Νέα ένταση ΗΠΑ-Ιράν: Ποιος λέει την αλήθεια για τις «παραχωρήσεις»

Συνεχίζονται οι διαφωνίες γύρω από τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, σχετικά με το τι έχει ανακοινωθεί και τι αμφισβητείται.

Από τη στιγμή που δημοσιοποιήθηκε το μνημόνιο κατανόησης (MOU) την περασμένη εβδομάδα, το οποίο εμφανίζεται ιδιαίτερα ευνοϊκό για το Ιράν, η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι η Τεχεράνη έχει αποδεχθεί και άλλες σημαντικές παραχωρήσεις στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων.

Ωστόσο, αρκετά από αυτά τα στοιχεία δεν περιλαμβάνονται στο επίσημο κείμενο του MOU, ενώ το Ιράν τα διαψεύδει.

Οι επιθεωρήσεις του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος

Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, ένα από τα βασικά σημεία αντιπαράθεσης αφορά τους πυρηνικούς ελέγχους.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι το Ιράν έχει συμφωνήσει σε εκτεταμένες επιθεωρήσεις «για πάντα», υποστηρίζοντας ότι αυτό θα διασφαλίσει «πυρηνική διαφάνεια».

Αντίστοιχα, ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς ανέφερε ότι υπήρξε «σημαντική πρόοδος» και ότι το Ιράν αποδέχθηκε την παρουσία επιθεωρητών της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA).

Ωστόσο, ιρανικές πηγές απορρίπτουν αυτές τις αναφορές. Εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι δεν έχει υπάρξει καμία νέα δέσμευση και ότι η συνεργασία με την IAEA συνεχίζεται με βάση τις υφιστάμενες διαδικασίες.

Σύμφωνα με την Τεχεράνη, δεν έχει συμφωνηθεί η πρόσβαση επιθεωρητών σε κατεστραμμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Η χρήση των «παγωμένων» ιρανικών κεφαλαίων

Η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει επίσης ότι τα δισεκατομμύρια δολάρια ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που θα αποδεσμευτούν, θα κατευθυνθούν σε αγορές αμερικανικών προϊόντων, κυρίως αγροτικών.

Ο Τζ. Ντ. Βανς ανέφερε ότι έχει σχεδιαστεί μηχανισμός σύμφωνα με τον οποίο οι πληρωμές θα εγκρίνονται από τις ΗΠΑ και το Κατάρ, ώστε τα χρήματα να χρησιμοποιηθούν για αγορά αμερικανικών σιτηρών και άλλων προϊόντων.

Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι αυτό θα ωφελήσει τόσο την αμερικανική γεωργία όσο και τον ιρανικό πληθυσμό μέσω τροφίμων και φαρμάκων.

Ωστόσο, ο μόνιμος αντιπρόσωπος του Ιράν στον ΟΗΕ απέρριψε κατηγορηματικά αυτή την εκδοχή, τονίζοντας ότι η χώρα του έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα διαχείρισης των περιουσιακών της στοιχείων.

Η διέλευση από το Στενό του Ορμούζ

Ένα ακόμη σημείο διαφωνίας αφορά τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ.

Το MOU προβλέπει ότι τα πλοία θα διέρχονται χωρίς χρέωση για περίοδο 60 ημερών. Ωστόσο, οι δύο πλευρές διαφωνούν για το τι θα συμβεί μετά τη λήξη αυτού του διαστήματος.

Ο πρόεδρος Τραμπ έχει δηλώσει ότι η διέλευση θα παραμείνει μόνιμα δωρεάν, ενώ έχει επαναλάβει ότι η συμφωνία είναι οριστική στο συγκεκριμένο σημείο.

Από την πλευρά του Ιράν, ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιωθεί τέτοια δέσμευση, με αναφορές να κάνουν λόγο για πιθανή επιβολή τελών για υπηρεσίες διέλευσης στο μέλλον.

Ζήτημα αξιοπιστίας και αντικρουόμενες δηλώσεις

Όπως σημειώνει η ανάλυση του CNN, το βασικό ερώτημα που προκύπτει είναι ποια πλευρά είναι αξιόπιστη, σε ένα περιβάλλον αντικρουόμενων δηλώσεων.

Το Ιράν θεωρείται από πολλούς μια χώρα με περιορισμένη αξιοπιστία σε διεθνείς διαπραγματεύσεις. Από την άλλη, η κυβέρνηση Τραμπ έχει επίσης δεχθεί κριτική για δηλώσεις που, σύμφωνα με επικριτές, δεν επιβεβαιώθηκαν ή αποδείχθηκαν υπερβολικές.

Μεταξύ άλλων, έχουν αναφερθεί ισχυρισμοί περί «πλήρους εξάλειψης» του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος μετά από προηγούμενα πλήγματα, οι οποίοι δεν επιβεβαιώθηκαν από ανεξάρτητες εκτιμήσεις.

Το ζήτημα της τελικής συμφωνίας

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ υποστηρίζει ότι ορισμένες από τις επιμέρους συμφωνίες μπορεί να μην έχουν αποτυπωθεί πλήρως στο MOU λόγω της ευαισθησίας των διαπραγματεύσεων.

Παράλληλα, θέτει το ερώτημα γιατί βασικές παραχωρήσεις δεν εμφανίζονται στο δημόσιο κείμενο, ενώ το Ιράν τις αρνείται.

Η υπόθεση παραμένει ανοιχτή, με το βασικό πρόβλημα να είναι η απουσία δημόσιας, σαφώς επιβεβαιωμένης συμφωνίας που να αποσαφηνίζει πλήρως τις δεσμεύσεις των δύο πλευρών.

Πηγή: iefimerida.gr