Από τις αρχές του 2025 και έως τις 5 Νοεμβρίου, δύο χώρες στην Ευρώπη έχουν αναφέρει κρούσματα του ιού Τσικουνγκούνια (Chikungunya), η Γαλλία (776) και η Ιταλία (374). Ο ιός Τσικουνγκούνια εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1952 στην Τανζανία και περιοριζόταν σε τροπικές περιοχές, όπου καταγράφονται εκατομμύρια κρούσματα ετησίως. Η ασθένεια προκαλεί σοβαρό και παρατεταμένο πόνο στις αρθρώσεις, ο οποίος είναι εξαιρετικά εξουθενωτικός και μπορεί να αποβεί θανατηφόρος για μικρά παιδιά και ηλικιωμένους.
Νέα μελέτη προειδοποιεί πως η εξαιρετικά επώδυνη τροπική ασθένεια, η οποία μεταδίδεται από κουνούπια, μπορεί να εξαπλωθεί σε ολόκληρη την Ευρώπη. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι μολύνσεις μπορεί να διαρκούν 6 μήνες τον χρόνο σε Ελλάδα, Ισπανία και άλλες χώρες της νότιας Ευρώπης, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών που φέρνει η κλιματική αλλαγή. Μάλιστα, οι επιστήμονες τονίζουν πως η συνεχιζόμενη υπερθέρμανση του πλανήτη σημαίνει ότι είναι μόνο θέμα χρόνου πριν η ασθένεια εξαπλωθεί περαιτέρω προς τον βορρά.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Journal of the Royal Society Interface, χρησιμοποίησε δεδομένα από 49 προηγούμενες μελέτες σχετικά με τον ιό Τσικουνγκούνια σε κουνούπια – τίγρης για να προσδιορίσει για πρώτη φορά τον χρόνο επώασης σε όλο το φάσμα των θερμοκρασιών. Η μελέτη διαπίστωσε ότι η θερμοκρασία για τη μετάδοση είναι 13°C-14°C, πράγμα που σημαίνει ότι οι μολύνσεις μπορούν να εμφανίζονται για περισσότερο από 6 μήνες τον χρόνο σε Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία και Ελλάδα, και για 3 έως 5 μήνες τον χρόνο σε Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ελβετία και πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
«Πρόκειται για μία πολύ σοβαρή πιθανότητα να έχουμε κρούσματα του ιού Τσικουνγκούνια , αλλά πρέπει να υπάρχει ο φορέας στη χώρα μας», τονίζει με ιδιαίτερη έμφαση στο parapolitika.gr ο αναπληρωτής καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας, Γκίκας Μαγιορκίνης, ο οποίος συμπληρώνει επίσης ως εξής: «Το γεγονός ότι κρούσματα έχουν καταγραφεί στην Ιταλία και την Γαλλία δείχνει ότι η Ελλάδα είναι πολύ κοντά στην πιθανότητα να καταγράψει επίσης τέτοια μόλυνση. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, τα κρούσματα, εάν προκύψουν στην Ελλάδα, θα προέρχονται από εισαγόμενους φορείς, από εισαγόμενα κουνούπια».
Ο ιός δεν μεταδίδεται απευθείας από άνθρωπο σε άνθρωπο. Σημειώνεται ότι όταν ένα κουνούπι τσιμπήσει ένα μολυσμένο άτομο, ο ιός εισέρχεται στο έντερό του. Μετά από μια περίοδο επώασης, ο ιός βρίσκεται στο σάλιο του κουνουπιού, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να μολύνει το επόμενο άτομο που θα τσιμπήσει. Αν όμως η περίοδος επώασης είναι μεγαλύτερη από τη διάρκεια ζωής του κουνουπιού, ο ιός δεν μπορεί να εξαπλωθεί.
Τα συμπτώματα του ιού Τσικουνγκούνια
Ο ιός Τσικουνγκούνια προκαλεί συμπτώματα 3 έως 7 ημέρες μετά το τσίμπημα:
- Πυρετό
- Πόνους στις αρθρώσεις
- Εξανθήματα
- Πονοκέφαλο
- Μυϊκούς πόνους
- Πρησμένες αρθρώσεις
Οι περισσότεροι αναρρώνουν σε μία εβδομάδα, αλλά σε σοβαρές περιπτώσεις ο πόνος στις αρθρώσεις μπορεί να διαρκέσει μήνες ή χρόνια. Σε αυξημένο κίνδυνο βρίσκονται νεογνά, ηλικιωμένοι και άτομα με υποκείμενα νοσήματα (καρδιακά προβλήματα, διαβήτης).
Δεν υπάρχει θεραπεία, αλλά οι θάνατοι είναι σπάνιοι.
Τα κρούσματα του ιού Τσικουνγκούνια στην Ελλάδα
Τέλος, σύμφωνα με τα σχετικά επιδημιολογικά στοιχεία του Εθνικού Οργανισμού Δημοσίας Υγείας (ΕΟΔΥ), το πιο πρόσφατο κρούσμα του ιού Τσικουνγκούνια στην Ελλάδα ήταν ένα, εισαγόμενο και καταγράφηκε πέρυσι, το 2025, σε ταξιδιώτη προερχόμενο από ενδημική περιοχή, ενώ τα αμέσως προηγούμενα κρούσματα του ιού στη χώρα μας ήταν δύο, εισαγόμενα επίσης και είχαν καταγραφεί το 2019.
