Ο νέος «λογαριασμός» του ΕΝΦΙΑ, που αναμένεται να αναρτηθεί στις αρχές Μαρτίου, αναδιαμορφώνει τον χάρτη των επιβαρύνσεων για εκατομμύρια φορολογούμενους. Η φιλοσοφία του παραμένει στοχευμένη: ελαφρύνσεις για ευάλωτα νοικοκυριά, κίνητρα για ασφάλιση ακινήτων και πρόσθετη στήριξη σε μικρούς οικισμούς και ακριτικές περιοχές.
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, οι μειώσεις δεν είναι οριζόντιες, αλλά συνδέονται με συγκεκριμένα κοινωνικά, γεωγραφικά και περιουσιακά κριτήρια, οδηγώντας σε μεγάλες αποκλίσεις στο τελικό ποσό που θα κληθούν να πληρώσουν οι ιδιοκτήτες.
Ιδιαίτερα ευνοημένοι εμφανίζονται οι ιδιοκτήτες κύριας κατοικίας σε μικρούς οικισμούς. Για κατοικίες σε περιοχές έως 1.500 κατοίκους –με εξαίρεση την Αττική, πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων– καθώς και σε οικισμούς έως 1.700 κατοίκους στον Έβρο, στη Δυτική Μακεδονία και γενικότερα στη μεθόριο, προβλέπεται μείωση 50% στον ΕΝΦΙΑ του 2026.
Η έκπτωση αφορά αποκλειστικά την κύρια κατοικία και ισχύει για πλήρη κυριότητα, ψιλή κυριότητα ή επικαρπία, υπό την προϋπόθεση ότι η συνολική αντικειμενική αξία της κατοικίας δεν υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ. Εφόσον το ακίνητο είναι και ασφαλισμένο έναντι φυσικών καταστροφών, η συνολική ελάφρυνση μπορεί να φτάσει έως και το 70%, συνδυάζοντας την έκπτωση της τοποθεσίας με το πρόσθετο μπόνους ασφάλισης.
Κίνητρο ασφάλισης κατοικιών
Ξεχωριστό βάρος δίνεται και φέτος στην ασφάλιση των κατοικιών. Περίπου 400.000 νοικοκυριά που έχουν ασφαλίσει τα ακίνητά τους έναντι φυσικών καταστροφών δικαιούνται έκπτωση 20% στον κύριο και τον συμπληρωματικό φόρο, εφόσον η αντικειμενική αξία της κατοικίας δεν υπερβαίνει τις 500.000 ευρώ. Για ακίνητα μεγαλύτερης αξίας, η μείωση περιορίζεται στο 10%.
Η έκπτωση προσαρμόζεται ανάλογα με τη διάρκεια της ασφάλισης. Πλήρες όφελος προβλέπεται μόνο για 12μηνη κάλυψη, ενώ για μικρότερα χρονικά διαστήματα το ποσοστό μειώνεται αναλογικά, χωρίς καμία ελάφρυνση όταν η ασφάλιση δεν ξεπερνά τους τρεις μήνες.
Εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια
Για περίπου 900.000 φορολογούμενους, ο ΕΝΦΙΑ του 2026 θα είναι μειωμένος κατά 50% ή και μηδενικός. Η μείωση κατά το ήμισυ αφορά νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα και περιορισμένη ακίνητη περιουσία, με ανώτατα όρια τόσο στο οικογενειακό εισόδημα όσο και στη συνολική επιφάνεια και αξία των ακινήτων.
Ακόμη πιο ευνοϊκό είναι το καθεστώς για οικογένειες με τρία ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα, καθώς και για φορολογούμενους με ποσοστό αναπηρίας άνω του 80%. Υπό συγκεκριμένες εισοδηματικές και περιουσιακές προϋποθέσεις, οι κατηγορίες αυτές απαλλάσσονται πλήρως από την καταβολή ΕΝΦΙΑ.
Πλήρης απαλλαγή σε ειδικές περιπτώσεις
Μηδενικός φόρος προβλέπεται, τέλος, για ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές οι οποίες έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, καθώς και για ιδιοκτήτες με δικαιώματα σε ιστορικά διατηρητέα μνημεία, έργα τέχνης και διατηρητέα κτίσματα.
Συνολικά, ο ΕΝΦΙΑ του 2026 επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη δημοσιονομικών εσόδων και στην κοινωνική στόχευση, με τις τελικές επιβαρύνσεις να διαφέρουν αισθητά από φορολογούμενο σε φορολογούμενο, ανάλογα με το προφίλ της κατοικίας και του νοικοκυριού.
