Διασφαλισμένη είναι στην Ελλάδα η επάρκεια του εφοδιασμού σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο για διάστημα τριών μηνών, όμως η προσιτότητα των τιμών δεν είναι εγγυημένη.
Το σενάριο της «γρήγορης εκτόνωσης» στη Μέση Ανατολή φαίνεται να απομακρύνεται, και η προοπτική ενός επί μακρόν «μπλόκου» των στενών του Ορμούζ σε συνδυασμό με τον κίνδυνο περαιτέρω διαταραχών της ενεργειακής προμήθειας από την περιοχή (σε συνέχεια της διακοπής παραγωγής LNG από το Κατάρ και των χτυπημάτων της Τεχεράνης σε ενεργειακές εγκαταστάσεις ακόμα και στη Σαουδική Αραβία) προκαλεί ρίγη στις αγορές, όπως φάνηκε από την άνοδο του μπρεντ στα 83 δολ./βαρέλι και των τιμών του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έως και τα 65 ευρώ/MWh (από 32 ευρώ/MWh την περασμένη εβδομάδα.
Διαβεβαιώσεις από το ΥΠΕΝ για την ασφάλεια εφοδιασμού
Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα που εστάλη από τις χθεσινές συσκέψεις στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τον Υπουργό Σταύρο Παπασταύρου να δίνει διαβεβαιώσεις για την ασφάλεια εφοδιασμού, αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό -σε τηλεοπτική του συνέντευξη- και το ενδεχόμενο μέτρο στήριξης των καταναλωτών εάν οι παρενέργειες της ενεργειακής κρίσης παγιωθούν, τη στιγμή που και πηγές του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης επαναφέρουν σενάρια για επαναφορά του fuel pass εάν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου φτάσουν τα 100 δολ./βαρέλι, ενώ οι πρώτες ανατιμήσεις στην αντλία έχουν ήδη αρχίσει να κάνουν την εμφάνισή τους. Κατά τις συσκέψεις όπου συμμετείχαν εκπρόσωποι της Ρυθμιστικής Αρχής, των δυο μεγάλων διυλιστηριακών ομίλων (Helleniq Energy και Motor Oil), των Διαχειριστών των Συστημάτων Ηλεκτρισμού και Φυσικού Αερίου και των εταιρειών εμπορίας ηλεκτρισμού αποτιμήθηκαν τα δεδομένα λαμβάνοντας υπόψη διαφορετικά σενάρια, με κύρια παράμετρο τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Η χώρα παραμένει θωρακισμένη ως προς την ασφάλεια εφοδιασμού
Η εγχώρια αγορά αντιμετωπίζει τις εξελίξεις με ψυχραιμία, με πηγές του κλάδου να διαβεβαιώνουν ότι η χώρα παραμένει θωρακισμένη ως προς την ασφάλεια εφοδιασμού, «αν και η κατεύθυνση των διεθνών τιμών δεν μπορεί να προβλεφθεί με ακρίβεια».
Αρμόδιες πηγές αναφέρουν ως θετικά στοιχεία ότι σε αντίθεση με άλλες χώρες της Ευρώπης, η Ελλάδα δεν εισάγει φορτία LNG από το Κατάρ, ενώ ευνοϊκό στοιχείο είναι ότι η αγορά εισέρχεται σε περίοδο χαμηλής ζήτησης ρεύματος και φυσικού αερίου καθώς ο χειμώνας πλησιάζει στο τέλος του, διαθέτοντας αυξανόμενες «εφεδρείες» από την υδροηλεκτρική παραγωγή (που κινείται στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών λόγω των βροχοπτώσεων του προηγούμενου διαστήματος) και προοπτικές αύξησης της συνεισφοράς των ΑΠΕ, καθώς η αύξηση των ωρών ηλιοφάνειας συνεπάγεται περισσότερη παραγωγή από φωτοβολταϊκά. Στο ερώτημα ωστόσο τι θα συμβεί αν η διακοπή παραγωγής από το Κατάρ -από το οποίο προέρχεται το 20% της παγκόσμιας παραγωγής LNG που κατευθύνεται κατά κύριο λόγο στις αγορές της Ασίας-, η απάντηση είναι πως το πιθανότερο σενάριο είναι η εμπλοκή Ευρώπης και Ασίας σε έναν πόλεμο προσφορών για τα φορτία LNG του Ατλαντικού που δεν διέρχονται από τα στενά του Ορμούζ, που προδιαγράφει μεγάλη αύξηση των τιμών και επαναφέρει τον κίνδυνο επανάληψης μιας κρίσης τιμών ανάλογη με αυτή που παρατηρήθηκε την περίοδο 2022-2023. Ως καταλύτης για την αύξηση των τιμών του αερίου στην Ευρώπη, εξάλλου, μπορεί να λειτουργήσει και η προσπάθεια της Ηπείρου να αναπληρώσει τα αποθέματα, καθώς το ποσοστό πλήρωσης των αποθηκών -κατά μέσο όρο- κινείται αυτή τη στιγμή λίγο κάτω από το 30% και σε κάποιες χώρες σε ακόμα χαμηλότερα επίπεδα.
