Το 2019, με την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, θέσαμε εξαρχής ως κεντρική πολιτική επιλογή την ιεράρχηση και τη συστηματική προετοιμασία των μεγάλων έργων που επί χρόνια έμεναν πίσω: έργων αναγκαίων όχι απλώς για να καλύψουν υποδομές που έλειπαν, αλλά για να απελευθερώσουν αναπτυξιακές δυνατότητες, να ενισχύσουν τη βιωσιμότητα και να θωρακίσουν το μέλλον των τοπικών κοινωνιών.
Η Κρήτη, για πρώτη φορά, βρέθηκε στον πυρήνα ενός ολοκληρωμένου κυβερνητικού σχεδιασμού για τις υποδομές της. Με σχέδιο, επιμονή και διαρκή παρακολούθηση, δρομολογήθηκε ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων που αλλάζει τον αναπτυξιακό βηματισμό του νησιού και συγκροτεί ένα συνεκτικό πλαίσιο αναβάθμισης των υποδομών του. Μεταξύ άλλων, ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης, το νέο διεθνές αεροδρόμιο στο Καστέλλι και η ηλεκτρική διασύνδεση με την ηπειρωτική χώρα αποτελούν εμβληματικά έργα, τα οποία το 2019 δεν ήταν ούτε αυτονόητα ούτε εξασφαλισμένα.
Σήμερα, όλες αυτές οι παρεμβάσεις έχουν περάσει στη φάση της υλοποίησης, με σαφή χρονοδιαγράμματα, ενεργά εργοτάξια και μετρήσιμο αποτύπωμα. Συνθέτουν έναν βασικό κορμό έργων στρατηγικής σημασίας, ο οποίος συμπληρώνεται από μια σειρά επιμέρους παρεμβάσεων που ενισχύουν τη συνολική ανθεκτικότητα, τη λειτουργικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη της Κρήτης.
Ειδικά ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης δεν είναι ένα ακόμη έργο μεταφορών. Είναι ένα έργο που συνδέεται άμεσα με την καθημερινότητα των πολιτών, την οικονομική δραστηριότητα και – πάνω απ’ όλα – με την οδική ασφάλεια. Από το 2019 είχα επισημάνει ότι ο υφιστάμενος άξονας συγκαταλέγεται στα πλέον επικίνδυνα οδικά δίκτυα της Ευρώπης και ότι αποτελεί χρέος της Πολιτείας και ύψιστη πολιτική προτεραιότητα να δρομολογήσει μια ρεαλιστική και ολοκληρωμένη λύση για τον ΒΟΑΚ. Αυτό ακριβώς γίνεται πράξη σήμερα, με την πλήρη εκκίνηση του μεγαλύτερου και τεχνικά πιο απαιτητικού οδικού έργου που υλοποιείται στην Ευρώπη, ένα έργο που δεν υπηρετεί μόνο αναπτυξιακούς στόχους, αλλά θωρακίζει τη συνοχή και την ασφάλεια ολόκληρης της Κρήτης.
Ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης είναι καρπός μιας μακρόχρονης, μεθοδικής και επίμονης προσπάθειας, η οποία περνά πλέον οριστικά από τον σχεδιασμό στην κατασκευή. Η ενεργοποίηση της σύμβασης παραχώρησης για το μεγαλύτερο τμήμα του έργου, από το Ηράκλειο έως τα Χανιά, επιβεβαιώνει ότι ο βασικός κορμός του ΒΟΑΚ προχωρά, με ενεργά εργοτάξια και συγκεκριμένο κατασκευαστικό αντικείμενο. Παράλληλα, κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών στα Χανιά, υπογράφηκε η ενεργοποίηση του δικαιώματος προαίρεσης για την επέκταση του έργου έως την Κίσσαμο, ενισχύοντας τη λειτουργική συνέχεια ενός έργου που αφορά ολόκληρη την Κρήτη και συνδυάζει την αναπτυξιακή προοπτική με τη δραστική αναβάθμιση της οδικής ασφάλειας και της συνοχής του νησιού.
Το νέο διεθνές αεροδρόμιο στο Καστέλλι έχει πλέον αρχίσει να παίρνει σαφή μορφή, οδεύοντας με σταθερά βήματα προς την ολοκλήρωσή του και επιβεβαιώνοντας τον στρατηγικό του ρόλο για την Κρήτη. Τις προηγούμενες μέρες, παρουσία του Πρωθυπουργού, υπογράφηκε η συμφωνία για την προμήθεια και εγκατάσταση των συστημάτων αεροναυτιλίας, ένα κρίσιμο ορόσημο που αφορά άμεσα την πιστοποίηση και τη λειτουργία του νέου αεροδρομίου. Πρόκειται για μια παρέμβαση που ενισχύει ουσιαστικά τη διασυνδεσιμότητα και την προσβασιμότητα του νησιού, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για αυξημένες τουριστικές ροές και συνολική αναβάθμιση του μεταφορικού αποτυπώματος της Κρήτης.
Η μεγάλη ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης με την Αττική, η οποία έχει ήδη τεθεί σε λειτουργία, θεραπεύει τη διαχρονική ενεργειακή απομόνωση του νησιού και συνιστά μια σύγχρονη, αξιόπιστη και καινοτόμα επένδυση στρατηγικής σημασίας. Η διασύνδεση ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια, περιορίζει δραστικά τη χρήση ρυπογόνων μονάδων και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για σημαντικά περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη. Ειδικότερα, η εξοικονόμηση που επιτυγχάνεται μέσω της μείωσης των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας εκτιμάται σε 400 έως 550 εκατ. ευρώ ετησίως, ποσό που σε βάθος χρόνου μπορεί να μεταφραστεί σε ένα ουσιαστικό όφελος για τους καταναλωτές, της τάξης των 140 έως 180 ευρώ ετησίως για ένα μέσο νοικοκυριό, επιβεβαιώνοντας τον κοινωνικό και αναπτυξιακό χαρακτήρα του έργου.
