Τέλος στα «ΑΦΜ μιας χρήσης» βάζει η ΑΑΔΕ, με την υιοθέτηση του δείκτη ομοιότητας Jaccard (Jaccard similarity index), ο οποίος, μέσω μαθηματικού τύπου, μπορεί να προσδιορίσει κατά πόσον «μοιάζουν» δύο διαφορετικά σύνολα δεδομένων.
Στόχος του νέου μοντέλου είναι να υψωθεί τείχος προστασίας απέναντι στις εταιρείες «μαϊμού», που ζημιώνουν εκατομμύρια ευρώ το Δημόσιο, αφού οι έρευνες των ελεγκτικών υπηρεσιών πολύ δύσκολα μέχρι πρότινος μπορούσαν να ξεδιπλώσουν τον πολυδαίδαλο και πολύπλοκο σχεδιασμό διαφορετικών εταιρειών, με διαφορετικούς ΑΦΜ και δεκάδες «αχυρανθρώπους».
Στο πλαίσιο αυτό, το νέο εξελιγμένο μοντέλο ανίχνευσης επιχειρηματικών συσχετίσεων, με το οποίο «οπλίζει» η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, θα εντοπίζει πλέον τέτοια επαναλαμβανόμενα μοτίβα με πολλαπλά ΑΦΜ και διαδοχικά χρέη διαφορετικών επιχειρήσεων, αλλάζοντας ριζικά τη μορφή και λογική των ελέγχων, που μέχρι πριν από λίγο καιρό έβλεπαν μόνο μια επιχείρηση.
Ειδικότερα, ο νέος δείκτης ομοιότητας Jaccard κάνει ουσιαστικά αυτό που δεν μπορούσε να κάνει ο ανθρώπινος έλεγχος, δηλαδή να μετρά πόσο «μοιάζουν» δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις ως προς τα πρόσωπα, τις διευθύνσεις και τα μοτίβα συμπεριφοράς τους, αποκαλύπτοντας με τον τρόπο αυτόν στους ελεγκτές όλα τα παράνομα κυκλώματα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι μια ακόμη παράμετρος που αλλάζει είναι η χρήση των «ΑΦΜ μιας χρήσης», που εκδίδονταν από τους επιτήδειους, είτε σε αλλοδαπά πρόσωπα ή ακόμη και ανύπαρκτα με πλαστές ταυτότητες -και φυσικά με το αζημίωτο-, προκειμένου να δημιουργήσουν εταιρείες «μαϊμού», που στη συνέχεια φορτώνονταν χρέη και μετά έβαζαν «λουκέτο».
Ο νέος αλγόριθμος, όμως, μπορεί να αποκαλύπτει όλη την πορεία και κάθε παραβάτη, αφού δύναται να εντοπίζει όλα τα ψηφιακά αποτυπώματα σε κάθε «γέννηση» και «θάνατο» εταιρείας του κυκλώματος.
Συγκεκριμένα, ο νέος δείκτης Jaccard μπορεί ανά πάσα στιγμή να καταγράφει μαζικά ποιο πρόσωπο εμφανίζεται και σε ποια εταιρεία, πόσες φορές επαναλαμβάνεται το ίδιο πρόσωπο σε διαφορετικά σχήματα, ποια ΑΦΜ διαδέχονται άλλα, ποιες επιχειρήσεις εμφανίζουν κοινές ή γειτνιάζουσες διευθύνσεις, ποιες εταιρείες έχουν κοινά φυσικά πρόσωπα σε ρόλους διαχείρισης ή εκπροσώπησης.
Η νέα στρατηγική
Θα πρέπει ωστόσο να αναφερθεί ότι, για να αποκαλυφθεί η «απάτη» στο σύνολό της και όχι αποσπασματικά, η νέα στρατηγική προβλέπει ότι ο επιτόπιος έλεγχος θα ενεργοποιείται, μόνον αφότου τα δεδομένα έχουν ήδη αποκαλύψει την πλήρη δομή του κυκλώματος, καθώς μόνο όταν οι σχέσεις αποτυπώνονται συνολικά το οργανωμένο δίκτυο γίνεται εμφανές.
Το χτύπημα, έτσι, θα είναι σαρωτικό, αφού οι ελεγκτές θα κάνουν έφοδο ταυτόχρονα σε όλα τα σημεία του κυκλώματος και όχι μόνο σε ένα, έχοντας ήδη σχηματισμένη εικόνα, όχι για να ψάξουν, αλλά για να επιβεβαιώσουν.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το κύκλωμα όπου στοχεύει η ΑΑΔΕ λειτουργεί (Modus Operandi) ως εξής:
*** αχυράνθρωποι, δηλαδή άτομα χωρίς περιουσιακά στοιχεία εμφανίζονται ως διαχειριστές
*** δημιουργούνται εικονικές εταιρείες, δηλαδή εταιρείες «μιας χρήσης»
*** χρέωση και αλλαγή ΑΦΜ, που σημαίνει ότι η εταιρεία συσσωρεύει μεγάλα χρέη σε ΦΠΑ και ΕΦΚΑ
*** εξαφάνιση, δηλαδή ή εταιρεία βάζει «λουκέτο» και εμφανίζεται νέα με τον ίδιο «εγκέφαλο», αλλά νέο ΑΦΜ και νέο «αχυράνθρωπο».
