Ένα πρώιμο σημάδι της νόσου Αλτσχάιμερ μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και από τα 45 χρόνια

Η νόσος Αλτσχάιμερ, η πιο γνωστή μορφή άνοιας, έχει ένα μακρύ προκλινικό στάδιο. Ενδεχομένως ξεκινά δεκαετίες πριν εμφανιστούν τα κλινικά συμπτώματα.

Όμως, μια νέα μελέτη δείχνει ότι ο συνδυασμός βιοδεικτών στο αίμα με τις προσωπικές αναφορές για προβλήματα μνήμης θα μπορούσε να προσφέρει μια πρώιμη ένδειξη για την εξέλιξη της νόσου στη διάρκεια της ζωής, αναφέρει το The Conversation.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό GeroScience, βασίστηκε σε δεδομένα της γνωστής Μελέτης Dunedin του Πανεπιστημίου του Οτάγκο, στη Νέα Ζηλανδία, η οποία παρακολουθεί την ίδια ομάδα ανθρώπων εδώ και περισσότερα από 50 χρόνια. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μια συγκεκριμένη πρωτεΐνη, γνωστή ως pTau181, συνδεόταν με ανησυχίες που ανέφεραν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες για τη μνήμη και τις νοητικές τους ικανότητες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι συμμετέχοντες ήταν μόλις 45 ετών όταν έγινε η αξιολόγηση. Συνήθως, η άνοια διαγιγνώσκεται σε πολύ μεγαλύτερες ηλικίες, συχνά μετά τα 70.

Τα τελευταία χρόνια έχουν υπάρξει σημαντικές εξελίξεις στις φαρμακευτικές θεραπείες για τη νόσο Αλτσχάιμερ. Ωστόσο, οι διαθέσιμες θεραπείες δεν αποτελούν ίαση. Στην καλύτερη περίπτωση επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου, χωρίς να μπορούν να αποκαταστήσουν τη γνωστική λειτουργία που έχει ήδη χαθεί. Γι’ αυτό και θεωρείται ολοένα πιο σημαντικό να εντοπίζονται τα πρώτα σημάδια της νόσου όσο το δυνατόν νωρίτερα.

Πρόληψη της άνοιας

Στο παρελθόν, η νόσος Αλτσχάιμερ μπορούσε να διαγνωστεί με βεβαιότητα μόνο μετά θάνατον ή, πιο πρόσφατα, μέσω επεμβατικών εξετάσεων, όπως η οσφυονωτιαία παρακέντηση. Σήμερα, η έρευνα στρέφεται σε αιματολογικούς βιοδείκτες, οι οποίοι θα μπορούσαν να προσφέρουν έναν λιγότερο επεμβατικό τρόπο εντοπισμού ανθρώπων με αυξημένο κίνδυνο.

Η έγκαιρη ανίχνευση θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για προληπτικές παρεμβάσεις: περισσότερη σωματική δραστηριότητα, διατήρηση κοινωνικών επαφών και αντιμετώπιση παραγόντων κινδύνου που μπορούν να τροποποιηθούν, όπως η υπέρταση ή η απώλεια ακοής. Όσο νωρίτερα εφαρμόζονται τέτοιες παρεμβάσεις, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι η επίδρασή τους.

Η απλή αφηρημάδα δεν σημαίνει βέβαια απαραίτητα νόσο. Καθώς μεγαλώνουμε, είναι συνηθισμένο να παρατηρούμε αλλαγές στη μνήμη μας. Όμως, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι υποκειμενικές ανησυχίες για τη μνήμη μπορεί να αποτελούν το πρώτο σημείο ότι κάτι βαθύτερο συμβαίνει.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο συνδυασμός τέτοιων αναφορών με βιολογικούς δείκτες ίσως βοηθήσει στο μέλλον να ξεχωρίζουν οι φυσιολογικές αλλαγές της γήρανσης από τα πρώιμα ίχνη της παθολογίας του Αλτσχάιμερ.

Προς το παρόν, παραμένουν ανοιχτά ερωτήματα. Η pTau181 δεν συνδέθηκε στη μελέτη με ευρήματα από μαγνητικές τομογραφίες ή με επιδόσεις σε γνωστικά τεστ στην ηλικία των 45 ετών. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι αυξάνεται πολύ νωρίς, πριν υπάρξουν ορατές αλλαγές στον εγκέφαλο, ή ότι στη μέση ηλικία δεν αποτελεί ακόμη αξιόπιστο δείκτη κινδύνου. Οι ερευνητές θα συνεχίσουν να παρακολουθούν την ίδια ομάδα καθώς μεγαλώνει, αναζητώντας πιο καθαρές απαντήσεις.

Πηγή: cnn.gr