Στη Βουλή συζητήθηκε η Επίκαιρη Ερώτηση της Βουλευτή Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνας Σπυριδάκη, για τη δραματική κατάσταση της ελαιοπαραγωγής στο Λασίθι.
Όπως τόνισε η Βουλευτής ήδη από την πρωτολογία της: «Σήμερα επανέρχομαι με βαθιά απογοήτευση, γιατί εδώ και χρόνια βλέπω να παίζεται ένα πινγκ πονγκ στις πλάτες των ελαιοπαραγωγών του Λασιθίου της Κρήτης και όχι μόνο.»
Και το περιέγραψε με απόλυτη σαφήνεια: «Αυτό που συμβαίνει δεν είναι ούτε κάποια αφελής παρεξήγηση ούτε κάποιο γραφειοκρατικό μπέρδεμα· είναι μια συνειδητή μετάθεση ευθυνών μεταξύ Υπουργείου και Ευρώπης, Ευρώπης και Υπουργείου, με μοναδικό χαμένο τον παραγωγό.»
Η εικόνα που παρουσίασε δεν επιδέχεται αμφισβήτηση. Η ελαιοπαραγωγή στην Κρήτη και στο Λασίθι καταρρέει για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά, με μειώσεις που αγγίζουν: «το 70%, το 80% και το 90%. Μιλάμε για ελαιοπαραγωγούς που δεν έβγαλαν ούτε τα βασικά έξοδα και παρά το γεγονός ότι δεν είχαν έσοδα, πληρώνουν ΕΛΓΑ, καύσιμα, ασφάλιστρα, λιπάσματα, νερό – όπου υπάρχει νερό γιατί με τα έργα που μας τάξατε είναι λίγο και κακής ποιότητας.»
Όλα αυτά σε μια περιοχή που τελεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας: «Με παρατεταμένες ψηλές θερμοκρασίες το καλοκαίρι, σε μια από τις πιο ξηροθερμικές περιοχές της Ευρώπης, με τους παραγωγούς αντιμέτωπους με τον δάκο, με αυξημένο κόστος ενέργειας και με μικρούς συνεταιρισμούς να γονατίζουν και ανθρώπους να εγκαταλείπουν την ελαιοκαλλιέργεια γιατί δεν βλέπουν μέλλον εκεί.»
Ερωτήσεις, επίκαιρες και… γενικόλογες απαντήσεις
Η Κατερίνα Σπυριδάκη υπενθύμισε ότι το θέμα δεν τέθηκε πρώτη φορά: «Σας καταθέσαμε ερωτήσεις και λάβαμε γενικόλογες και αόριστες απαντήσεις. Σας καταθέσαμε επίκαιρη ερώτηση, ρωτήσαμε αν θα υπάρξει de minimis, αν θα υπάρξει αποζημίωση για τον δάκο, αν θα αναγνωρίσετε τη λειψυδρία ως φυσική καταστροφή.»
Η απάντηση που έλαβε τότε ήταν ξεκάθαρη – και σήμερα καταρρέει: «Αυτό που μας είπατε εσείς είναι ότι δεν το επιτρέπει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Δικά σας λόγια: “Βάσει του Κανονισμού 1857, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν προβλέπει χρηματική ενίσχυση.”»
Απέναντι σε αυτή την απάντηση, η Βουλευτής έκανε το αυτονόητο: «Πήγαμε το θέμα εκεί που μας είπατε ότι υπάρχει το εμπόδιο. Πήγαμε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.»
Και η απάντηση της Επιτροπής ήταν αποκαλυπτική: «Όχι ότι δεν γίνεται, όχι ότι απαγορεύεται, όχι ότι δεν προβλέπεται. Το είπε ξεκάθαρα: “Εργαλεία υπάρχουν, η Επιτροπή είναι εδώ, αλλά η Ελλάδα δεν έχει καταθέσει κανένα αίτημα.”»
Η πολιτική συνέπεια αυτής της απάντησης είναι αμείλικτη: «Κάπου εδώ καταρρέει το κυβερνητικό αφήγημα.»
Και ακόμη περισσότερο: «Υπάρχει νομική βάση για έκτακτη στήριξη με το άρθρο 219 του Κανονισμού 1308/2013. Άρα το “δεν γίνεται” δεν είναι ευρωπαϊκό. Είναι ή επιλογή ή αδράνεια.»
Από τον Άννα στον Καϊάφα
Η Βουλευτής περιέγραψε με τον πιο καθαρό τρόπο το πολιτικό παιχνίδι που παίζεται: «Καταθέσαμε ερώτηση, απαντάτε γενικόλογα. Καταθέτουμε επίκαιρη ερώτηση, μας λέτε “θέλουμε αλλά δεν μπορούμε”. Και η Ευρώπη λέει “εμείς εσάς περιμένουμε”. Από τον Άννα στον Καϊάφα.»
Και έθεσε τα κρίσιμα ερωτήματα: «Γιατί δεν πήγατε ποτέ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή; Επιλογή ή αδράνεια; Δεν ξέρατε ή δεν θέλατε; Και το πιο κρίσιμο: τώρα, όχι στο μέλλον, τι θα κάνετε για την ελαιοπαραγωγή;»
Αναγνώριση του προβλήματος – καμία δέσμευση για λύση
Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, στην απάντησή του, αναγνώρισε ρητά ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα λειψυδρίας, ιδιαίτερα στην ανατολική Κρήτη. Παραδέχτηκε ότι οι κλιματικές πιέσεις είναι πραγματικές και ότι επηρεάζουν την ελαιοπαραγωγή.
