Ευρώπη: 14.000 νεκροί λόγω καύσωνα σε έξι χώρες

Οι θερμοκρασίες-ρεκόρ που σημειώθηκαν τον Ιούνιο σε πολλές περιοχές, κυρίως της Βόρειας και της Κεντρικής Ευρώπης, συνέβαλαν ώστε χιλιάδες συνάνθρωποί μας να χάσουν τη ζωή τους. Πιο συγκεκριμένα, επικαλούμενο τα προκαταρκτικά στοιχεία θνησιμότητας και τις σχετικές εκτιμήσεις ερευνητών από τις έξι χώρες που επλήγησαν περισσότερο από το κύμα της ακραίας ζέστης, το Politico υπολογίζει σε τουλάχιστον 14.000 τους υπερβάλλοντες ή πλεονάζοντες θανάτους (excess deaths) που καταγράφηκαν τον Ιούνιο στις εν λόγω έξι ευρωπαϊκές χώρες. Σημειώνεται ότι η «υπερβάλλουσα θνησιμότητα» (excess mortality) αφορά τον αριθμό των θανάτων που σημειώνονται κατά τη διάρκεια μιας συγκεκριμένης περιόδου σε μια περιοχή, πέραν του αριθμού που θα μπορούσε να θεωρηθεί αναμενόμενος με βάση το παρελθόν και τους ιστορικούς μέσους όρους.

Το κύμα καύσωνα, που ξεκίνησε γύρω στις 18 Ιουνίου και διήρκεσε μέχρι την 1η Ιουλίου, είχε ως αποτέλεσμα να σημειωθούν θερμοκρασίες-ρεκόρ γι’ αυτή την εποχή σε αρκετές περιοχές της Γηραιάς Ηπείρου. Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο για το κλίμα «Copernicus», ο Ιούνιος του 2026 ήταν ο θερμότερος που έχει καταγραφεί στα χρονικά στη Δυτική Ευρώπη και ο δεύτερος πιο θερμός παγκοσμίως. Σύμφωνα με το Politico, αυτές οι ασυνήθιστα υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες θα ήταν μάλλον αδύνατες χωρίς την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή που προκαλείται από την καύση ορυκτών καυσίμων. Με βάση τα στοιχεία που ανέλυσε το Politico, οι υπερβάλλοντες/πλεονάζοντες θάνατοι ήταν περίπου 2.000 στη Γαλλία, 1.740 στο Βέλγιο, 6.800 στη Γερμανία, 480 στην Ολλανδία, 810 στην Ισπανία και περίπου 2.200 στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα την περασμένη Δευτέρα η EuroMOMO, μια υπηρεσία παρακολούθησης της θνησιμότητας που υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, οι 27 χώρες της Ε.Ε. ανέφεραν 10.650 επιπλέον θανάτους το διάστημα μεταξύ 22 Ιουνίου και 28 Ιουνίου. Οπως σημειώνει ωστόσο το Politico, αυτά τα στοιχεία θα μπορούσαν να αλλάξουν καθώς νέα στοιχεία θα εισρέουν στις βάσεις δεδομένων.

Οι πλεονάζοντες θάνατοι φανερώνουν την αύξηση της θνησιμότητας σε σύγκριση με τα μέσα επίπεδα για την κάθε περίοδο και την κάθε περιοχή. Στο πλαίσιο αυτών των μετρήσεων καταγράφονται οι θάνατοι από όλες τις αιτίες. Ωστόσο θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι υψηλές θερμοκρασίες σκοτώνουν όχι μόνο μέσω θερμοπληξίας αλλά και επιδεινώνοντας τις συνθήκες διαβίωσης.

«Δεν υπάρχουν άλλες προφανείς εξηγήσεις ή απειλές για τη δημόσια υγεία αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη που θα μπορούσαν να εξηγήσουν αυτή την άνοδο. Ως εκ τούτου είναι πολύ πιθανό αυτά τα στοιχεία (σ.σ. οι αριθμητικά αυξημένοι θάνατοι) να σχετίζονται κυρίως με τη ζέστη και αυτά τα στοιχεία είναι πραγματικά αρκετά ασυνήθιστα από πλευράς μεγέθους», δήλωσε στο Politico ο Λάσε Σκάφτε Βέστεργκαρντ, επικεφαλής γιατρός στο Statens Serum Institut της Δανίας.

