Η καθαριότητα δεν είναι θέμα επικοινωνίας

Στο προηγούμενο Δημοτικό Συμβούλιο Ηρακλείου ζητήσαμε από τη δημοτική αρχή συγκεκριμένες απαντήσεις για τη σύμβαση της εργολαβίας καθαριότητας, ύψους 8,5 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως. Ρωτήσαμε αν τηρούνται οι όροι της σύμβασης, κατά πόσο ο ανάδοχος ήταν πραγματικά έτοιμος να αναλάβει το έργο και ποια είναι η εικόνα έναν μήνα μετά την έναρξη της εφαρμογής της.

Τα δεδομένα είναι συγκεκριμένα. Η Υπηρεσία Καθαριότητας διαθέτει περίπου 300 συμβασιούχους, 100 μόνιμους υπαλλήλους, 151 εργαζόμενους του αναδόχου, ενώ έχει ενισχυθεί με επιπλέον απορριμματοφόρα και μηχανήματα μέσω της εργολαβίας. Με αυτούς τους ανθρώπινους και υλικούς πόρους, η εικόνα της πόλης θα έπρεπε να είναι υποδειγματική, από τον πιο απομακρυσμένο οικισμό μέχρι το ιστορικό κέντρο.

Η πραγματικότητα, όμως, διαψεύδει τις προσδοκίες των δημοτών.

Η καθαριότητα εξακολουθεί να παρουσιάζει σοβαρές αδυναμίες, γεγονός που αναδεικνύει τις ελλείψεις στον σχεδιασμό, την οργάνωση και τη διαχείριση της υπηρεσίας, αλλά και την αδυναμία της δημοτικής αρχής να ελέγξει αποτελεσματικά αν ο ανάδοχος εκπληρώνει στο ακέραιο τις συμβατικές του υποχρεώσεις.

Οι συμβάσεις δεν εφαρμόζονται κατά το δοκούν. Η τήρησή τους αποτελεί θεσμική υποχρέωση της δημοτικής αρχής και βασική προϋπόθεση για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος και των χρημάτων των δημοτών. Δυστυχώς, η σημερινή δημοτική αρχή αντιμετωπίζει με υπερβολική χαλαρότητα τις συμβατικές της σχέσεις με τους εργολάβους.

Το πιο ανησυχητικό είναι ότι, αντί να λογοδοτήσει για τα αποτελέσματα, εμφανίζεται σήμερα ικανοποιημένη. Ναι, η εικόνα της πόλης μπορεί να είναι καλύτερη από το χάος που η ίδια δημιούργησε τα προηγούμενα δυόμισι χρόνια. Αυτό όμως δεν αποτελεί επιτυχία. Δεν μπορεί ο πήχης να τοποθετείται στη σύγκριση με τις δικές της αποτυχίες.

Οι δημότες και ιδιαίτερα οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις πληρώνουν πολύ ακριβά δημοτικά τέλη και δικαιούνται υπηρεσίες υψηλού επιπέδου, όχι μια πανάκριβη μετριότητα.

Ο Δήμαρχος επέλεξε, για ακόμη μία φορά, να κλείσει τη συζήτηση ενοχλημένος από τον έλεγχο της αντιπολίτευσης, μεταθέτοντας τις ευθύνες στην προηγούμενη δημοτική αρχή. Ξέχασε, όμως, να αναφέρει ότι παρέλαβε έναν από τους πιο σύγχρονους στόλους απορριμματοφόρων και μηχανημάτων έργου στη χώρα, μια οργανωμένη υπηρεσία με έμπειρο μόνιμο προσωπικό και συμβασιούχους που γνώριζαν τις ανάγκες της πόλης. Υπήρχαν προβλήματα, αλλά υπήρχε σχέδιο, οργάνωση και λειτουργία.

Ακόμη πιο ανησυχητική ήταν η προσπάθειά του να αφήσει να εννοηθεί ότι όσοι ασκούν θεσμική κριτική στη δημοτική αρχή λειτουργούν δήθεν εναντίον της πόλης.

Σε μια δημοκρατία, όμως, ο έλεγχος δεν είναι εχθρική πράξη. Είναι υποχρέωση της αντιπολίτευσης και δικαίωμα των πολιτών.

Η στάση αυτή επιβεβαιώνει, δυστυχώς, το μοντέλο διοίκησης που έχει επιλέξει ο κ. Καλοκαιρινός: ένα δημαρχοκεντρικό μοντέλο, με συγκέντρωση εξουσιών σε έναν στενό κύκλο συνεργατών, υποβάθμιση των θεσμικών οργάνων του Δήμου και περιορισμό του ουσιαστικού ρόλου των αιρετών.

Παράλληλα, επιχειρείται η επιβολή ενός επικοινωνιακού μηχανισμού που επιχειρεί καθημερινά να παρουσιάζει μια εικόνα η οποία απέχει από την πραγματικότητα, ενώ κάθε διαφορετική άποψη ή τεκμηριωμένη κριτική αντιμετωπίζεται ως ενοχλητική ή ανεπιθύμητη.

Τελικά, το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στην αποτελεσματικότητα της δημοτικής αρχής. Είναι βαθύτερο και αφορά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τη διοίκηση, τη λογοδοσία και τη λειτουργία των θεσμών.

Η ευθύνη δεν βαραίνει πλέον μόνο εκείνους που διοικούν. Αρχίζει να βαραίνει και όσους, ενώ γνωρίζουν, επιλέγουν να σιωπούν και να υπηρετούν αυτό το μοντέλο διοίκησης.

*Ο Κώστας Βαρδαβάς είναι δημοτικός σύμβουλος της παράταξης “Ηράκλειο για σένα” και διετέλεσε Αντιδήμαρχος Καθαριότητας από το 2019 έως το 2023.