Σε αυτά τα μοντέλα, τα αντίμετρα της ΑΑΔΕ, μεταξύ άλλων, είναι το «κλείδωμα» των ΑΦΜ με την άμεση διακοπή της δυνατότητας έκδοσης τιμολογίων σε εταιρείες που χαρακτηρίζονται ως «φαντάσματα», συνδυασμός με ειδικούς ελέγχους στο ΓΕΜΗ όπου μέσω ειδικών διαδικασιών θα εντοπίζονται αλλοδαποί υπήκοοι που χρησιμοποιούνται για την ίδρυση των εταιρειών «μαϊμού», καθώς φυσικά και αυστηροποίηση όλων των κριτηρίων και ελέγχων κατά την έναρξη εργασιών σε επιχειρήσεις που παρουσιάζουν υψηλό ρίσκο.
«Πάγωμα» ΑΦΜ
Εξάλλου, με το νέο μοντέλο ανίχνευσης, η ΑΑΔΕ κάνει ένα σημαντικό βήμα στο να μπορεί να απενεργοποιεί άμεσα τα «ΑΦΜ μιας χρήσης», σεβόμενη και την τελευταία απόφαση (869/2025) του Συμβουλίου της Επικρατείας, που έκρινε ότι η πρακτική της απενεργοποίησης ΑΦΜ, χωρίς να υπάρχουν αδιάσειστες αποδείξεις και απλά για ενδείξεις και έλεγχο εν εξελίξει, παραβιάζει το Σύνταγμα.
Επισημαίνεται ότι το ΣτΕ έκρινε ότι η αναστολή χρήσης ή η απενεργοποίηση ενός ΑΦΜ αποτελεί «βαθιά επέμβαση στην οικονομική ζωή του φορολογούμενου, φυσικού ή νομικού προσώπου, η οποία κατ’ ουσία ισοδυναμεί με απαγόρευση άσκησης της οικονομικής δραστηριότητας».
Αξιοσημείωτο είναι ότι, κατά τη διάρκεια του 2025, με βάση τα τελευταία επίσημα στοιχεία, στο πλαίσιο καταπολέμησης της φοροδιαφυγής και στο «κυνήγι» του μαύρου χρήματος, υπήρξαν τα κατωτέρω αποτελέσματα:
*** «πάγωσαν» 28 ΑΦΜ, στο πρώτο τετράμηνο του προηγούμενου έτους, φυσικών προσώπων και εταιρειών που εντοπίστηκαν να λειτουργούν ως «εξαφανισμένοι έμποροι»
*** εντοπίστηκαν 9.309 «κόκκινα» ΑΦΜ, στο πλαίσιο των ελέγχων για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, ενώ τον Δεκέμβριο του 2025 περισσότερα από 2.000 ΑΦΜ αγροτών είχαν κριθεί ύποπτα και μπήκαν στο «μικροσκόπιο» για παράνομες επιδοτήσεις.
Όσον αφορά το τρέχον έτος, οι ελεγκτικές αρχές «στόχευσαν» ΑΦΜ με 380 επιχειρήσεις για «φέσια» 43 εκατ. ευρώ, δράση που αφορούσε την περίοδο 2025 – 2026.
Οι συνέπειες
Σε κάθε περίπτωση η απενεργοποίηση ΑΦΜ πραγματοποιείται, όταν διαπιστώνεται ότι έχουν δηλωθεί ψευδή ή ανακριβή στοιχεία ή χρησιμοποιήθηκε πλαστό ταυτοποιητικό έγγραφο για την απόκτησή του, αλλά φυσικά και όταν προκύψει ότι το ίδιο άτομο έχει δύο ΑΦΜ, οπότε και καλείται να απενεργοποιήσει ένα από τα δύο.
Όταν ένας ΑΦΜ απενεργοποιείται, ο κάτοχος χάνει τη δυνατότητα για οποιαδήποτε νόμιμη οικονομική δραστηριότητα:
*** αδυναμία συναλλαγών, δηλαδή δεν μπορεί να εκδώσει ή να λάβει τιμολόγια, ούτε να υποβάλει φορολογικές δηλώσεις (ΦΠΑ, Εισοδήματος).
*** δέσμευση λογαριασμών, που συνοδεύεται από «πάγωμα» τραπεζικών λογαριασμών και περιουσιακών στοιχείων για τη διασφάλιση των οφειλών
*** αποκλεισμός από πιστοποιητικά, γεγονός που σημαίνει ότι δεν μπορεί να εκδοθεί φορολογική ενημερότητα, απαραίτητη για μεταβιβάσεις ακινήτων ή συμμετοχή σε διαγωνισμούς
*** ψηφιακό «μπλοκάρισμα», δηλαδή διακόπτεται η πρόσβαση στις ψηφιακές υπηρεσίες του myAADE.
Πηγή: naftemporiki.gr