Όπως δήλωσε μετέπειτα η κα Σπυριδάκη: «Κι όμως, λίγα λεπτά αργότερα, η αναγνώριση αυτή ακυρώθηκε στην πράξη. Αντί για συγκεκριμένα μέτρα στήριξης, ο Υφυπουργός: δεν ανακοίνωσε καμία έκτακτη ενίσχυση, δεν δεσμεύτηκε για de minimis ενισχύσεις, δεν αναγνώρισε τη λειψυδρία ως φυσική καταστροφή με όρους κρατικής στήριξης, δεν έδωσε κανένα χρονοδιάγραμμα για οποιαδήποτε παρέμβαση».
Άρθρο 219: διαταραχή αγοράς μόνο στα χαρτιά;
Ο Υφυπουργός επέμεινε ότι το άρθρο 219 του Κανονισμού 1308/2013 αφορά «διαταραχές της αγοράς», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η κατάσταση στην ελαιοπαραγωγή δεν συνιστά τέτοια διαταραχή.
«Το ερώτημα είναι απλό και αμείλικτο: Με μείωση παραγωγής έως 90%, με εγκατάλειψη καλλιεργειών και με ολόκληρες περιοχές χωρίς εισόδημα, δεν υπάρχει διαταραχή αγοράς; Και το ακόμη πιο κρίσιμο: Ζήτησε ή όχι η Κυβέρνηση την ενεργοποίηση του άρθρου 219; Σε αυτό το ερώτημα, δυστυχώς, ο Υφυπουργός δεν απάντησε ποτέ. Αντιθέτως, είχαμε μία απάντηση χωρίς συγκεκριμένα μέτρα, χωρίς πολιτική δέσμευση, χωρίς χρονοδιάγραμμα, χωρίς ανάληψη ευθύνης. Αναγνώρισε το πρόβλημα με τα λόγια, αλλά το αρνήθηκε στην πράξη».
De minimis: επίκληση μιας αποτυχίας πάνω σε μια άλλη
«Το πιο αποκαλυπτικό – και πολιτικά προκλητικό – σημείο της απάντησης του Υφυπουργού ήταν όταν δήλωσε ότι δεν μπορεί να εφαρμοστεί de minimis στήριξη, διότι τα διαθέσιμα κονδύλια έχουν δεσμευτεί αλλού, με χαρακτηριστική αναφορά στις ανάγκες που προέκυψαν από την ευλογιά. Δηλαδή, η Κυβέρνηση: επικαλείται μια αποτυχία διαχείρισης στον τομέα της κτηνοτροφίας, για να δικαιολογήσει την αδράνεια στον τομέα της ελαιοπαραγωγής.», τόνισε χαρακτηριστικά η Βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνα Σπυριδάκη.
Επιπλέον, σημείωσε: «Με αυτόν τον τρόπο, ο Υφυπουργός δεν δείχνει σεβασμό ούτε στους κτηνοτρόφους που επλήγησαν από την ευλογιά, ούτε στους ελαιοπαραγωγούς που βλέπουν το εισόδημά τους να μηδενίζεται, εργαλειοποιώντας τη μία κρίση για να δικαιολογήσει την αδράνεια στην άλλη».
«Τα στοιχεία βρίσκονται υπό επεξεργασία» – πόσα χρόνια ακόμα;
Εξίσου προκλητική ήταν η αναφορά του Υφυπουργού ότι τα στοιχεία για τη μείωση της παραγωγής στο Λασίθι «βρίσκονται υπό επεξεργασία».
Η Βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνα Σπυριδάκη, υπογραμμίζει: «Δηλαδή: ενώ παραδέχεται λειψυδρία, ενώ η μείωση παραγωγής είναι κοινός τόπος για παραγωγούς, συνεταιρισμούς και τοπικούς φορείς, ενώ πρόκειται για τρίτη συνεχόμενη χρονιά κατάρρευσης, η Κυβέρνηση δηλώνει ότι… ακόμα «επεξεργάζεται στοιχεία». Πόσα χρόνια χρειάζονται για να καταγραφεί μια πραγματικότητα που τη ζει καθημερινά ο αγρότης στο χωράφι του;»
Όπως τόνισε η Βουλευτής στη δευτερολογία της: «Ακούσαμε ξανά μια απάντηση γενική, προσεκτικά διατυπωμένη πάντα, με πολλές αναφορές σε διαδικασίες, σε εργαλεία, σε παρακολούθηση. Όμως αυτό που θέλουν να ακούσουν οι αγρότες σήμερα στο Λασίθι και στην Κρήτη δεν είναι άλλη μια περιγραφή του τι προβλέπεται, αλλά τι θα γίνει με όσα ζουν.»
Η Βουλευτής Λασιθίου κλείνοντας ήταν κατηγορηματική: «Οι αγρότες και οι παραγωγοί μας δεν ζητούν θαύματα ούτε ζητούν ελεημοσύνη. Ζητούν καθαρές κουβέντες, συγκεκριμένες απαντήσεις και πράξεις, όχι γενικόλογες απαντήσεις, όχι να πετάμε την μπάλα στην εξέδρα.»
