της Φαίης Σφακιωτάκη
“Φρένο” στις ελλείψεις φαρμάκων φιλοδοξεί να βάλει το Υπουργείο Υγείας μέσα από τη λειτουργία του Ηλεκτρονικού Συστήματος Παρακολούθησης Διακίνησης Φαρμάκων και την παρακολούθηση των φαρμακευτικών αποθεμάτων από ειδική επιτροπή που έχει συσταθεί.
“Ο στόχος είναι να ενημερώνεται η βάση δεδομένων του ΕΟΦ για την πραγματική εικόνα την οποία παρουσιάζουν τα σκευάσματα που είναι σε έλλειψη, όσον αφορά την αποθεματοποίησή τους στους χονδρέμπορους (φαρμακαποθήκες) και να αντλεί δεδομένα από την εκτέλεση των συνταγών των ασφαλισμένων, η οποία πραγματοποιείται καθημερινά” εξήγησε στην Τηλεόραση CRETA ο Πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Χανίων και Γενικός Γραμματέας του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου, Μανόλης Κατσαράκης.
“Αυτήν τη στιγμή έχει συνδεθεί η συντριπτική πλειοψηφία των φαρμακαποθηκών στην Ελλάδα. Μένουν λίγες ακόμη, οι οποίες είχαν τεχνικά ζητήματα. Πρακτικά, το ηλεκτρονικό αυτό σύστημα θα μας δείχνει σε απόλυτα πραγματικό χρόνο τι συμβαίνει στο χονδρεμπόριο. Με το που πατάω ένα enter και κόβω ένα τιμολόγιο ή πατάω ένα enter για να καταχωρήσω ένα τιμολόγιο στο σύστημά μου, ταυτόχρονα ενημερώνεται αυτόματα για την κίνηση όλων των κωδικών και το κεντρικό ηλεκτρονικό σύστημα παρακολούθησης των αποθεμάτων των φαρμάκων” πρόσθεσε ο Πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Φαρμακαποθηκών Θεόδωρος Σκυλακάκης και διευκρίνισε πως μέχρι σήμερα οι φαρμακαποθήκες ενημέρωναν τον ΕΟΦ με διαβλητό τρόπο κι όχι σε πραγματικό χρόνο.
“Best practice” για την Ευρώπη
Στην πλήρη λειτουργία της, στην πλατφόρμα προβλέπεται να δηλώνουν τα αποθέματά τους όλοι οι κρίκοι της εφοδιαστικής αλυσίδας, δηλαδή η φαρμακοβιομηχανία, οι εισαγωγείς, οι φαρμακαποθήκες, τα ιδιωτικά φαρμακεία, καθώς και τα φαρμακεία των νοσοκομείων. Το επόμενο βήμα θα είναι η ανάπτυξη αλγορίθμων που θα επιτρέπουν με πολυπαραγοντικά κριτήρια, τη δημιουργία ενός καινοτόμου μοντέλου φαρμακευτικών ελλείψεων.
“Δεν υπάρχει πουθενά στην Ε.Ε. ανάλογο ηλεκτρονικό σύστημα καταγραφής των αποθεμάτων των φαρμάκων” ανέφερε ο κ. Σκυλακάκης, γεγονός που έχει κινήσει το ενδιαφέρον σε ευρωπαϊκό επίπεδο. “Υπήρξε ενδιαφέρον από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και θα έρθουν Ευρωπαίοι Αξιωματούχοι, για την ηλεκτρονική πλατφόρμα παρακολούθησης της διαθεσιμότητας φαρμάκων. Αυτό αποδεικνύει ότι ο τρόπος που το κάναμε στην Ελλάδα αποτελεί best practice για την Ευρώπη” δήλωσε πρόσφατα ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης.
Για όσους αρνούνται να δηλώσουν ή δηλώνουν ψευδή στοιχεία αναφορικά με τα αποθέματα ή τις ελλείψεις τους σε φάρμακα, τα χρηματικά πρόστιμα κυμαίνονται από 30.000 ευρώ έως 100 χιλιάδες ευρώ, ανάλογα με τον βαθμό και την επαναληψιμότητα της παράβασης.
Που οφείλονται οι ελλείψεις
Στην παρούσα φάση πάντως, όπως τονίζει ο κ. Κατσαράκης, συγκεκριμένα σκευάσματα φτάνουν με το σταγονόμετρο στα φαρμακεία. “Τα αποθέματά μας είναι ένα ή δύο ή κανένα τεμάχιο”. Σύμφωνα με τον ίδιο, δύο είναι οι παράγοντες που οδηγούν σε αδυναμία κάλυψης των αναγών της χώρας. Αφενός η εποχική αύξηση της ζήτησης, αφετέρου οι παράλληλες εξαγωγές.
“Ο λόγος για τον οποίο εξάγονται είναι η μεγάλη διαφορά της τιμής τους από την Ελλάδα σε σχέση με τις χώρες του Βορρά. Υπάρχουν σκευάσματα τα οποία κατ’επανάληψη δημιουργούν προβλήματα στη διακίνησή τους. Πρόκειται για φάρμακα τα οποία μπαίνουν και βγαίνουν από τη λίστα απαγόρευσης των εξαγωγών. Εμείς ζητάμε τη μονιμοποίησή τους στη λίστα, γιατί είναι αυτά τα σκευάσματα τα οποία έχουν τη μεγάλη ζήτηση προς εξαγωγή, οπότε αφού τα γνωρίζουμε, να παρθούν αποφάσεις για την προστασία της εγχώριας κυκλοφορίας.”
“Ο βασικός λόγος έλλειψης φαρμάκων είναι η αδυναμία ή η άρνηση κάποιων πολυεθνικών εταιρειών να παράξουν ή να εισαγάγουν αντίστοιχα στην Ελλάδα φάρμακα” υπογραμμίζει από την πλευρά του ο κ. Σκυλακάκης.
“Υπάρχουν κάποιες φαρμακαποθήκες οι οποίες κάνουν αυτό το οποίο πιθανόν να έχετε ακούσει και λέγεται σκούπα. Βγάζουν 10 μηχανάκια και αγοράζουν στη λιανική ό,τι μπορούν, με σκοπό να τα εξάγουν. Και σας παραθέτω εδώ το εξής. Όποιο προϊόν είναι σε απαγόρευση εξαγωγής, υποχρεωτικά πωλείται μόνο με ηλεκτρονική συνταγή. Κατά την άποψή μου, το 50% του Ozempic στην Ελλάδα, το οποίο είναι σε απαγόρευση εξαγωγής, δεν πωλείται με ηλεκτρονική συνταγή. Το tango αυτό θέλει δύο. Θέλει τον πωλητή, θέλει και τον αγοραστή. Ο αγοραστής είναι συνάδελφος με φαρμακαποθήκη, οι πωλητές – γιατί για κάθε έναν υπάρχουν 100 πωλητές, από ένα φαρμακείο δεν μπορείς να αγοράσεις 100 κομμάτια – είναι οι φαρμακοποιοί. Παρ’όλα αυτά, το 2023 οι εξαγωγές ήταν οι χαμηλότερες τα τελευταία 20 χρόνια. Για μένα λοιπόν το πρόβλημα είναι η δαπάνη. Εκείνη είναι απελπιστικά χαμηλή και καθιστά την ελληνική αγορά ασύμφορη για πληθώρα φαρμακευτικών εταιρειών. Γι’αυτό και σας είπα ότι κάποιες στοχευμένα δε φέρνουν τα φάρμακά τους μέσα. Δεν είναι θέμα τιμής. Είναι θέμα δαπάνης.”