Γαλλία
Στη Γαλλία, όπου οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 40 βαθμούς Κελσίου, οι αρχές δημόσιας υγείας ανακοίνωσαν στις αρχές Ιουλίου ότι η χώρα είχε καταγράψει 2.025 επιπλέον θανάτους από τις 22 Ιουνίου έως τις 28 Ιουνίου, πλήθος που αντιστοιχεί σε αύξηση 29% σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα. Οι περισσότεροι από τους νεκρούς ήταν άτομα ηλικίας 45 ετών και άνω. Η περιοχή Ιλ ντε Φρανς που περιλαμβάνει το Παρίσι σημείωσε ιδιαίτερα μεγάλη αύξηση εκείνη την εβδομάδα με 619 επιπλέον θανάτους, που αντιστοιχούν σε αύξηση 62,8%.

Βέλγιο
Στο Βέλγιο, το Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας Sciensano ανακοίνωσε ότι κατέγραψε 1.747 επιπλέον θανάτους το διάστημα μεταξύ 18 Ιουνίου και 1ης Ιουλίου. Η γαλλόφωνη περιοχή της Βαλλονίας επλήγη περισσότερο, με 919 επιπλέον θανάτους. Το Ινστιτούτο Sciensano σημείωσε ότι 280 από τους επιπλέον θανάτους ήταν ατόμων ηλικίας κάτω των 65 ετών, υπογραμμίζοντας ότι αυτό το κύμα καύσωνα ήταν το πιο θανατηφόρο που έχει σημειωθεί στο Βέλγιο από τότε που ξεκίνησαν οι σχετικές καταγραφές το 2000.

Γερμανία
Σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία της Γερμανίας καταγράφηκαν 6.800 επιπλέον θάνατοι κατά την εβδομάδα μεταξύ 22 Ιουνίου και 28 Ιουνίου. Ο φορέας δημόσιας υγείας της χώρας, το Ινστιτούτο Robert Koch (RKI), έχει αναπτύξει ένα μοντέλο το οποίο εκτιμά τη θνησιμότητα που σχετίζεται με τη ζέστη και την περασμένη εβδομάδα ανέφερε ότι μέχρι στιγμής, μέσα στο 2026, 5.100 θάνατοι μπορούν να αποδοθούν στις υψηλές θερμοκρασίες, με τη συντριπτική πλειονότητα αυτών να καταγράφεται κατά τη διάρκεια του καύσωνα του Ιουνίου.

Ισπανία
Μεταξύ 18 Ιουνίου και 30 Ιουνίου η Ισπανία κατέγραψε 812 επιπλέον θανάτους που μπορούν να αποδοθούν άμεσα σε αιτίες που σχετίζονται με τη ζέστη, σύμφωνα με το σύστημα παρακολούθησης του Ινστιτούτου Υγείας Κάρλος III (Carlos III Health Institute), ενός εθνικού δημόσιου ερευνητικού φορέα.

Ολλανδία
Στην Ολλανδία το Εθνικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας κατέγραψε 480 επιπλέον θανάτους κατά την εβδομάδα μεταξύ 22 Ιουνίου και 28 Ιουνίου, αλλά προειδοποίησε ότι μια «πλήρης εικόνα» θα προκύψει μέσα σε λίγες εβδομάδες, αφού γίνουν διαθέσιμα πρόσθετα δεδομένα. Οι περισσότεροι θάνατοι ήταν ατόμων άνω των 80 ετών.

Ηνωμένο Βασίλειο
Επιστήμονες ανακοίνωσαν τη Δευτέρα ότι 2.200 άνθρωποι πέθαναν από αιτίες που σχετίζονται με τη ζέστη στην Αγγλία και στην Ουαλλία το διάστημα από 18 Ιουνίου έως 28 Ιουνίου. Συνολικά, κατά τη διάρκεια του Μαΐου και του Ιουνίου 2.700 άνθρωποι εκτιμάται ότι απεβίωσαν ως αποτέλεσμα των υψηλών θερμοκρασιών, σύμφωνα με τους ερευνητές, στους οποίους περιλαμβάνονται επιστήμονες από το Imperial College London, τη Μετεωρολογική Υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου (U.K. Met Office) και τη London School of Hygiene and Tropical Medicine.