Πιο εύκολη η έκδοση φορολογικής ενημερότητας για όσους χρωστούν

Η έκδοση φορολογικής ενημερότητας ήταν μέχρι σήμερα μια δύσκολη διαδικασία για πολλούς φορολογουμένους που είχαν εκκρεμότητες με την εφορία, ακόμη και όταν οι οφειλές τους βρίσκονταν σε αναστολή είσπραξης.

Με τις νέες διευκρινίσεις της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), το πλαίσιο γίνεται πιο ευέλικτο, δίνοντας τη δυνατότητα σε ιδιώτες και επιχειρήσεις να ολοκληρώνουν ευκολότερα μεταβιβάσεις ακινήτων και οικονομικές συναλλαγές. Παράλληλα, το Δημόσιο διατηρεί τις απαραίτητες δικλίδες ασφαλείας ώστε να διασφαλίζει την είσπραξη των απαιτήσεών του.

Με εγκύκλιο του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, αποσαφηνίζονται οι νέοι κανόνες για τη χορήγηση αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας και βεβαίωσης οφειλής, οι οποίοι αφορούν φυσικά πρόσωπα, επιχειρήσεις και πρόσωπα που ευθύνονται για χρέη εταιρειών.

Μέχρι σήμερα, ένας φορολογούμενος με μεγάλες οφειλές σε αναστολή είσπραξης μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπος με υψηλές παρακρατήσεις κατά την πώληση ακινήτου, ακόμη και αν είχε πετύχει προσωρινή δικαστική δικαίωση ή αναστολή από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ). Ο βασικός κανόνας παραμένει ότι για οφειλές άνω των 50.000 ευρώ που βρίσκονται σε αναστολή είσπραξης μπορεί να παρακρατηθεί έως και το 50% του τιμήματος της πώλησης. Ωστόσο, πλέον δίνεται η δυνατότητα το ποσοστό αυτό να μειωθεί ακόμη και στο 5%, εφόσον ο φορολογούμενος προσφέρει επαρκείς εγγυήσεις προς το Δημόσιο.

Η συνηθέστερη μορφή διασφάλισης είναι η παραχώρηση άλλου ακινήτου, χωρίς βάρη, στο οποίο μπορεί να εγγραφεί πρώτη υποθήκη υπέρ του Δημοσίου. Για την αποτίμηση της εγγύησης λαμβάνεται υπόψη το 80% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου. Εάν η αξία της εγγύησης δεν καλύπτει πλήρως τη διαφορά, το ποσοστό παρακράτησης αυξάνεται αναλογικά μέχρι να εξασφαλιστεί το απαιτούμενο επίπεδο κάλυψης.

Σε περιπτώσεις όπου η τιμή πώλησης είναι μικρότερη από την αντικειμενική αξία του ακινήτου και η παρακράτηση δεν επαρκεί για να καλύψει τις οφειλές, η ΑΑΔΕ επανυπολογίζει την παρακράτηση με βάση την αντικειμενική αξία.

Αν το ποσό που προκύπτει είναι μεγαλύτερο από το πραγματικό τίμημα της αγοραπωλησίας, δεν εκδίδεται φορολογική ενημερότητα και ο φορολογούμενος πρέπει να λάβει βεβαίωση οφειλής.

• Τι ισχύει για στελέχη και μετόχους εταιρειών. Αλλαγές προβλέπονται και για τα πρόσωπα που θεωρούνται συνυπεύθυνα για χρέη επιχειρήσεων. Πλέον, λαμβάνεται υπόψη το ποσοστό συμμετοχής τους στο μετοχικό ή εταιρικό κεφάλαιο κατά τα δύο τελευταία έτη της θητείας τους, ενώ συνυπολογίζονται και τα ποσοστά συμμετοχής συζύγων, μερών συμφώνου συμβίωσης και συγγενών πρώτου και δεύτερου βαθμού.

Για πρόσωπα με μικρή συμμετοχή στην εταιρεία –έως 5% ή έως 0,5% στις εισηγμένες– οι εταιρικές οφειλές δεν επηρεάζουν τη δική τους φορολογική ενημερότητα, εφόσον τα χρέη της επιχείρησης είναι νόμιμα τακτοποιημένα. Επίσης, σε περιπτώσεις γονικής παροχής ή δωρεάς δεν απαιτείται πρόσθετη διασφάλιση.

Για όσους κατέχουν ποσοστό άνω του 5% σε μη εισηγμένες ή άνω του 0,5% σε εισηγμένες εταιρείες, οι εταιρικές οφειλές εξακολουθούν να επηρεάζουν τη δυνατότητα έκδοσης φορολογικής ενημερότητας. Στις περιπτώσεις αυτές:

• Για ρυθμισμένες ληξιπρόθεσμες οφειλές της εταιρείας η παρακράτηση μπορεί να φτάσει από 7% έως 70% του τιμήματος.

• Για οφειλές που τελούν σε αναστολή είσπραξης η παρακράτηση κυμαίνεται από 7% έως 50%.

Και εδώ εφαρμόζεται ο κανόνας της διασφάλισης μέσω ακινήτου, με βάση το 80% της αντικειμενικής αξίας του.

Πληρωμές από Δημόσιο

Οι νέες οδηγίες προβλέπουν ότι οι μη ληξιπρόθεσμες οφειλές δεν επηρεάζουν το ποσοστό παρακράτησης όταν κάποιος πρόκειται να εισπράξει χρήματα από φορείς του Δημοσίου.

Αν όμως ο δικαιούχος έχει βεβαιωμένες ατομικές οφειλές προς το Δημόσιο, τότε η παρακράτηση μπορεί να φτάσει έως και το 100% του ποσού που πρόκειται να εισπράξει, μέχρι να καλυφθούν οι οφειλές του, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις συμψηφισμού. Στις οφειλές αυτές συνυπολογίζονται και χρέη κληρονομιάς για τα οποία ευθύνεται ο κληρονόμος, καθώς και ορισμένες φορολογικές υποχρεώσεις που έχουν βεβαιωθεί στον ΑΦΜ του ή της συζύγου.