Η νευρικότητα στην αγορά φυσικού αερίου
Σύμφωνα με αναλυτές, το φυσικό αέριο αποτελεί τον βασικό παράγοντα μεταβολής των δεδομένων. Όπως επισημαίνουν, το επίκεντρο της κρίσης μετατοπίζεται καθαρά στο φυσικό αέριο, διαφοροποιώντας ουσιωδώς την εικόνα σε σχέση με προηγούμενες εντάσεις στη Μέση Ανατολή». Η αναστολή παραγωγής LNG στο Κατάρ, μετά τα πλήγματα στις εγκαταστάσεις Ras Laffan και Mesaieed, που αντιστοιχούν περίπου στο 20% της παγκόσμιας δυναμικότητας υγροποίησης, περιόρισε απότομα τη διαθέσιμη προσφορά στη διεθνή αγορά.
Η εξέλιξη αυτή μεταφράστηκε άμεσα σε έντονη μεταβλητότητα. Τα ευρωπαϊκά συμβόλαια φυσικού αερίου στο TTF εκτινάχθηκαν, σημειώνοντας ενδοσυνεδριακά άνοδο σχεδόν 40% και υπερβαίνοντας τα 60 ευρώ/MWh, υψηλό από το 2023, πριν υποχωρήσουν και κλείσουν γύρω στα 53 ευρώ/MWh, περιορίζοντας την ημερήσια αύξηση στο 22,7%, μετά το +35% της προηγούμενης συνεδρίασης. Παρότι η Ευρώπη δεν εξαρτάται σε απόλυτους όρους από το Κατάρ, η αναστολή φορτώσεων προς την Ασία δημιουργεί έλλειμμα στην παγκόσμια αγορά LNG, εντείνει τον ανταγωνισμό για διαθέσιμα φορτία και μεταφέρει το ρίσκο απευθείας στις ευρωπαϊκές τιμές.
Συνεδριάζει σήμερα και η Ομάδα Συντονισμού Φυσικού Αερίου της ΕΕ
Εάν η διαταραχή στις παγκόσμιες ροές LNG παραταθεί, η πίεση δεν θα αποτυπωθεί μόνο στις τιμές αλλά και στον ρυθμό πλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθηκών τους επόμενους μήνες, όπου θα κριθεί η πραγματική ανθεκτικότητα του συστήματος ενόψει του χειμώνα. Για τον λόγο αυτό συνεδριάζει σήμερα και η Ομάδα Συντονισμού Φυσικού Αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να αξιολογήσει τον αντίκτυπο της διευρυνόμενης σύρραξης στη Μέση Ανατολή. Στην ομάδα συμμετέχουν εκπρόσωποι των κυβερνήσεων των κρατών-μελών και έχει ως αποστολή την παρακολούθηση των επιπέδων αποθήκευσης, των ροών φυσικού αερίου και τον συντονισμό μέτρων σε περιόδους κρίσης. Ωστόσο, η Κομισιόν επιβεβαιώνει πως δεν τίθενται στο τραπέζι ζητήματα ασφάλειας εφοδιασμού για το προσεχές διάστημα.
Πηγή: iefimerida.gr
