Εκτεταμένα προβλήματα από κατολισθήσεις, καταπτώσεις και πλημμυρικά φαινόμενα καταγράφονται το τελευταίο διάστημα στη Δυτική Πελοπόννησο και ευρύτερα στη Δυτική Ελλάδα, εξαιτίας των έντονων και παρατεταμένων βροχοπτώσεων. Την ίδια ώρα, σε παράκτιες περιοχές παρατηρείται σημαντική άνοδος της στάθμης της θάλασσας, φαινόμενο που – όπως διευκρινίζεται – δεν συνδέεται με την κλιματική αλλαγή, αλλά με τις καιρικές συνθήκες των τελευταίων ημερών.
Ο καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών Ευθύμης Λέκκας, μιλώντας στο ΕΡΤnews, έκανε λόγο για «εκατοντάδες φαινόμενα» σε Δυτική Πελοπόννησο, Ηλεία, Μεσσηνία, Τρίπολη, Αχαΐα, καθώς και σε Αιτωλοακαρνανία και Άρτα.
Όπως ανέφερε, «έχουμε κανονικές κατολισθήσεις, καταπτώσεις, καταρρεύσεις, ροές ρεμάτων, λάσπες», επισημαίνοντας ότι τα φαινόμενα είναι εκτεταμένα και οφείλονται «κυρίως λόγω των μεγάλων βροχοπτώσεων και της αγριότητας των βροχοπτώσεων που είχαμε το τελευταίο χρονικό διάστημα».
Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και οι νοτιοδυτικοί άνεμοι
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο φαινόμενο της ανόδου της στάθμης της θάλασσας σε παράκτιες περιοχές και λιμάνια, κυρίως σε κλειστούς κόλπους με νοτιοδυτικό προσανατολισμό.
Ο κ. Λέκκας εξήγησε ότι πρόκειται για παροδικό φαινόμενο που συνδέεται με τους παρατεταμένους νοτιοδυτικούς ανέμους: «Έχουμε μια παρατεταμένη διαδικασία νοτιοδυτικών ανέμων που συσσωρεύονται ταχύτατα τα θαλάσσια ύδατα σε ορισμένα σημεία και κυρίως μέσα σε κλειστούς κόλπους».
Διευκρίνισε μάλιστα ότι «δεν είναι παλίρροια, ούτε άμπωτη», καθώς τα φαινόμενα παλίρροιας σχετίζονται με τη θέση της Σελήνης, ενώ στην προκειμένη περίπτωση «έχουμε να κάνουμε με καθαρά φαινόμενα που δρομολογούνται στην ατμόσφαιρα από τους έντονους και παρατεταμένους ανέμους».
Η άνοδος της στάθμης, όπως ανέφερε, μπορεί να φτάσει «και το μισό ή και το ένα μέτρο», γεγονός που εξηγεί τις εικόνες με πλημμυρισμένα λιμάνια και παράκτιους χώρους, ιδιαίτερα στα Ιόνια Νησιά.
Περιοχές υψηλής τρωτότητας και ρόλος των σεισμών
Απαντώντας σε ερώτηση για περιοχές υψηλής τρωτότητας, ο καθηγητής σημείωσε ότι τα κατολισθητικά φαινόμενα δεν εκδηλώνονται μεμονωμένα, αλλά εξαρτώνται από παράγοντες όπως:
- οι μεγάλες μορφολογικές κλίσεις,
- η γεωλογική δομή και η φύση των πετρωμάτων,
- το επιφανειακό και υπόγειο νερό.
Όπως τόνισε, «η αφορμή για να εκδηλωθεί η κατολίσθηση είναι διαφορετική κάθε φορά», επισημαίνοντας ότι πέρα από τις βροχοπτώσεις, και μια σεισμική δόνηση –όπως αυτή που σημειώθηκε πρόσφατα στη Μεσσηνία– μπορεί να δρομολογήσει κατολισθήσεις.
Δεν συνδέεται με την κλιματική κρίση η τωρινή άνοδος
Ο κ. Λέκκας ξεκαθάρισε ότι η πρόσφατη άνοδος της στάθμης της θάλασσας δεν πρέπει να συγχέεται με τη μακροπρόθεσμη άνοδο που συνδέεται με την κλιματική κρίση.
Όπως ανέφερε, η συνολική άνοδος λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη και της τήξης των πάγων «είναι της τάξεως των μερικών εκατοστών μέσα στα επόμενα 50 χρόνια», ενώ αυτό που παρατηρείται τώρα «έχει να κάνει καθαρά με τη διεύθυνση των ανέμων και τις καιρικές συνθήκες στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου».
Λειψυδρία: Οι βροχές βοηθούν, αλλά δεν λύνουν το πρόβλημα
Σε ό,τι αφορά τη λειψυδρία, ο καθηγητής υπογράμμισε ότι, παρά τις φετινές βροχοπτώσεις και τη μερική πλήρωση των ταμιευτήρων, δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού.
«Έχουμε νερό για 200 επιπλέον μέρες, αλλά αυτό δεν πρέπει να μας αποπροσανατολίζει», ανέφερε, τονίζοντας την ανάγκη για «σωστή διαχείριση των υδάτινων αποθεμάτων» και καμπάνιες μείωσης της κατανάλωσης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις αγροτικές περιοχές, όπως η Θεσσαλία και η Βοιωτία, επισημαίνοντας ότι απαιτούνται σημαντικές παρεμβάσεις, καθώς «αυτές οι βροχές βοήθησαν, αλλά δεν λύνουν σε καμία περίπτωση το πρόβλημα της λειψυδρίας μακροπρόθεσμα».
Οι επιστήμονες εμφανίζονται καθησυχαστικοί για τα άμεσα φαινόμενα, τα οποία χαρακτηρίζονται παροδικά, ωστόσο υπογραμμίζουν ότι η ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων παραμένει κρίσιμη ενόψει των επόμενων μηνών.