«Στη διάρκεια της Μεταπολίτευσης, καμία άλλη Κυβέρνηση δεν επένδυσε με τόσο συστηματικό και μακρόπνοο τρόπο στις υποδομές της Κρήτης»
Με βάση τα επίσημα στοιχεία και τα διαθέσιμα δεδομένα, το συνολικό ύψος των επενδύσεων που δρομολογήθηκαν και υλοποιούνται για τα μεγάλα τρία αυτά προαναφερθέντα έργα υποδομής στην Κρήτη προσεγγίζει τα 4,52 δισ. ευρώ, αντιστοιχώντας σε μια επένδυση της τάξης των 7.200 ευρώ ανά κάτοικο του νησιού. Πρόκειται για μεγέθη που αποτυπώνουν με σαφήνεια το εύρος και τη βαρύτητα των παρεμβάσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη και το αποτύπωμα που αφήνουν στον αναπτυξιακό βηματισμό της Κρήτης. Ακριβώς γι’ αυτό, η πρόσφατη παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Χρίστου Δήμα στην Κρήτη δεν είχε εθιμοτυπικό χαρακτήρα. Ανέδειξε έμπρακτα ότι, στη διάρκεια της Μεταπολίτευσης, καμία άλλη Κυβέρνηση δεν επένδυσε με τόσο συστηματικό, συγκροτημένο και μακρόπνοο τρόπο στις κρίσιμες υποδομές του νησιού. Και αυτό χωρίς να σημαίνει ότι η προσπάθεια εξαντλείται σε αυτά τα έργα, αλλά ότι αποτελεί τη βάση για μια συνολικότερη στρατηγική παρεμβάσεων που συνεχίζεται.
Το προσεχές διάστημα ακολουθεί ένα ευρύ πλέγμα δημοπρατήσεων συνολικού προϋπολογισμού 135 εκατ. ευρώ, που αφορά έργα αναβάθμισης σε 21 περιφερειακά λιμάνια της χώρας. Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη σημασία έχει για το Ρέθυμνο η ένταξη και προτεραιοποίηση του έργου «Αποκατάσταση λειτουργικών βαθών και επισκευή – ενίσχυση της θωράκισης του λιμένα Ρεθύμνου», αρχικού προϋπολογισμού 17,3 εκατ. ευρώ, το οποίο συγκαταλέγεται στα πρώτα έργα που αναμένεται να δημοπρατηθούν.
Στην ίδια κατεύθυνση ωρίμανσης και προώθησης κρίσιμων έργων υποδομής, προχωρά και το έργο του Φράγματος Πλατύ ποταμού. Η πρόσφατη έγκριση της Συλλογικής Απόφασης Έργου για τη χρηματοδότηση των απαλλοτριώσεων, σε συνέχεια της απόφασης ένταξης του έργου από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών στο τέλος του προηγούμενου έτους, συνιστά ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα για τη μετάβαση από τον σχεδιασμό στο στάδιο της υλοποίησης. Πρόκειται για μια παρέμβαση στρατηγικής σημασίας όχι μόνο για τον Νομό Ρεθύμνου, αλλά για το σύνολο της Περιφέρειας Κρήτης, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η λειψυδρία και οι πιέσεις στους υδατικούς πόρους καθιστούν αναγκαία τη θωράκιση της αγροτικής παραγωγής, της ύδρευσης και της ανθεκτικότητας των τοπικών κοινωνιών.
Αντίστοιχα, σε φάση εκκίνησης του κατασκευαστικού σκέλους βρίσκεται και το μεγάλο έργο Σύμπραξης Δημόσιου – Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) που αφορά την κατασκευή σύγχρονων φοιτητικών κατοικιών στο Ρέθυμνο και στο Ηράκλειο. Με τον ανάδοχο να προχωρά ήδη στην οριοθέτηση των εργοταξίων, το έργο εισέρχεται πλέον στη φάση της υλοποίησης, με ορίζοντα ολοκλήρωσης τα επόμενα τρία έτη. Πρόκειται για μια παρέμβαση με σαφές κοινωνικό πρόσημο, που απαντά σε ένα υπαρκτό και οξύ πρόβλημα στέγασης των φοιτητών και στηρίζει έμπρακτα τις οικογένειες που επιλέγουν την Κρήτη για τις σπουδές των παιδιών τους.
Όλα τα παραπάνω αναδεικνύουν τη σημασία που αποδίδει η Κυβέρνηση στα μεγάλα αναπτυξιακά έργα της Κρήτης και στη συνολική αναβάθμιση των υποδομών του νησιού. Έργα που εντάσσονται σε έναν συνεκτικό σχεδιασμό, με στόχο την ασφάλεια, την ανθεκτικότητα και τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών.
Σε αυτή την κατεύθυνση, η προσπάθεια συνεχίζεται, με σταθερά και μετρήσιμα βήματα, ώστε οι υποδομές να γίνονται πράξη και να αφήνουν ουσιαστικό αποτύπωμα στο παρόν και στο μέλλον της Κρήτης.
