Οι λαγοκέφαλοι «εξαφάνισαν» τα χταπόδια στην Κρήτη

Σε … μάστιγα έχουν εξελιχθεί οι λαγοκέφαλοι στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή της Κρήτης. Τα μαλάκια και ιδιαίτερα τα χταπόδια, σύμφωνα με τους αλιείς, κινδυνεύουν να εξαφανιστούν, ενώ το πιλοτικό μέτρο του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τον περιορισμό της εξάπλωσής του λαγοκέφαλου μέσω της θήρευσης με αμοιβή δεν έχει, προς το παρόν, εφαρμοστεί καθώς, όπως δήλωσαν στην «Καθημερινή» οι άνθρωποι του χώρου, «δεν υπάρχουν οι κατάλληλες υποδομές».

Ο λαγοκέφαλος εμφανίστηκε στο Αιγαίο μετά το 2003 ως μέρος της λεσσαψιανής μετανάστευσης (σ.σ. έτσι ονομάζεται η μετανάστευση θαλάσσιων οργανισμών της Ερυθράς Θάλασσας μέσω της διώρυγας του Σουέζ στη Μεσόγειο. Η ονομασία είναι προς τιμήν του αρχιτέκτονα – μηχανικού της διώρυγας του Σουέζ Φερντινάρντ ντε Λεσέψ). Πολύ γρήγορα οι αλιείς μας εντόπισαν την «απειλή» αλλά, χρόνο με τον χρόνο, η απειλή έχει μετατραπεί σε… μάστιγα, τόσο για το θαλάσσιο περιβάλλον όσο και για τους επαγγελματίες του χώρου. «Εντοπίσαμε το πρόβλημα πριν από περισσότερα από 15 χρόνια και το αναφέραμε, αλλά όταν το πρόβλημα είναι τοπικό, δεν υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον. Αν δεν φτάσει το πρόβλημα στην πόρτα σου, δεν κινητοποιείσαι», δήλωσε στην «Καθημερινή» ο Μανώλης Μαντζαράκης, πρώην πρόεδρος των επαγγελματιών αλιέων Ηρακλείου και ένας από τους πρώτους στην Ελλάδα που είχε… κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου.

Μετά το 2010 ο πληθυσμός των λαγοκέφαλων στα νερά της Κρήτης πολλαπλασιάστηκε. Οι ζημιές για τους «ανθρώπους της θάλασσας» ήταν και είναι ανυπολόγιστες. «Το πρώτο που εντοπίσαμε ήταν οι ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία. Ηταν τεράστιες και απαιτούσαν πολύ χρόνο και χρήμα για τις επισκευές. Δεύτερον, μας έτρωγαν τα ψάρια, κάτι που σημαίνει ότι μας «έτρωγαν» το μεροκάματο. Είχαμε ακούσει για αυτό το ψάρι αλλά όταν το βιώσαμε, μόνο τότε, καταλάβαμε με τι εχθρό έχουμε να κάνουμε. Το αναφέραμε, αλλά, εκείνα τα χρόνια, «φωνή βοώντος εν τη ερήμω». Είχα προτείνει, τότε, να ακολουθήσουμε το παράδειγμα της Κύπρου και να δώσουμε σε επαγγελματίες και ερασιτέχνες αλιείς τη δυνατότητα να τα αλιεύουν, έτσι ώστε να κρατήσουμε τον πληθυσμό τους σε ένα χαμηλό επίπεδο προκειμένου να μην αυξάνεται τόσο πολύ. Εάν κάθε ένας πιάσει ένα ψάρι, το αφαιρεί από την τροφική αλυσίδα που κάνει ζημιά στα υπόλοιπα είδη. Να φανταστείτε τώρα ότι εδώ στην περιοχή μας αλλά και σε όλη την επικράτεια της Κρήτης δεν υπάρχει χταπόδι. Εχουν φάει τα χταπόδια. Τα έχουν εξαφανίσει. Τα χταπόδια δεν μπορούν να φύγουν γρήγορα και εάν ένας λαγοκέφαλος αρχίσει να τρώει κάποιο χταπόδι ακολουθούν και οι υπόλοιποι από το κοπάδι και δεν αφήνουν τίποτα», μας είπε ο έμπειρος ψαράς.

 «Δεν υπάρχουν ακόμα οι κατάλληλες υποδομές»

Σε μέρη του σώματος του λαγοκέφαλου -και ιδιαίτερα στις ωοθήκες και στους μύες- υπάρχει μία δηλητηριώδης τοξίνη που εάν καταναλωθεί μπορεί να επιφέρει από αναπνευστικές διαταραχές μέχρι και θάνατο. Χαρακτηριστικό είναι ότι τον λαγοκέφαλο δεν τον τρώνε ούτε οι γλάροι αλλά ούτε και οι γάτες. Αντίθετα, οι ίδιοι λαγοκέφαλοι καταναλώνουν αυτούς που δεν βρίσκονται εν ζωή. Στα νερά της Κρήτης υπάρχουν κοπάδια με μικρούς λαγοκέφαλους αλλά και μεγάλους.

«Τότε που ενημερώσαμε δεν μας άκουσε κανένας. Τώρα, το πρόβλημα έχει διασκορπιστεί σχεδόν σε όλη την Ελλάδα. Πρόκειται για εισβολείς. Η αλήθεια είναι ότι και εμείς στην αρχή δεν καταφέραμε να βγάλουμε το θέμα στις πραγματικές διαστάσεις επειδή είμαστε μία τουριστική περιοχή. Δεν είναι επιθετικά ψάρια αλλά τα ελκύει το αίμα. Ακόμα και ένα ψάρι από αυτά να βγει από τη θάλασσα αποτελεί κέρδος», υπογράμμισε ο κ. Μαντζαράκης.

Πριν από περίπου ένα μήνα οι εκπρόσωποι του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοίνωσαν ότι ο λαγοκέφαλος θα «επικηρυχθεί». Από την ανακοίνωση ως την υλοποίηση όμως υπάρχουν αρκετές δυσκολίες.

«Το μέτρο ακόμα δεν έχει υλοποιηθεί. Υπάρχει εξαγγελία για αμοιβή με 5,33 ευρώ το κιλό, αλλά για την υλοποίηση απαιτούνται κάποιες προϋποθέσεις. Είπαν ότι θα αναλάβει η Περιφέρεια Κρήτης την περισυλλογή και τη μεταφορά τους προς τους κλίβανους για καύση, αλλά δεν υπάρχουν υποδομές και δεν διαθέτουμε ψυγεία στα λιμάνια. Πού θα τους βάλουν; Ψυγεία των 500 κιλών δεν θα φτάσουν. Είναι πολλά τα ψάρια. Αν πάνε 2-3 αλιευτικά να ψαρέψουν θα τα γεμίσουν. Τα υπόλοιπα τι θα γίνουν; Από την άλλη η περισυλλογή δεν μπορεί να γίνει από ανθρώπους που είναι άσχετοι. Ποιος φορέας θα υλοποιήσει την περισυλλογή των ψαριών; Πρέπει να υπάρχουν γνώστες του αντικειμένου για να διαχειριστούν αυτό το πράγμα, διότι τα πράγματα δεν είναι απλά, ούτε και εύκολα», μας είπε ο έμπειρος ψαράς.