Αυξήσεις και αναδρομικά σε συνταξιούχους του Δημοσίου

Αυξήσεις συντάξεων αλλά και αναδρομικά σε χιλιάδες δημοσίους υπαλλήλους που συνταξιοδοτήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2017 και μετά, ώστε οι τελικές παροχές να ανέρχονται στο 80% των αποδοχών των εν ενεργεία υπαλλήλων και λειτουργών του Δημοσίου προβλέπει το νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών.

Πρόκειται για ειδικές κατηγορίες ασφαλισμένων του Δημοσίου οι οποίοι εξαιρέθηκαν από τις διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου και διατήρησαν το ίδιο καθεστώς για τον υπολογισμό των συντάξεών τους που ίσχυε στο Δημόσιο. Συνολικά, το ασφαλιστικό – μισθολογικό «πακέτο» διατάξεων που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο περιλαμβάνει πληθώρα βελτιωτικών αλλαγών στον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων, αλλά και των μισθών ειδικών κατηγοριών ασφαλισμένων του Δημοσίου, τα επιδόματα αναπηρίας αλλά και σειρά εκκρεμών συνταξιοδοτικών ζητημάτων. Είναι ενδεικτικό ότι μόνο το ασφαλιστικό «πακέτο» έχει προϋπολογισμό ύψους 50 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 39 εκατ. αφορούν αναδρομικά για όσους συνταξιοδοτήθηκαν με το προϊσχύον καθεστώς μεταξύ της περιόδου 2017-2025. Οσο για τα μισθολογικά, κυριαρχεί η διάταξη που αφορά αυξήσεις από 60% έως και 95% στις μηνιαίες μεικτές αποδοχές των ιεραρχών, με ετήσιο κόστος 3,6 εκατ. ευρώ. Υπάρχει βέβαια και ρύθμιση για την αποκατάσταση μισθολογικών ανισοτήτων στο Δημόσιο, με αιχμή το ζήτημα της «προσωπικής διαφοράς», περίπου 1.500 υπαλλήλων.

Αναλυτικά, κεντρικό στοιχείο των συνταξιοδοτικών ρυθμίσεων είναι ο επανακαθορισμός του συντάξιμου μισθού για τους πολιτικούς υπαλλήλους και λειτουργούς που υπάγονται στο ειδικό συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου. Πλέον, ως βάση για τον υπολογισμό της σύνταξης λαμβάνεται ο μηνιαίος μισθός των εν ενεργεία υπαλλήλων, όπως αυτός διαμορφώνεται από τις εκάστοτε ισχύουσες μισθολογικές διατάξεις. Συγκεκριμένα, ως συντάξιμος μισθός ορίζεται ο βασικός μισθός του μισθολογικού κλιμακίου που κατέχει ο υπάλληλος κατά την αποχώρησή του από την υπηρεσία, ενώ προβλέπεται ότι σε αυτόν θα προσμετρώνται συγκεκριμένα επιδόματα, που μέχρι σήμερα δεν ήταν απολύτως σαφές εάν λαμβάνονταν υπόψη για τον υπολογισμό της σύνταξης.

Στις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνονται οι δικαστικοί λειτουργοί, το κύριο προσωπικό του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, οι ιατροδικαστές, τα μέλη διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού των πανεπιστημίων, οι ερευνητές, οι διπλωματικοί υπάλληλοι, οι γιατροί και οδοντίατροι του ΕΣΥ, καθώς και οι πολιτικοί δημόσιοι υπάλληλοι που έχουν ασκήσει καθήκοντα προϊσταμένων οργανικών μονάδων. Για κάθε κατηγορία προσδιορίζεται με ακρίβεια ποιο επίδομα συνυπολογίζεται στον συντάξιμο μισθό, δημιουργώντας ένα πιο σαφές και ενιαίο πλαίσιο.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για όσους υπαλλήλους υπέστησαν σοβαρό ατύχημα ή κατέστησαν πλήρως ανίκανοι κατά την εκτέλεση υπηρεσίας αυξημένου κινδύνου. Στις περιπτώσεις αυτές η σύνταξη δεν θα υπολογίζεται με βάση τον βαθμό που κατείχαν κατά τον χρόνο του παθήματος, αλλά με βάση τον καταληκτικό μισθολογικό βαθμό στον οποίο θα είχαν εξελιχθεί κανονικά εάν συνέχιζαν την υπηρεσιακή πορεία τους.

Ανάλογες παρεμβάσεις προβλέπονται και για τους στρατιωτικούς και τα στελέχη των Σωμάτων Ασφαλείας. Παράλληλα, καθορίζεται νέος τρόπος υπολογισμού για όσους καθίστανται πλήρως ανίκανοι λόγω τραυματισμού ή ατυχήματος κατά την εκτέλεση υπηρεσίας υψηλού κινδύνου.

