.
Τέλος, θα πρέπει να περιμένει τη δημοσίευση της τελικής υπουργικής απόφασης και των προδιαγραφών του ΔΕΔΔΗΕ πριν αγοράσει ή εγκαταστήσει οποιοδήποτε σύστημα.

Γιατί το μέτρο προκαλεί αντιδράσεις 

Ένα μέρος της αγοράς υποστηρίζει ότι οι απαιτήσεις για ηλεκτρολόγο, αισθητήρα, τηλεμέτρηση και συχνή ανανέωση της Υπεύθυνης Δήλωσης Εγκαταστάτη αυξάνουν υπερβολικά το κόστος ενός συστήματος πολύ μικρής ισχύος. Σύμφωνα με αυτή την άποψη, το μέτρο κινδυνεύει να χάσει τον απλό και οικονομικό χαρακτήρα του και να μην προσελκύσει τα νοικοκυριά για τα οποία σχεδιάστηκε.  Άλλοι φορείς θεωρούν ότι χρειάζονται ακόμη αυστηρότεροι κανόνες για τη μηχανική στερέωση, την ηλεκτρική ασφάλεια και την εξωτερική όψη των πολυκατοικιών. Έχουν τεθεί ακόμη προτάσεις για έγκριση από μηχανικό και για προηγούμενη απόφαση της γενικής συνέλευσης της πολυκατοικίας.
Οι διαφορετικές αυτές προσεγγίσεις αναμένεται να εξεταστούν από το υπουργείο πριν από την οριστικοποίηση της απόφασης.

Τι αναμένεται από εδώ και πέρα

Μετά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα εξετάσει τις παρατηρήσεις των φορέων και θα προχωρήσει στην τελική διαμόρφωση της υπουργικής απόφασης. Στη συνέχεια, ο ΔΕΔΔΗΕ θα πρέπει να ανακοινώσει τις τεχνικές προδιαγραφές και την ημερομηνία έναρξης λειτουργίας της ειδικής ψηφιακής πύλης.
Μέχρι να ολοκληρωθούν αυτά τα βήματα, η εγκατάσταση δεν μπορεί να θεωρείται μια έτοιμη και άμεσα διαθέσιμη διαδικασία. Το φωτοβολταϊκό μπαλκονιού ανοίγει μια νέα δυνατότητα για τα διαμερίσματα, όμως το κατά πόσο θα είναι πραγματικά απλό και οικονομικά συμφέρον θα εξαρτηθεί από την τελική μορφή των κανόνων που θα εφαρμοστούν.
Πηγές: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Energypress, Έθνος, Ναυτεμπορική, Σύνδεσμος Εταιρειών Φωτοβολταϊκών, Σύνδεσμος Παραγωγών Ενέργειας με Φωτοβολταϊκά