Μία σειρά από παράδοξα, μεγάλα ενεργειακό project και έντονο παρασκήνιο από ομίλους κολοσσούς συνθέτουν το ενεργειακό … παζλ της Κρήτης οδεύοντας σε μία εξαιρετικά κρίσιμη χρονιά (2019) που θα «δοκιμάσει» τις αντοχές στο ισοζύγιο του νησιού.
Μπορεί η Κρήτη να αποτελεί σημείο αναφοράς στις μεγαλύτερες επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας που εξετάζονται στην ανατολική Μεσόγειο (EuroAsia Interconnector, East Med, κοιτάσματα υδρογονανθράκων) ωστόσο αν δεν υλοποιηθεί με διαδικασίες fast track η ενεργειακή διασύνδεση του νησιού με το ηπειρωτικό σύστημα, από το 2020 το ενεργειακό ισοζύγιο θα έχει αρνητικό πρόσημο.
Κομισιόν, Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας και ΑΔΜΗΕ έχουν εντοπίσει το πρόβλημα, ωστόσο οι λύσεις που υπάρχουν στο «τραπέζι» παραμένουν εγκλωβισμένες σε συμπληγάδες.
Την ίδια ώρα η κλεψύδρα για την ενεργειακή επάρκεια του νησιού αδειάζει καθώς με την εφαρμογή των νέων κοινοτικών οδηγιών για την εκπομπή ρύπων από τις ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες, προκύπτει μείζον θέμα για την Κρήτη.
Για την ακρίβεια, σε λιγότερο από ενάμιση χρόνο, στο τέλος του 2019, από το νησί θα πρέπει να αποσυρθούν οι περισσότερες πετρελαιοκίνητες μονάδες παραγωγής ρεύματος της ΔΕΗ λόγω της οδηγίας της ΕΕ που βάζει αυστηρούς περιορισμούς για τις εκπομπές ρύπων από τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις.
Πρόκειται για την περίφημη οδηγία 201/75/ΕΕ που ουσιαστικά βγάζει εκτός ισοζυγίου τα 601 MW από τα συνολικά 813 MW από την ηλεκτροδότηση της Κρήτης.
Ακόμη και λίγο πριν τον κίνδυνο, με το σενάριο πάντως να κατατεθεί αίτηση εξαίρεσης της κοινοτικής οδηγίας για την Κρήτη από το υπουργείο Ενέργειας, η μεγάλη διασύνδεση της Κρήτης (το υποθαλάσσιο καλώδιο που θα συνδέσει ενεργειακά την Κρήτη με την Αττική) παραμένει σε διαδικασία σχεδιασμού … επί χάρτου.
Την ίδια ώρα η μικρή διασύνδεση Πελοποννήσου – Κρήτης που στήριξαν ο ΑΔΜΗΕ και η ΡΑΕ θα δίνει μόλις 150 με 180 MW αδυνατώντας να καλύψει τις συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες.
Σε μία κίνηση τακτικής, με στόχο να στείλει μήνυμα σε όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές, η Κομισιόν φαίνεται να αποσαφήνισε στην ελληνική πλευρά την ανάγκη ώστε ακόμη και το ελληνικό τμήμα της διασύνδεσης (που εντάσσεται στο project του EuroAsia Interconnector) να αποτελεί έργο κοινού ενδιαφέροντος (pci) και άρα θα εκτελεστεί με βάση τους σχετικούς κοινοτικούς κανονισμούς.

Ο Σωτήρης Μεταξάς είναι δημοσιογράφος στην Τηλεόραση Creta.