Προβλέπονται επίσης βελτιώσεις στις συντάξεις που απονέμονται στις οικογένειες υπαλλήλων και στρατιωτικών οι οποίοι χάνουν τη ζωή τους εν υπηρεσία, καθώς από την 1η Ιανουαρίου 2024 αυξάνεται η βάση υπολογισμού των συντάξεων αυτών.

Οι συντάξεις τους αναπροσαρμόζονται ώστε να αντιστοιχούν στο 80% των αποδοχών τών εν ενεργεία, ενώ θα λάβουν και αναδρομικά 39 εκατ.

Παράλληλα, αναμορφώνεται ο τρόπος υπολογισμού των επιδομάτων αναπηρίας. Από την 1η Ιανουαρίου 2023 το ύψος τους συνδέεται με τον βασικό μισθό του αντίστοιχου μισθολογικού κλιμακίου, ανάλογα με την εκπαιδευτική κατηγορία και τον βαθμό του δικαιούχου κατά τον χρόνο εξόδου από την υπηρεσία ή κατά τον χρόνο του παθήματος.

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ακόμη μια ιδιαίτερα σημαντική διάταξη για χιλιάδες πολιτικούς συνταξιούχους, καθώς προβλέπει ότι δεν θα αναζητούνται ποσά που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως λόγω λαθών των υπηρεσιών κατά τη μηχανογραφική εκκαθάριση αναδρομικών ή κατά τον επανυπολογισμό των συντάξεων. Αφορά βέβαια ειδικές κατηγορίες προσώπων του Δημοσίου, που κατά τη διαδικασία ανακαθορισμού ή αύξησης προέκυψαν αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά λόγω εσφαλμένης μηχανογραφικής εκκαθάρισης αναδρομικών ή εσφαλμένης εφαρμογής μειώσεων συντάξεων.

Στις ειδικές ρυθμίσεις εντάσσεται και η διεύρυνση των δικαιούχων της ειδικής σύνταξης που έχει θεσπιστεί για τα θύματα του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών. Πλέον, στους δικαιούχους περιλαμβάνονται και οι γονείς άγαμων, διαζευγμένων ή χήρων θυμάτων που δεν άφησαν τέκνα, καλύπτοντας ένα κενό που είχε επισημανθεί μετά την εφαρμογή της αρχικής διάταξης.

Επιπλέον, αυξάνεται το όριο ηλικίας μέχρι το οποίο καταβάλλεται σύνταξη σε τέκνα που λαμβάνουν παροχές λόγω θανάτου γονέα σε ειδικές κατηγορίες συνταξιούχων, επεκτείνοντας το χρονικό διάστημα οικονομικής προστασίας των οικογενειών.

Προβλέπεται ακόμη μια νέα κοινωνική δικλίδα ασφαλείας για ηλικιωμένους που δεν καταφέρνουν να θεμελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέσω αναγνώρισης ή εξαγοράς προϋπηρεσίας. Σε περίπτωση απόρριψης των σχετικών αιτήσεων, οι φάκελοι θα διαβιβάζονται αυτόματα για εξέταση χορήγησης του Επιδόματος Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφάλιστων Υπερηλίκων, με αφετηρία την ημερομηνία της αρχικής αίτησης.

Στο πεδίο των μισθών, οι διατάξεις προβλέπουν αυξήσεις που κυμαίνονται από 60% έως και 95% στις μηνιαίες μεικτές αποδοχές του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος και των μητροπολιτών της Εκκλησίας της Ελλάδος. Συγκεκριμένα, οι συνολικές μεικτές μηνιαίες αποδοχές των μητροπολιτών διαμορφώνονται στο επίπεδο των 4.671,90 ευρώ, έναντι σημερινών αποδοχών που κυμαίνονται μεταξύ 2.400 και 2.475 ευρώ. Αυτό συνεπάγεται αύξηση της τάξης του 88,8% έως 94,65%, ενώ για τον Αρχιεπίσκοπο οι αποδοχές αυξάνονται από τα σημερινά επίπεδα των 2.840-2.915 ευρώ κατά περίπου 60,27% έως 64,5%.

Τέλος, περιλαμβάνεται ρύθμιση για την αποκατάσταση μισθολογικών ανισοτήτων στο Δημόσιο. Ετσι, από την 1η Ιουλίου 2026 προβλέπεται ότι σε φορείς όπου η πλειονότητα των υπαλλήλων λάμβανε «προσωπική διαφορά», λόγω των διαδοχικών επεκτάσεων που είχαν δοθεί τα έτη 2018 και 2023, το ποσό αυτό και έως τα 300 ευρώ αντικαθίσταται με αντίστοιχες τακτικές αποδοχές.

Πηγή: kathimerini.gr