Η χθεσινή αναγγελία του πρωθυπουργού για επικείμενη… εξαφάνιση του ρουσφετιού στην Ελλάδα έχει πολύ ενδιαφέρον. Είναι μια δημιουργική για τον διάλογο πρόταση, αλλά και πάλι εστιάζει περισσότερο στο αποτέλεσμα που προκαλείται από το πελατειακό κράτος παρά στα αρχικά αίτια και την πηγή του προβλήματος. Διότι όταν φτάνεις να λες πως ένα ασυμβίβαστο μεταξύ της ιδιότητας του βουλευτή και του υπουργού αρκεί για να εκλείψεις παθογένειες δεκαετιών τότε -εάν δεν το κάνεις εκ του πονηρού- μάλλον είσαι αιθεροβάμων!
Η πρωθυπουργική εξαγγελία έχει δυο φορές ενδιαφέρον. Κυρίως γιατί επανέρχεται, όπως γίνεται ανά δεκαετία, μια συζήτηση που μοιάζει ατέρμονη και χωρίς ουσία- ρωτήστε και τον Μαυρογιαλούρο.
Και δευτερευόντως διότι ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης έχει εκφραστεί κατά του ασυμβίβαστου λέγοντας πως αυτό αφορά κυρίως το προεδρικό κοινοβουλευτικό σύστημα, όπως είναι η Γαλλία για παράδειγμα. Το δικό μας, έλεγε πριν μερικούς μήνες, είναι πρωθυπουργοκεντρικό και προσομοιάζει περισσότερο με αυτό της Αγγλίας η οποία έχει βουλευτές-υπουργούς και δεν συζητάνε για ρουσφέτια. Όχι ότι κι εκείνοι δεν κάνουν εξυπηρετήσεις… Αλλά εδώ ολόκληρος Τσώρτσιλ έλεγε ότι οι άλλοι αλλάζουν απόψεις για χάρη του κόμματός τους, εγώ αλλάζω κόμμα για χάρη των απόψεών μου, στην πολιτική κυβίστηση του Μητσοτάκη θα κολλήσουμε τώρα;
Στο προκείμενο τώρα: Μπορεί άραγε όταν ένας υπουργός να μην κάνει ρουσφέτια όταν αφήνει την έδρα του βουλευτή στον επιλαχόντα που τον ακολουθεί; Δύσκολο μου φαίνεται. Διότι και ο υπουργός ξέρει ότι θα επιστρέψει στα βουλευτικά έδρανα κάποια στιγμή άρα θέλει να είναι ισχυρός και πάντα δημοφιλής στην εκλογική του περιφέρεια, ενώ και ο επιλαχών βουλευτής ποθεί την… υπουργική καρέκλα και την εδραίωση στην εκλογική του περιφέρεια άρα κι εκείνος θα κάνει αυτό που ξέρει καλύτερα: Το ρουσφέτι, την εξυπηρέτηση.
Αλλά για να μην πυροβολούμε τους πολιτικούς πρέπει να το παραδεχτούμε. Είναι μια δυναμική και αμφίδρομη σχέση. Συμμετέχει και ο πολίτης σε αυτό. Είναι νοοτροπία που δεν μπορούμε να ξεριζώσουμε με την ευκολία που ευαγγελίζονται σήμερα οι ηγέτες μας. Απαιτεί μια συνολική αλλαγή το πολιτικό και κοινωνικό σύστημα στην Ελλάδα, χρειάζεται μια επανάσταση στις δομές του κράτους ώστε να ξέρει και ο ίδιος ο πολίτης (που αυτός γίνεται πολιτικός…) ότι δεν χωρούν παρεκκλίσεις, εύνοιες και παρακάμψεις.
Και για να μην ξεχάσουμε το σημείο εκκίνησης. Έχει μεγάλη σημασία και ο θεσμικός ρόλος των βουλευτών. Μπορούν κι εκείνοι να ξεχάσουν τον αγώνα του σταυρού με την μόνιμη καθιέρωση της λίστας από σοβαρά και συγκροτημένα κόμματα ή να έχουμε μονοεδρικές περιφέρειες ή και συνδυασμό των δυο. Αλλά όλα αυτά προϋποθέτουν και σταθερές θέσεις από τις ηγεσίες. Να μην λένε και ξελένε θυμίζοντάς μας ότι «ένας πολιτικός δεν μπορεί να κάνει καριέρα αν δεν έχει καλή μνήμη, επειδή χρειάζεται να θυμάται τις υποσχέσεις που πρέπει να ξεχάσει.»