Στο επίκεντρο έντασης βρίσκεται για ακόμη μία φορά το Φαράγγι της Σαμαριάς, καθώς η καθυστέρηση στην έναρξη της λειτουργίας του έχει πυροδοτήσει αντιδράσεις μεταξύ κατοίκων και αρμόδιων φορέων.
Η απόφαση να μην ανοίξει το φαράγγι την 1η Μαΐου, ημερομηνία που παραδοσιακά σηματοδοτεί την έναρξη της τουριστικής περιόδου, έχει προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια στην τοπική κοινωνία, με τους κατοίκους της Αγίας Ρουμέλης να εκφράζουν τις αντιρρήσεις τους για τις επιπτώσεις στην οικονομική δραστηριότητα της περιοχής.
Μάλιστα, κάτοικοι της περιοχής σημειώνουν ότι ο Εθνικός Δρυμός θα έπρεπε να έχει ανοίξει από τις 15 Απριλίου – από τη νότια είσοδο – και από την Πρωτομαγιά από τη βόρεια και κάνουν λόγο για «ολιγωρία των υπευθύνων να ξεκινήσουν έγκαιρα τον καθαρισμό και την αποκατάσταση των ζημιών».
Ο ΟΦΥΠΕΚΑ (Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής –υπάγεται στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας) ως φορέας διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού Σαμαριάς, ανέφερε πως ο λόγος που η λειτουργία του φαραγγιού μετατέθηκε για αργότερα εντός του Μαΐου (όπως όλα δείχνουν μετά τις 15 Μαΐου) είναι πως πρέπει να πρώτα να ολοκληρωθούν οι εργασίες αποκατάστασης μέσα στο φαράγγι, να ακολουθήσουν οι αυτοψίες του καθηγητή φυσικών καταστροφών, Ευθύμη Λέκκα, αλλά και της ΕΑΓΜΕ (Ελληνική Αρχή Γεωλογικών & Μεταλλευτικών Ερευνών) και έπειτα να δοθεί το «πράσινο φως».
Μιλώντας στο CRETA24.gr o Ευθύμιος Λέκκας τονίζει ότι ο λόγος της καθυστέρησης δεν είναι άλλος από την διασφάλιση της ασφάλειας των επισκεπτών. «Είχαμε ένα έντονο χειμώνα που έκανε πολλές ζημιές μέσα στο φαράγγι. Σημειώθηκαν κατολισθήσεις και ροές εδαφών ενώ και το ύψος των νερών του ποταμού – λίγο πριν το σημείο «Πόρτες» – έφτανε τα 2-3 μέτρα μέχρι πριν από λίγες ημέρες!».
Υπενθυμίζεται ότι ο Ευθύμης Λέκκας, βρέθηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο στην Κρήτη όπου ανάμεσα στα άλλα επιχείρησε να επισκεφθεί και το φαράγγι της Σαμαριάς για να κάνει αυτοψία. «Ήταν αδύνατο να εισέλθουμε. Και εμείς και τα συνεργεία γιατί έριχνε χαλάζι επί μιάμιση ώρα» λέει ο ίδιος, εξηγώντας ότι ενημέρωσε προς τούτου και το Περιφερειακό Συμβούλιο που συνεδρίαζε την ημέρα που βρέθηκε στο Ηράκλειο. Τα συνεργεία αποκατάστασης και σταθεροποίησης έχουν πλέον εισέλθει στο Φαράγγι και κάνουν εργασίες, ενώ ο κ.Λέκκας αναμένεται να βρεθεί εκ νέου στην Κρήτη πιθανότατα την Πέμπτη 14 Μάϊου προκειμένου να διαπιστώσει ο ίδιος και οι συνεργάτες του την κατάσταση και να δώσει το «πράσινο φως» για το άνοιγμα του φαραγγιού.
«Αν δεν είναι έτοιμο και αν δεν είμαστε σίγουροι για την ασφάλεια των επισκεπτών δεν υπάρχει περίπτωση να ανοίξει το Φαράγγι της Σαμαράς. Δεν πρόκειται να το ρισκάρουμε», τονίζει εμφατικά ο Αντιπεριφερειάρχης Πολιτικής Προστασίας Γιώργος Τσαπάκος μιλώντας επίσης στο CRETA24.
Τα τραγικά περιστατικά, η πρόγνωση του καιρού, οι παρεμβάσεις και τα…κράνη
Τα τελευταία χρόνια, στο Φαράγγι της Σαμαριάς έχουν σημειωθεί τραγικά περιστατικά που ανέδειξαν ζητήματα ασφάλειας για τους επισκέπτες.
Τον Σεπτέμβριο του 2024, μια 35χρονη τουρίστρια από τη Γερμανία έχασε τη ζωή της όταν βράχος αποκολλήθηκε, έπειτα από έντονη βροχόπτωση μέσα στο φαράγγι. Είχε προηγηθεί, τον Αύγουστο του 2023, ο σοβαρός τραυματισμός Ισπανού επισκέπτη, ο οποίος κατέληξε σε ακρωτηριασμό και των δύο κάτω άκρων, όταν βράχος αποσπάστηκε μετά από σεισμική δόνηση 4,8 Ρίχτερ στην περιοχή.
Τα περιστατικά αυτά οδήγησαν στην εκπόνηση ειδικής μελέτης από την ομάδα του καθηγητή Ευθύμης Λέκκας στο ΕΚΠΑ, με στόχο τον εντοπισμό των επικίνδυνων σημείων και την εισήγηση μέτρων προστασίας για το κοινό.
Το θανατηφόρο περιστατικό του 2024 αναζωπύρωσε την κριτική προς τον ΟΦΥΠΕΚΑ, κυρίως για το γεγονός ότι το φαράγγι παρέμεινε ανοιχτό παρά τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Ο οργανισμός απάντησε πως τα διαθέσιμα προγνωστικά στοιχεία δεν προμήνυαν έντονα φαινόμενα. Από την πλευρά της, η ΕΜΥ ανέλαβε την ευθύνη, με τον τότε διευθυντή της, Θοδωρής Κολυδάς, να επισημαίνει ότι χωρίς τη χρήση nowcasting μοντέλων, οι προγνώσεις σε τόσο τοπικό επίπεδο δεν μπορούν να είναι απολύτως ακριβείς.
Παράλληλα, δεν έλειψαν οι αντιδράσεις από κατοίκους που εξαρτώνται οικονομικά από τη λειτουργία του φαραγγιού, καθώς αρκετές φορές η προληπτική αναστολή λειτουργίας λόγω πρόβλεψης βροχής δεν επιβεβαιώθηκε στην πράξη.
Στα δύο χρόνια που ακολούθησαν, ωστόσο, έγιναν σημαντικές παρεμβάσεις. Εφαρμόστηκε σύστημα nowcasting για πιο άμεση και αξιόπιστη πρόγνωση, ενώ προχώρησαν έργα ενίσχυσης και προστασίας υπό την καθοδήγηση της επιστημονικής ομάδας του Λέκκα, όπως αντιστηρίξεις πρανών, τοποθέτηση προστατευτικών φραχτών και βελτιωμένη σήμανση. Επιπλέον, προμηθεύτηκαν περίπου 3.000 προστατευτικά κράνη για τους επισκέπτες, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιούν προαιρετικά κατά τη διέλευσή τους από το φαράγγι.
