Διορθώσεις στις φορολογικές δηλώσεις χωρίς πρόστιμα έως την Παρασκευή

Χρονικό περιθώριο έως την Παρασκευή έχουν οι φορολογούμενοι για να υποβάλουν τροποποιητική δήλωση χωρίς την επιβολή προστίμου, διορθώνοντας λάθη ή παραλείψεις στις φορολογικές δηλώσεις που έχουν ήδη καταθέσει. Η δυνατότητα αυτή αποτελεί την τελευταία ευκαιρία για όσους διαπιστώνουν ανακρίβειες στα στοιχεία που δήλωσαν, πριν ενεργοποιηθούν οι εκτεταμένοι έλεγχοι και οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.

Μετά τη λήξη της προθεσμίας, οι τροποποιητικές δηλώσεις εξακολουθούν να υποβάλλονται, ωστόσο σε πολλές περιπτώσεις συνοδεύονται από πρόστιμα και τόκους, ενώ αν οι αποκλίσεις εντοπιστούν από τη φορολογική διοίκηση κατά τη διάρκεια ελέγχου, οι κυρώσεις γίνονται σημαντικά βαρύτερες. Σε περιπτώσεις μεγάλων αποκρύψεων εισοδήματος, τα πρόστιμα μπορεί να φτάσουν ακόμη και το 50% του επιπλέον φόρου που θα καταλογιστεί, ενώ στις σοβαρότερες υποθέσεις δεν αποκλείεται να προκύψουν και ποινικές συνέπειες.

Ανακριβής θεωρείται κάθε φορολογική δήλωση από την οποία προκύπτει μικρότερη φορολογική επιβάρυνση από αυτή που πραγματικά αναλογεί στον φορολογούμενο. Αυτό μπορεί να συμβεί είτε επειδή δεν δηλώθηκαν όλα τα εισοδήματα είτε επειδή καταχωρίστηκαν λανθασμένα στοιχεία που μειώνουν τον οφειλόμενο φόρο. Εφόσον η ΑΑΔΕ εντοπίσει τις αποκλίσεις μέσω διασταυρώσεων ή φορολογικού ελέγχου, εκδίδεται πράξη διορθωτικού προσδιορισμού φόρου και ο φορολογούμενος καλείται να εξοφλήσει τόσο τον επιπλέον φόρο όσο και τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις.

Οι συνηθέστερες παραλείψεις αφορούν εισοδήματα από περιστασιακή απασχόληση, αναδρομικές αποδοχές, επιδόματα, εισοδήματα από ενοίκια ή βραχυχρόνιες μισθώσεις, τα οποία είτε δεν δηλώθηκαν είτε εμφανίστηκαν λανθασμένα. Παράλληλα, συχνά εντοπίζονται σφάλματα στους κωδικούς που αφορούν τις ηλεκτρονικές αποδείξεις, τα στοιχεία κατοικιών και οχημάτων, καθώς και αποκλίσεις μεταξύ των στοιχείων που δηλώνουν οι φορολογούμενοι και εκείνων που έχουν αποστείλει στην ΑΑΔΕ εργοδότες, τράπεζες, ασφαλιστικά ταμεία και άλλοι φορείς.

Η εμπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση αποτελεί την ασφαλέστερη λύση για τη διόρθωση των λαθών, καθώς έως την Παρασκευή δεν επιβάλλεται πρόστιμο. Ειδικά για ορισμένα φυσικά πρόσωπα που συμμετέχουν σε νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες με απλογραφικά βιβλία, προβλέπεται διαφορετική προθεσμία, η οποία λήγει στις 31 Ιουλίου 2026. Οσοι διαπιστώνουν ότι υπάρχουν ανακρίβειες στη δήλωσή τους ή έχουν αμφιβολίες για την ορθή συμπλήρωση συγκεκριμένων κωδικών, καλό είναι να προχωρήσουν άμεσα στον επανέλεγχο των στοιχείων τους, πριν ξεκινήσουν οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις της ΑΑΔΕ.

• Τα πρόστιμα. Το ύψος της χρηματικής κύρωσης εξαρτάται από τη διαφορά μεταξύ του φόρου που προέκυψε από την αρχική δήλωση και του φόρου που προκύπτει μετά τον έλεγχο. Εάν η απόκλιση κυμαίνεται από 5% έως 20% του αρχικού φόρου, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το 10% της διαφοράς. Οταν η διαφορά υπερβαίνει το 20% και φτάνει έως το 50%, το πρόστιμο ανέρχεται στο 25% του επιπλέον φόρου, ενώ για αποκλίσεις που ξεπερνούν το 50% της αρχικής φορολογικής υποχρέωσης η κύρωση εκτοξεύεται στο 50% της πρόσθετης οφειλής.

Εάν η διαφορά είναι μικρότερη από 5%, δεν εφαρμόζεται η παραπάνω αναλογική κλίμακα προστίμων. Ωστόσο, ο πρόσθετος φόρος εξακολουθεί να οφείλεται και ενδέχεται να επιβαρυνθεί με τόκους εκπρόθεσμης καταβολής.

Διαφορετικό είναι το πρόστιμο που επιβάλλεται σε εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση, το οποίο ανέρχεται σε 100 ευρώ, ανεξάρτητα από τις κυρώσεις που μπορεί να προκύψουν εφόσον διαπιστωθεί ανακριβής δήλωση ύστερα από φορολογικό έλεγχο.

• ΦΠΑ, παρακρατούμενοι φόροι και Ε9. Ιδιαίτερα αυστηρό είναι το καθεστώς για τις ανακριβείς δηλώσεις ΦΠΑ και παρακρατούμενων φόρων. Στις περιπτώσεις αυτές προβλέπεται πρόστιμο ίσο με το 50% της φορολογικής διαφοράς που θα διαπιστώσει ο έλεγχος. Για παράδειγμα, εάν προκύψει ότι δεν αποδόθηκε ΦΠΑ ύψους 5.000 ευρώ, πέρα από την καταβολή του κύριου φόρου μπορεί να επιβληθεί πρόστιμο 2.500 ευρώ.

Για τις ανακριβείς δηλώσεις στοιχείων ακινήτων (Ε9) προβλέπεται πρόστιμο 100 ευρώ. Ωστόσο, όταν οι ίδιες μεταβολές αφορούν περισσότερα φορολογικά έτη, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία επιβάλλεται ένα μόνο πρόστιμο.

• Τόκοι και συνολική επιβάρυνση. Πέρα από τον πρόσθετο φόρο και τα διοικητικά πρόστιμα, στις οφειλές υπολογίζονται και τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής. Ο ισχύων μηνιαίος τόκος ανέρχεται σε 0,73% και επιβαρύνει το ποσό για όσο διάστημα παραμένει ανεξόφλητο. Ετσι, όταν οι παραλείψεις αφορούν παλαιότερες χρήσεις, η συνολική επιβάρυνση μπορεί να αυξηθεί αισθητά, καθώς προστίθενται διαδοχικά ο κύριος φόρος, οι τόκοι και τα προβλεπόμενα πρόστιμα.